سالتاناتتى شارا بارىسىندا عيماراتتىڭ لەنتاسىن «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» اق-نىڭ مونيتورينگ جانە نەسيەلىك اكىمشىلەندىرۋ سالاسى بويىنشا باسقارۋشى ديرەكتورى باعلان قۇلتاەۆ پەن كورپوراتسيانىڭ تۇركىستان وبلىستىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى فايزۋللا بايدۋللاەۆ جانە «بايدىبەك-نەسيە» نەسيە سەرىكتەستىگىنىڭ باس ديرەكتورى جازىلبەك شارداربەكوۆ قيدى.
فايزۋللا بايدۋللاەۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇعان دەيىن تۇركىستان وبلىسى مەن شىمكەنت قالاسىنىڭ شارۋالارىنا ءۇشىنشى مەگاپوليستەگى ءبىر فيليال قىزمەت كورسەتىپ كەلگەن. شىمكەنت ەنشىسىن الىپ شىققان سوڭ وڭىردەگى شارۋالارعا ىڭعايلى بولۋى ءۇشىن جاڭا عيمارات وبلىس ورتالىعى تۇركىستان قالاسىندا پايدالانۋعا بەرىلىپ وتىر. ويتكەنى ءوڭىر ورتالىعىنا وزگە دە قۇجاتتارىمەن كەلەتىن قاراپايىم شارۋالاردىڭ بۇعان دەيىن شىمكەنت قالاسى مەن تۇركىستاننىڭ ورتاسىندا ءجۇرىپ, كوپ ۋاقىت جوعالتۋىنا تۋرا كەلىپتى. ەندى اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ دامۋىنا ۇلەسىمدى قوسامىن دەۋشىلەر كەز كەلگەن كەڭەستى وسى عيماراتتان الاتىن بولدى.
«اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» اق-نىڭ ديرەكتورلار كەڭەسى شارۋالار ىڭعايلىعى ءۇشىن وسىنداي شەشىم قابىلدادى. ءبىزدىڭ ماقسات شارۋالارعا قىزمەت پەن كاسىبىن دوڭگەلەتۋىنە قولداۋ كورسەتۋ. بۇعان دەيىن ءبىزدىڭ وبلىس پەن شىمكەنت قالاسى بويىنشا جيىرمادان استام نەسيە سەرىكتەستىگى جۇمىس ىستەپ كەلگەن بولسا, جاڭادان اشىلعان فيليالىمىزدا بۇگىنگى كۇنى ونعا جۋىق نەسيە سەرىكتەستىگىمەن تىعىز بايلانىس ورناتتىق. الداعى ۋاقىتتا ولاردىڭ سانىن ارتتىرۋدى كوزدەپ وتىرمىز. نەسيە سەرىكتەستىكتەرى وبلىستىڭ اۋدان, قالالارىندا ورنالاسقان. ولار شارۋالارمەن تىكەلەي جۇمىس ىستەپ, قۇجاتتارىن تولىق جيناپ بىزگە جىبەرەدى. كەيىن ءبىزدىڭ «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» تالداۋ جۇرگىزىپ, شەشىم قابىلدايدى. وسى رەتتە, ءبىز كەلىپ تۇسكەن وتىنىشتەردى شۇعىل تۇردە قارايتىنىمىزدى ەرەكشە اتاپ وتكىم كەلەدى. بۇل شارۋالاردىڭ نەعۇرلىم از ۋاقىتتىڭ ىشىندە نەسيەگە قول جەتكىزۋىنە سەبەپ بولادى. ال نەسيەنىڭ پايىز مولشەرلەمەسى باعدارلاما تۇرىنە قاراي ءارتۇرلى. جىل سايىن مەملەكەتتەن بەرىلەتىن كومەكتى الۋعا نيەت ءبىلدىرۋشى شارۋالار ارتىپ كەلەدى», دەدى «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» اق-نىڭ تۇركىستان وبلىستىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى.
اقپارات رەتىندە ايتا كەتەيىك, جەكە قارجى ينستيتۋتتارىن تارتىپ جانە اگرارلىق-ونەركاسىپ كەشەنى سۋبەكتىلەرىنىڭ قۇزىرەتىن ارتتىرا وتىرىپ, قولجەتىمدى قارجىلاندىرۋ جۇيەسى ارقىلى اۋىلشارۋاشىلىق سالاسىن دامىتۋدى ماقسات تۇتقان «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسىنىڭ» تۇركىستان وبلىسىنان بولەك ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە 17 فيليالى بار. نەسيە كورپوراتسياسى سەگىز كرەديتتەۋ باعدارلاماسى ارقىلى قىزمەت كورسەتەدى. ولار: «ىرىس», «اگروتەحنيكا», «ىسكەر», «سىباعا», «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى», «اگروبيزنەس», «كەڭ دالا», «اگروەكسپورت». اتالعان مەملەكەتتىك باعدارلامالار ارقىلى كەز كەلگەن شارۋاعا قولداۋ كورسەتىلەدى. باستىسى, تالاپقا ساي كەلسە بولدى. ەڭ تومەنگى نەسيە كولەمى ءبىر شارۋاعا 1 ملن تەڭگەدەن باستالىپ, شەكتەۋسىز بولىنەدى. نەسيە بەرىلەردە شارۋا قوجالىعىنىڭ جاعدايى, سالىعى, قوياتىن كەپىلى, نەسيە الۋ ماقساتى ەسكەرىلەدى. ال پايىز مولشەرىنە كەلسەك, ءار باعدارلامانىڭ وزىندىك ۇستەمەسى بار. ماسەلەن, «ەڭبەك» پەن كوكتەمگى ەگىن جۇمىستارىنا ارنالعان «كەڭ دالا» باعدارلامالارى ارقىلى شارۋالار نەسيەنى 6 پايىزبەن الادى. ال «سىباعا», «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» باعدارلامالارى بويىنشا 15 پايىزبەن نەسيە بەرىلەدى. ونىڭ 10 پايىزىن مەملەكەت سۋبسيديالايتىنىن ەسكەرسەك, شارۋالار تەك 5 پايىزىن وتەيدى.
