سۋرەتتى تۇسىرگەن رافحات حالەلوۆ
پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ جەدەل باسقارۋ ورتالىعى عيماراتىندا ىسكە قوسىلعان «112» قىزمەتى شۇعىل كومەككە مۇقتاج بولعان ورالدىقتارعا جەدەل ءارى ساپالى قىزمەت كورسەتۋگە باعىتتالعان. مۇندا بۇرىنعى «01» - ءورت ءسوندىرۋ, «02» - پوليتسيا, «03» - جەدەل دارىگەرلىك جاردەم قىزمەتى, سونداي-اق توتەنشە جاعدايداعى قۇتقارۋ قىزمەتى بويىنشا قوڭىراۋلار قابىلدانادى. «اقش پەن ەۋروپا ەلدەرىنىڭ ۇلگىسىندەگى مۇنداي بىرىڭعاي call-ورتالىقتىڭ ارتىقشىلىعى وتە كوپ» دەيدى جوبا اۆتورلارى.
–توتەنشە جاعدايلار قىزمەتىنىڭ كەزەكشىسىنە ءتۇسىپ جاتاتىن قوڭىراۋلاردىڭ 80%-ى – ادەتتە ءوز مانىنە سايكەس كەلمەيدى. نەمەسە زارداپ شەگۋشىگە پوليتسيانىڭ دا, دارىگەردىڭ دە, ءورت ءسوندىرۋشىنىڭ دە كومەگى قاتار كەرەك بولۋى مۇمكىن. وسىنداي جاعدايدا «112» قىزمەتى تۇرعىنداردان كەلىپ تۇسكەن شاقىرتۋلاردى ءوزى رەتتەپ وتىرادى. ماسەلەن, جول-كولىك وقيعاسى كەزىندە بىرنەشە قىزمەتتىڭ كومەگى قاتار قاجەت بولسا, «112» قىزمەتىنىڭ وپەراتورى وقيعا ورنىنا بىردەن قاجەتتى كەشەندى كومەكتى جولدايدى. وسىلايشا ۋاقىت ۇنەمدەلەدى, قىزمەت ساپاسى ارتادى. «112» قىزمەتىنىڭ تاعى ءبىر ارتىقشىلىعى, مۇندا ءبىر مەزگىلدە 30-40 قوڭىراۋ قابىلداۋ مۇمكىندىگى بار. وپەراتورلار ارنايى دايىندىقتان وتكەن, ولارعا ادىستەمەلىك كەڭەس بەرەتىن كەڭەسشىلەر دە دايىندالعان, - باتىس قازاقستان وبلىستىق اقپاراتتاندىرۋ, مەملەكەتتىك كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر جانە ارحيۆتەر باسقارماسىنىڭ باسشىسى ساكەن نۇرتازيەۆ.
ايتا كەتەيىك, جىل باسىنان بەرى ءورت ءسوندىرۋ قىزمەتىنە 16 مىڭعا جۋىق قوڭىراۋ, پوليتسيا قىزمەتىنە – 112 مىڭ, جەدەل مەديتسينالىق كومەك قىزمەتىنە – 277 مىڭ, تج قىزمەتىنە – 180 مىڭ قوڭىراۋ تۇسكەن ەكەن. ەندى بۇل قوڭىراۋلار ءبىر ورتالىققا ءتۇسىپ, ساراپتالىپ, ارى قاراي ءتيىستى قىزمەت سالاسىنا جولداناتىن بولادى.
«112» قىزمەتىندە قازىر ءۇش وپەراتور قوڭىراۋ قابىلداپ وتىر. بولاشاقتا وپەراتورلار سانىن 9-عا دەيىن كوبەيتۋ جوسپارلانعان. قوڭىراۋ قابىلداۋشىلار العاشقى مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ, توتەنشە جاعدايلارعا كەڭەس بەرۋ دايىندىعىنان وتكەن. ءتىپتى تەلەفوننان وزىنە تونگەن قاۋىپتى جاعدايدى اشىپ ايتا المايتىن ادامعا دا ءتيىستى سۇراقتار بەرۋ ارقىلى ء«يا», «جوق» دەگەن جاۋاپ الىپ, ماسەلەنىڭ ءمان-جايىن انىقتاۋ تاسىلدەرىن مەڭگەرگەن.
