...اۋىل شارۋاشىلىعىن, اسىرەسە, اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمىنە ءوسىپ وتىرعان جاھاندىق سۇرانىس جاعدايىندا اۋقىمدى جاڭعىرتۋ قاجەت. اۋىل شارۋاشىلىعىن قايتا وڭدەۋدە جانە ساۋدادا فەرمەرلىك پەن شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋ. بۇل – وزەكتى مىندەت.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
(«قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىنان).
الاتاۋدىڭەتەگىندەالاڭسىزجاتقانتۇلكىباساۋدانىنالمانىڭوتانىدەسەدەبولعانداي. كەشەگى كەڭەس وداعى كەزىندە وسىنداعى ءبىر عانا «ميچۋرين» شارۋاشىلىعىندا 850 گەكتار جەمىس اعاشى بولعان ەكەن. المانىڭ اراسىندا اسىر سالىپ وسكەندىكتەن شىعار, جەرگىلىكتى حالىق جەمىس-جيدەك ساۋداسىن جاقسى مەڭگەرگەن. شىمكەنتتەن تارازعا جول تارتساڭىز, ەكى وبلىستىڭ شەكاراسىنداعى شاقپاق بابا اۋىلىنان باستاپ, جول جاعالاي ورنالاسقان جەمىس ساتۋشىلاردى كورەر ەدىڭىز. المانىڭ ارقاسىندا اۋقاتتى وتباسىعا اينالىپ, تۇرمىسىن تۇزەپ العاندار كوپ.
ارينە, كەڭەستىڭ كوزىن كورگەن جەمىس اعاشتارى بۇگىندە قارتايدى, ەسكىردى. ءونىم بەرمەگەن سوڭ بىرقاتارى وتالىپ, وتىنعا كەتىپ قالعانىن دا جاسىرۋعا بولماس. ايتسە دە, تاۋ ەتەگىندەگى حالىق ءوز كاسىپتەرىنەن قول ءۇزىپ قالعان جوق. تۇنىپ تۇرعان تابيعاتى بار تۇلكىباس ءالى دە بۇل توڭىرەككە وسى الماسىمەن تانىمال. قازىر اۋداندا جاڭا باۋ-باقشالار پايدا بولىپ, قايتا بۇل تىرلىكتىڭ جاڭا ءبىر تىنىسى اشىلعانداي. مۇندا 2007 جىلدان باستاپ الما باۋ كولەمىن ۇلعايتۋ جۇمىستارى جالعاسىن تابۋدا. بۇگىنگى تاڭدا اۋدان بويىنشا الما باۋ كولەمى 3200 گەكتاردى قۇرايدى, سونىڭ ءونىم بەرەتىنى 2000 گەكتار. قالعانى ەندى-ەندى بوي تۇزەپ كەلە جاتىر. «2009 جىلدان باستاپ الما باۋلارعا مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ كورسەتىلىپ, سۋبسيديا بەرۋ قولعا الىندى. وسىعان بايلانىستى الما باۋ كولەمىن ۇلعايتۋ ماقساتىندا مەملەكەتتىك باعدارلاماعا سايكەس اگروقۇرىلىمداردىڭ ارقاسىندا ءبىراز جۇمىستار اتقارىلدى. 2007-2012 جىلدار ارالىعىندا باعدارلاماعا سايكەس جەمىس-جيدەكتەردىڭ ونىمدىلىگىن جوعارىلاتۋ جانە كولەمىن ۇلعايتۋ ماقساتىندا جاڭا زاماناۋي تەحنولوگيالارمەن 457 گەكتار الما باۋ, 103 گەكتار جۇزىمدىك تامشىلاتىپ سۋارۋ ادىسىمەن وتىرعىزىلدى», دەيدى تۇلكىباس اۋدانىنىڭ اكىمى قايرات ابدۋاليەۆ.
ءوزىنىڭ الما باۋلارىمەن تانىمال ءىرى شارۋا قوجالىعىنىڭ ءبىرى – «كوكتال». بۇل شارۋا قوجالىعى ءوز يەلىگىندەگى 205 گەكتار الما باۋىنىڭ 140 گەكتارىنان 250-300 تسەنتنەردەن ءونىم جيناپ, تۇتىنۋشىلارعا جەتكىزىپ كەلەدى. ميچۋرين اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى مايتوبە اۋىلىندا 1700 توننالىق جەمىس-جيدەك ونىمدەرىن ساقتايتىن قويماسى بار. بۇل سالاداعى قولعا العان وڭ تىرلىكتىڭ ءبىرى – سوڭعى جىلدارى اپورت الماسىن ەگۋ جۇمىسى جاندانىپ كەلەدى. «ءبىزدىڭ شارۋاشىلىق نەگىزىنەن المانىڭ جەرگىلىكتى سورتتارىن ەگىپ كەلەدى, – دەيدى «كوكتال» شارۋا قوجالىعىنىڭ جەتەكشىسى اسقار تولەشوۆ. – ونىڭ ىشىندە بىرنەشە جىلدان بەرى انتونوۆ اپورتىن دا ەگۋدى قولعا العان. بۇل دا الماتى اپورتى سياقتى جوعالىپ بارا جاتقان المانىڭ ءبىر ءتۇرى. ءوزىم كەزىندە «ميچۋرين» سوۆحوزىندا ەڭبەك ەتكەنمىن. سوندىقتان بۇل سالانىڭ قىر-سىرىن جاقسى بىلەمىن. 2004 جىلى جەكە شارۋاشىلىق قۇرىپ, جەمىس-جيدەك ەگۋدى باستادىم. ول جىلدارى ءونىمنىڭ بۇل تۇرىنە ەشقانداي سۋبسيديا بەرىلمەيتىن. قيىندىقتىڭ بارىنەن وتتىك. قازىر قاراماعىمدا 20-عا جۋىق باعبان جۇمىس ىستەيدى. جالاقىلارى 70-100 مىڭ تەڭگەنىڭ كولەمىندە».
الما دا ادام سياقتى ايالى الاقاندى, جاقسى كۇتىمدى قالايدى. ايتسە دە بۇگىندە جەمىس اعاشىنىڭ جاعدايىن تۇسىنەتىن ناعىز ماماندى تابۋ قيىن ەكەن. سودان بولار, اسقار تولەشوۆتىڭ ەكى ۇلى الما اعاشىنان الىسقا كەتپەي, اكە جولىن قۋىپتى. وسى سالا بويىنشا جوعارى ءبىلىم العان ۇلكەنى بۇگىندە شارۋاشىلىقتا اگرونوم بولىپ ەڭبەك ەتسە, ەكىنشىسى ۋنيۆەرسيتەتتە وقىپ ءجۇر. قالاي ايتساق تا, الماسىمەن اتى شىققان تۇلكىباستىڭ بۇل تىرلىگى تالايعا ۇلگى بولارى انىق.
ورالحان ءداۋىت,
«ەگەمەن قازاقستان».
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن
حۋسان ازيزوۆ.
