قوعام • 15 جەلتوقسان، 2019

اجەتحانا كۇزەتكەن مۇعالىمنىڭ بەدەلى قالاي ارتادى؟

812 رەت كورسەتىلدى

وتكەن ايدىڭ سوڭىندا «پەداگوگ مارتەبەسى تۋرالى» زاڭ جوباسى پارلامەنت ءما­جى­لىسىنىڭ جالپى وتىرىسىندا جان-جاقتى تالقىلانىپ، ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلداندى. تالقىلاۋدا دەپۋتاتتار مۇعالىمنىڭ ار-نامىسى مەن قادىر-قاسيەتىن قورعايتىن جانە ونىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتەتىن ستاندارتتاردى ەنگىزۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا ەرەكشە نازار اۋداردى. زاڭ قابىلدانىپ، ونىڭ قانشالىقتى ناتيجە بەرەرىن ۋاقىت كورسەتەر. ال ازىرگە كۇشتىك قۇرىلىمدار مەن جەرگىلىكتى باسقارۋ ورگاندارى مۇعالىمدى «قولبالا» رەتىندە ساناپ، وقۋشىلار الدىندا بەدەلىن ءتۇسىرۋىن تىيماي كەلەدى. مۇعالىم ۇلتتىڭ ۇرپاعىنا ءتالىم بەرەر ۇلىق تۇلعا. الايدا ونىڭ اجەتحانا كۇزەتۋگە جەگىلۋى بۇگىنگى مارتەبەسى مەن قادىرىنىڭ قانداي دەڭگەيدە ەكەنىن  اڭعارتادى، وكىنىشكە قاراي...

تۇركىستان قالاسىنىڭ م.جۇماباەۆ اتىنداعى №15 مەكتەپ-گيمنازياسىندا بولعان وقيعا بۇگىندە قوعامدا قىزۋ تالقىعا تۇسكەن. مەكتەپتىڭ وقۋشىلار اجەتحاناسى تۇزدە ورنالاسقان. مىنە، سول اجەتحاناعا ارنايى جاسالعان كەستە بويىنشا كەزەكشىلىك ەتۋ مۇعالىمدەرگە مىندەتتەلگەن. ءححى عاسىردا كۇزەتتىڭ بۇل ءتۇرى جايىندا ايتۋعا ۇيات، ارينە. بۇرناعىدان بەرى ەلەنبەي كەلگەن اجەتحانا ماسەلەسىنە وسىلايشا ەكپىن بەرىلىپ، كۇن تارتىبىنە شىعۋىنا تاراز قالاسىنداعى №6 مەكتەپتە بولعان سۇمدىق وقيعا سەبەپ بولعانى ءمالىم. دەگەنمەن وقۋشى قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ كۇزەتشى قويۋدان باسقا جولى كوپ ەمەس پە ەدى؟ وعان تۇركىستاندىق جاۋاپتىلار باس قاتىرماعان سەكىلدى. ايتقاندى ەكى ەتپەيتىن مۇعالىمدى جۇمساۋدان جەڭىل جول جوق دەپ شەشكەن سەكىلدى. الايدا ولاردىڭ بۇل «جاڭاشىلدىعىنىڭ» قوعامدىق تالقىعا تۇسكەن سوڭى كەلەڭسىز وقيعانىڭ ورىن الۋىنا سەبەپ بولىپ وتىر.

اشىق دەرەك كوزدەرىندەگى مالىمەتتەرگە قاراعاندا، جۇما كۇنى ساعات 10:25-تەر شاماسىندا تۇركىستان قالاسى پوليتسيا باسقارماسىنىڭ باستىعى، پوليتسيا پودپولكوۆنيگى دانيار مەيىرحان باستاعان پوليتسەيلەر مەكتەپ اۋلاسىندا ورنالاسقان اجەتحانانىڭ كەزەكشىلىگىن تەكسەرۋگە كەلگەن. سول كەزدە ۇزىلىستە كەزەكشىلىكتە بولۋى ءتيىس 30 جىلدان استام ەڭبەك ءوتىلى بار، جوعارى ساناتتى دەنە شىنىقتىرۋ ءپانىنىڭ مۇعالىمى باحىت كاۋكەنوۆ اياعىنان سۋ وتكەن سوڭ ىشكە كىرگەن كورىنەدى. اجەتحانا ماڭىندا كەزەكشىلىكتە تۇرماۋىنىڭ سەبەبىن سۇراعان پودپولكوۆنيككە ۇستاز ءمان-جايدى ايتقان. بىراق پوليتسيا وكىلىنىڭ دورەكى سۇراقتارىنا كاۋكەنوۆ تە تيىسىنشە جاۋاپ بەرگەن. اقىر اياعىندا پوليتسەيلەر باحىت ماناس ۇلىنىڭ جەكە كۋالىگىن تارتىپ الىپ، ارىپتەستەرى مەن وقۋشىلاردىڭ كوزىنشە قولىن قايىرىپ الىپ كەتكەن. مۇعالىمدەردىڭ ارا تۇسكەنىنە قاراماستان، كۇشتەپ الىپ كەتىپ بارا جاتقان وقيعانىڭ بەينەجازبالارى الەۋمەتتىك جەلىلەردە كەڭىنەن تاراپ تا كەتتى.