ەلىمىزدە ءدال وسىنداي قىزمەت شىعىس قازاقستان وبلىسىندا جانە نۇر-سۇلتان قالاسىندا قاناتقاقتى جوبا رەتىندە ەنگىزىلگەن ەكەن. ەندى, مىنە, ول ساپقا باتىس قازاقستان وبلىسى دا قوسىلدى. ارينە, 3-4 ايعا دەيىن ادەتتەگىدەي «01», «02», «03» قىزمەتتەرى دە بۇرىنعىشا قوڭىراۋ قابىلداي بەرەدى.
باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى عالي ەسقاليەۆ «112» call-ورتالىعىنىڭ جۇمىسىمەن تولىق تانىسىپ شىققان سوڭ, قالا حالقى ەجەلدەن پايدالانىپ كەلگەن جۇيەدەن جاڭا جۇيەگە اۋىسۋ ءىسى تۇرعىندارعا قيىندىق تۋعىزباۋىن قاتاڭ تاپسىردى.
اق جايىق وڭىرىندە تسيفرلاندىرۋ ءىسىن العا باستىرادى دەلىنگەن تاعى ءبىر جوبا – «IT group» كومپانياسىنىڭ جەكە ءىت مەكتەبىنىڭ اشىلۋى بولدى. جاڭا مەكتەپ وقۋشىلارى رنر-باعدارلامالاۋعا, android جانە IOS ءۇشىن ءموبيلدى قوسىمشالاردى ازىرلەۋگە, UNITY-دە ويىنداردى دايىنداۋعا, باعدارلامالاردىڭ, ويىنداردىڭ, قوسىمشالار مەن سايتتاردىڭ ديزاينىن ازىرلەۋگە قاجەتتى ءبىلىم الاتىن بولادى. مۇندا كەلگەن ادام «ەلەكتروندى-ەسەپتەۋىش ماشينالاردىڭ وپەراتورى», «Web-پروگرامميست (كومپيۋتەرلىك)», «Web-ديزاينەر», «پروگرامميست» (كومپيۋتەرلىك), «كومپيۋتەر قۇرىلعىلارىنا قىزمەت كورسەتۋ تەحنيگى» سىندى ماماندىق الىپ شىعادى. مەكتەپ بيىلعى قاراشادا تەحنيكالىق جانە قىزمەت كورسەتۋشى قىزمەت ماماندىقتارى بويىنشا كاسىبي دايىنداۋ, قايتا دايىنداۋ, بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ جانە بىلىكتىلىك بەرۋ بويىنشا «اتامەكەن» تىزىلىمىنە ەنگىزىلگەن. ء«بىز الەۋمەتتىك جاعىنان از قامتىلعان وتباسىلاردان ىرىكتەلىپ الىنعان بىرنەشە جاسقا تەگىن ءبىلىم بەرۋدى دە جوسپارلاپ وتىرمىز» دەيدى مەكتەپ اكىمدىگى.
وڭىردەگى تسيفرلاندىرۋ جۇمىستارىنىڭ نەگىزگى ورتالىعى – IT HUB الاڭى. مۇندا اۋىز تولتىرىپ ايتاتىن سوڭعى جاڭالىقتىڭ ءبىرى - قالا تۇرعىندارىنا بارلىق كوممۋنالدىق تولەمىن ءبىر عانا قاعاز تۇبىرتەگى مەن ءبىر عانا ونلاين شوت ارقىلى تولەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن بىرىڭعاي تولەم قۇجاتى.
بۇل پاتەر يەسىنىڭ ۋاقىتىن, قارجىسىن ۇنەمدەۋگە كومەكتەسەدى. سونىمەن قاتار تۇتىنۋشى ءوزىنىڭ جەكە كابينەتى ارقىلى بىرىڭعاي تولەم قۇجاتىنىڭ ەلەكتروندى تۇبىرتەگىن الىپ, ەسەپتەۋلەر مەن تولەم تاريحىن ناقتىلاپ, www.batyser.kz سايتى ارقىلى ونلاين-تولەم جۇرگىزە الادى.