اۋىل شارۋاشىلىعىن كاسىپ ەتكەندەر ءۇشىن مەملەكەتتىك باعدارلامالار ارقىلى نەسيە الۋدىڭ تاعى ءبىر ۇتىمدى تۇسى, ولار باعدارلاما تۇرىنە قاراي الىنعان سومانى بىردەن قايتارمايدى. 24 اي نەسيەدەن بوساتىلادى. بۇل ارالىقتا, ياعني ەكى جىلدىڭ اربىرىندە نەسيەنىڭ ۇستەمە پايىزى عانا تولەنەدى. ەرەكشە اتاپ وتەرلىگى, «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسىنىڭ» كومەگىنە مۇقتاج, بىراق قوياتىن كەپىلى جوق شارۋالاردىڭ دا جاعدايى ۇمىت قالماعان. ماسەلەن, ەگەر ازامات اسىل تۇقىمدى مال ساتىپ الىپ, ونى كوبەيتكىسى كەلسە, «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» سول الىنعان مالدى باعالاي وتىرىپ, كەپىلگە الادى. دەمەك, الدىمەن قارجى بەرىلەدى, كەيىن كەپىل قۇجاتى رەسىمدەلەدى. بۇل كوپتەگەن شارۋا ءۇشىن ۇلكەن كومەك بولىپ تۇر.
تۇركىستان قالاسىنا جاقىن ماڭداعى كەنتاۋ قالاسىندا ورنالاسقان «ياسىن نەسيە» نەسيە سەرىكتەستىگىنىڭ 1500-گە جۋىق مۇشەسى بار. سەرىكتەستىك توراعاسى كاريمجون گابيشوۆتىڭ مالىمەتىنشە, وڭىردە اگرارلىق سالانىڭ مال مەن ەگىن شارۋاشالىعى باعىتى بويىنشا قولداۋ الۋعا نيەت بىلدىرۋشىلەر باسىم. كاريمجون باباجان ۇلى مۇنى كۇنگەي ولكەنىڭ تابيعاتىمەن بايلانىستىردى.
ء«بىزدىڭ كەنتاۋ قاراتاۋدىڭ جوتاسىندا ورنالاسقان. مالىڭدى جايىلىمعا جىبەرەسىڭ دە, الاڭسىز وتىراسىڭ. ەگىن ەگىپ, ءناسىپ تابۋعا دا ءبىزدىڭ ءوڭىردىڭ اۋا رايى ىڭعايلى. ەڭبەك ەتەمىن دەيتىن ادامعا مەملەكەتتەن كوپتەگەن قولداۋ كورسەتىلىپ كەلەدى. ءبىر عانا «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسىنىڭ» ءتيىمدى تۇستارى وتە كوپ. بۇل ەلىمىزدىڭ قاراپايىم شارۋالارعا كورسەتىپ وتىرعان ۇلكەن دەمەۋى دەپ بىلەمىن», دەدى كاريمجون گابيشوۆ.
بۇگىنگى تاڭدا تۇركىستان وبلىسىندا اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى ارقىلى بەرىلگەن نەسيە سانى بويىنشا «ىسكەر» باعدارلاماسى كوش باستاپ تۇر. ال بەرىلگەن نەسيە كولەمى جاعىنان «اگروبيزنەس» باعدارلاماسى الدىڭعى ورىندا. «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» ارقىلى بەرىلەتىن قولداۋ ءتۇرى دە كەڭىنەن تانىلىپ كەلەدى. ەرەكشە اتاپ وتەرلىگى, ەلىمىز بويىنشا تۇركىستان وبلىسى اگرارلىق سالاسى دامىعان وڭىرلەردىڭ كوشىن باستاپ تۇر. مۇندا اسىرەسە اۋىل مەن ەگىن شارۋاشىلىعى ايتارلىقتاي ەرەكشە جانە شارۋا سانى جاعى دا كوپ. بۇل رەتتە «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» ولاردىڭ قاتارى ارتىپ, شارۋالاردىڭ كاسىبىن كەڭەيتۋىنە سەپتىگىن تيگىزىپ كەلەدى.
جانسايا تاۋەكەلقىزى