مەكتەپتە ورىن العان كەلەڭسىز وقيعا تۋرالى مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ك.ابدىقادىروۆانىڭ قالالىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ باسشىسى ا.باتىربەكوۆاعا جازعان مالىمەتى دە الەۋمەتتىك جەلىدە تارادى.

مەكتەپ باسشىلىعىنىڭ اكىمدىككە جولداعان مالىمەتىنە قاراعاندا، «اجەتحانا قاسىنان ۋاقىتشا كەتكەن» ۇستاز ىشكى ىستەر بولىمىنە جەتكىزىلگەن سوڭ حاتتاما تولتىرىپ، وعان 12 مىڭ تەڭگە كولەمىندە ايىپپۇل سالىنعان. وسى وقيعاعا بايلانىستى تۇركىستان وبلىسى ءبىلىم باسقارماسىنىڭ وكىلى ر.جولاەۆ «پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ رۇقساتسىز رەيد جۇرگىزگەنىن»، باسقارما جاريالى تۇردە كەشىرىم سۇرايتىنىن، جاۋاپتىلارعا ءتيىستى شارا قولدانىلاتىنىن جەتكىزدى. كەلەڭسىز وقيعادان كەيىن باحىت ماناس ۇلىنىڭ قان قىسىمى كوتەرىلىپ، جەدەل جاردەم كومەگىنە جۇگىنگەن. بۇگىندە كوپشىلىك جاڭبىرلى كۇنى قالالىق پوليتسيا باسقارماسى باستىعىنىڭ ءتارتىپتى تەكسەرۋدى اۋلاداعى اجەتحانادان باستاعانىنا تاڭعالىپ، ۇستازداردىڭ كەزەكشىلىك ەتۋىنە قارسىلىقتارىن بىلدىرۋدە. «تەكسەردى ەكەن، نەگە مەكتەپ ينسپەكتورلارى جۇمىسىنان باستامايدى» دەگەن سۇراقتى قويۋشىلار دا از ەمەس.

كوپشىلىك تالقىسىنا ءتۇسىپ، پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ارەكەتىنە نارازىلىق بىلدىرۋشىلەر كوبەيگەن سوڭ با، الدە ءوزىنىڭ ارتىقتاۋ كەتكەنىن كەش بولسا دا ءتۇسىندى مە، دانيار مەيىرحان ۇستازدان كەشىرىم سۇرادى. بۇل تۋرالى قالا اكىمى راشيد ايۋپوۆ ءوزىنىڭ «Facebook» پاراقشاسىندا جازدى. 

«تۇركىستانداعى №15 مەكتەپتە ورىن العان جاعداي بارشامىزدى الاڭداتتى. بۇل جاعدايدى ءوز باقىلاۋىما الىپ، ءمان-جايىن انىقتادىق. كەلەڭسىز جاعدايلار ورىن الىپ جاتادى. بىراق، ۇستازدىڭ ورنى بولەك، ءاردايىم بەدەلى بيىك. بالالارعا ءبىلىم بەرەتىن جاندار قاشان دا ءبىزدىڭ قولداۋىمىز بەن قامقورلىعىمىزعا جۇگىنە الاتىنىنا سەنىمدى بولۋى ءتيىس. قالالىق ىشكى ىستەر باسقارماسىنىڭ باستىعىمەن بىرگە ۇستاز الدىنا باردىق. ۇستاز ۇيىندە پوليتسيا باسشىسى كەشىرىم سۇرادى، ۇستاز كەشىرىمىن بەردى. مۇنداي جاعدايلار قايتالانباس ءۇشىن بارلىق شارالار جاسالاتىنىن حابارلايمىز»، دەپ جازدى قالا اكىمى راشيد ايۋپوۆ. 

سونداي-اق ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ مۇعالىمدى قورعاۋ بويىنشا بارلىق قاجەتتى شارالار قابىلداناتىنىن مالىمدەدى.