ال «ينۆا-تاكسي» جوباسى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جانداردى تاسىمالداۋ سالاسىندا مەملەكەت كومەگىنىڭ اشىقتىعى مەن مولدىرلىگىن قامتاماسىز ەتۋ, سونىمەن قاتار بيۋدجەتتىك قاراجاتتى پايدالانۋدى باقىلاۋعا الۋ جانە سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلىن ازايتۋ ماقساتىندا ازىرلەنگەن ەكەن. بۇگىندە ورال قالاسىندا «ينۆاتاكسي» قىزمەتىن مۇمكىندىگى شەكتەۋلى 300-دەن استام ادام قولدانادى. بۇل قىزمەتتى كورسەتۋگە 32 اۆتوكولىك, ونىڭ ىشىندە ارنايى جابدىقتالعان 13 اۆتوكولىك تارتىلعان. جىل باسىنان بەرى تەلەفون ارقىلى 16 544 شاقىرۋ تۇسكەن. بۇل جۇيە قىزمەت كورسەتۋدىڭ بيزنەس-قۇرىلىمىن ءتيىمدى ۇيىمداستىرىپ, ينۆاتاكسي مارشرۋتتارىن ونلاين باقىلاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جۇيەنىڭ براۋزەرلىك جانە موبيلدىك نۇسقالارى جاسالعان.
«ەلوردانى تۇراقتى دامىتۋ ورتالىعى» جشس ازىرلەگەن Big-Data (شاعىن جانە ورتا بيزنەس ءمودۋلى) پلاتفورماسى جەرگىلىكتى بيلىك ورگاندارى ءۇشىن وتە قاجەتتى, وڭىردەگى بارلىق كاسىپكەرلىك قۇرىلىم دەرەكتەرىن تالداپ وتىرۋعا ارنالعان جۇيە ەكەن. بيىل مۇندا كاسىپورىنداردىڭ دەرەكتەر بازاسى پيلوتتىق رەجيمدە ىسكە اسىرىلدى. ازىرگە مۇندا 12 مىڭنان استام كاسىپورىن بويىنشا ناقتى مالىمەت جيناقتالعان. پلاتفورما وڭىردەگى شاعىن جانە ورتا بيزنەس قۇرىلىمدارىنىڭ الەۋەتىن ۇدايى باعالاۋعا, كاسىپورىنداردىڭ دامۋىنا كەدەرگى كەلتىرەتىن ماسەلەلەر مەن قيىندىقتاردى زەرتتەپ, مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىنىڭ تيىمدىلىگىن تالداۋعا تاپتىرماس مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل جۇيە ارقىلى بقو كاسىپورىندارى ءوز قىزمەتتەرى مەن ونىمدەرىن وبلىس اۋماعىنان تىس بولاتىن مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلار شەڭبەرىنە شىعارا الادى.
اق جايىق ءوڭىرىن تسيفرلاندىرۋ بويىنشا بىرنەشە جوبانىڭ تۇساۋى كەسىلگەن شارا ورال قالاسىنداعى قازاقستان يننوۆاتسيالىق جانە تەلەكوممۋنيكاتسيالىق جۇيەلەر ۋنيۆەرسيتەتى مەن «ينفوداتا» جشس اراسىندا «React مەكتەبى» جوباسى بويىنشا مەموراندۋمعا قول قويۋمەن قورىتىندىلاندى. بۇل كەلىسىمنىڭ ماقساتى – باعدارلامالاۋعا, باعدارلامالىق قامسىزداندىرۋ ونىمدەرىن ازىرلەۋگە, ماركەتينگىلەۋگە وقىتۋ جانە ءوڭىردىڭ ءىت ءبىلىم بەرۋ سالاسىن دامىتۋ سالاسىندا ىنتىماقتاستىق ورناتۋ.