«اتالعان وقيعاعا قاتىسى بار ادامداردى جاۋاپكەرشىلىككە تارتۋدى تالاپ ەتەتىن بولامىز. ونىڭ ىشىندە، مەكتەپ اكىمشىلىگى مەن ءبىلىم بولىمىنە دە قاتىستى. بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ - ىڭعايلى جانە قاۋىپسىز جاعداي جاساۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرىلۋى ءتيىس دەپ سانايمىن. ەگەر وسىنداي فاكتىلەر قايتالاناتىن بولسا، قاتاڭ شارالار قولدانىلادى. ورىن العان جاعدايدىڭ سەبەپتەرىن جان-جاقتى ءتۇسىنۋ ءۇشىن مۇعالىممەن تەلەفون ارقىلى سويلەستىم. جاعداي مەنىڭ جەكە باقىلاۋىمدا»، - دەپ جازدى مينيستر.  

بۇل وقيعاعا بايلانىستى  تەكسەرۋ جۇمىستارى ىشكى ىستەر ءمينيسترى، پوليتسيا گەنەرال-لەيتەنانتى ە.تۇرعىمباەۆتىڭ دا جەكە باقىلاۋىندا. سونداي-اق قىزمەتتىك تەكسەرۋ جۇرگىزىلۋىنە بايلانىستى تۇركىستان قالاسى پوليتسيا باسقارماسىنىڭ باستىعى د.مەيىرحان وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى باستىعىنىڭ بۇيرىعىمەن قىزمەتىنەن ۋاقىتشا شەتتەتىلدى.

وسى ارادا ايتا كەتەلىك، جاۋاپتى سالا ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا، تۇركىستان قالاسىنداعى 32 مەكتەپتىڭ 25-ءىنىڭ ىشىندە اجەتحانا بار. بىراق كوبىنىڭ اتى بار دا، زاتى جوق. دەنى كۇردەلى جوندەۋدى تالاپ ەتەدى. قالاداعى بارلىق مەكتەپتە 408 بەينەباقىلاۋ كامەراسى ورناتىلعان. الايدا ونىڭ 349-ى جۇمىس ىستەيدى. ال شاھارداعى اتاتۇرىك مەكتەپ-گيمنازياسىندا «قاۋىپسىز مەكتەپ» جوباسى جۇزەگە اسىرىلعان. بۇل ازىرگە بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن تولىق قامتاماسىز ەتەتىن قالاداعى جالعىز قاناتقاقتى جوبا.

تۇركىستان وبلىسىنداعى اۋىلدىق جەردەگى مەكتەپتەردىڭ بارلىعىنىڭ اجەتحاناسى عيمارات سىرتىندا، ياعني مەكتەپ اۋلاسىندا ورنالاسقان. وبلىسقا قاراستى قالالارداعى جاعداي دا ءماز ەمەس. قالا مەكتەپتەرىنىڭ جارتىسىنان استامىندا وقۋشىلار دا، مۇعالىمدەر دە اجەتىن وتەۋگە اۋلاعا شىعۋعا ءماجبۇر. وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا، وڭىردەگى 905 مەكتەپتىڭ 6-ى جەكەمەنشىك يەلىگىندە. 109 مەكتەپ قالادا، 796 ءبىلىم وشاعى اۋىلدى جەردە ورنالاسقان.

جالپى، دەرەكتەرگە جۇگىنسەك، ەلىمىزدە اجەتحاناسى دالادا 2352 مەكتەپ بار. ونداعى ءتىزىمدى تۇركىستان وبلىسى باستاپ تۇر. ياعني 500-دەن استامى تۇركىستان وبلىسىندا، 415-ءى الماتى وڭىرىندە، ال جامبىل وبلىسىندا 260-ى ورنالاسقان. سونداي-اق ەلىمىزدە 1928 مەكتەپ ينسپەكتورى جەتىسپەيدى.

 

تۇركىستان وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ەسىل وزەنىنە جاڭا كوپىر سالىنادى

ايماقتار • بۇگىن، 15:16

شىعىس قازاقستان «جاسىل» ايماقتا

ايماقتار • بۇگىن، 12:15

دوللار ارزانداپ، مۇناي قىمباتتادى

ەكونوميكا • بۇگىن، 11:36

قىركۇيەكتە حالىق ساناعى باستالادى

قازاقستان • بۇگىن، 09:47

بۇگىن ەلىمىزدە قاتتى ىستىق بولادى

قازاقستان • بۇگىن، 09:05

بەكىرەگە قويىلعان بەلگى

ايماقتار • بۇگىن، 07:45

«COVID-19» سپەكتاكلى قويىلدى

ونەر • بۇگىن، 07:43

ەركىن جۇرگىڭ كەلسە، ەكپە سالدىر

مەديتسينا • بۇگىن، 07:22

شابان قيمىل شاڭ قاپتىرماسىن

تەحنولوگيا • بۇگىن، 07:20

نە ەكسەڭ، سونى ورارسىڭ

قازاقستان • بۇگىن، 07:17

«استانا» ۇزاپ بارادى

فۋتبول • بۇگىن، 07:07

ۇقساس جاڭالىقتار