قازاقستان • 05 جەلتوقسان، 2019

الىپ اسۋلار كىشكەنتاي قادامنان باستالادى

86 رەتكورسەتىلدى

قازاق جاستارى بۇگىندە الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە جەمىستى ەڭبەك ەتىپ ءجۇر. باسقالارمەن باسەكەلەستىك بارىسىندا وق بويى وزىق ەكەندىگى بايقالادى. ءبىرى ونەر شىڭىن باعىندىرىپ جاتسا، ەندى ءبىرى – كاسىپكەر. ال ءبىزدىڭ كەيىپكەر – اياجان مۇحاممەدوۆا الەمنىڭ نەبىر مىقتىلارى جينالعان سيليكون القابىندا ەڭبەك ەتەدى. وتانداسىمىزدىڭ اقش-تاعى ءومىرى تۋرالى از-كەم اڭگىمەلەسكەن ەدىك. وقىرمان نازارىنا وسى سۇحباتتى ۇسىنامىز.

– اياجان، اقش-قا كوشۋ تۋرالى شەشىمدى قالاي قابىلداپ ءجۇرسىز؟

– تۇركىستان وبلىسىنىڭ ارىس قالا­سىندا دۇنيەگە كەلدىم. شىمكەنت قالا­سىنداعى دوستىق ۋنيۆەرسيتەتىندە وقىپ جۇرگەندە قىزمەت كورسەتۋ سالاسىندا جۇمىس ىستەدىم. سول كەزدىڭ وزىندە شەتەلدە تۇرىپ، سول جاقتا جۇمىس ىستەسەم دەگەن ارمانىم بولاتىن. ءبىر كۇنى Work and Travel باعدارلاماسى ارقىلى امەريكا قۇراما شتاتتارىنا بارۋعا مۇمكىندىك تۋدى. اتالعان باعدارلاما ستۋدەنتتەرگە جاز ايلارىندا اقش-تا جۇمىس ىستەۋگە، اعىلشىن ءتىلىن جەتىلدىرۋگە جول اشادى. ەڭ ءبىرىنشى نيۋ-يورككە كەلدىم، ودان كەيىن وگايو شتاتىنا بارىپ، سول جەردە جۇمىس ىستەدىم. جۇمىسىم دا قىزمەت كورسەتۋ سالاسىمەن بايلانىس­تى ەدى. باعدارلامانىڭ مەرزىمى اياقتالعان سوڭ، باعىمدى سىناپ كورمەككە اقش-تاعى كوللەدجگە ءوتىنىش ءبىلدىردىم. ءساتى ءتۇسىپ كاليفورنيا شتاتى سان-فرانتسيسكو قالا­سىنداعى City College of San Francisco كوللەدجىنە قابىلداندىم. وسىلايشا، اقش-تا ەكىنشى ديپلومىمدى الدىم. ماماندىعىم – جوبا مەنەدجمەنتى.

– قونىس اۋدارعانىڭىزعا نەشە جىل بولدى؟

– اقش-تا تۇرىپ جاتقانىما 3 جىل بولدى. تىنىق مۇحيتىنىڭ جانىن­داعى سان-فرانتسيسكو قالاسىنىڭ تۇرعى­نىمىن.

– قاي جەردە جۇمىس ىستەيسىز؟ قان­داي مىندەتتەر جۇكتەلگەن؟

– وقۋىمدى تامامداعان سوڭ Salesforce كومپانياسىندا تاعىلىمدامادان ءوتتىم. تاعىلىمدامادان كەيىن كومپانيا بيزنەس ساراپشى رەتىندە جۇمىسقا تۇرۋدى ۇسىندى. اتالعان كومپانيا راسىمەن ۇز­دىك­تەردىڭ ءبىرى. تۇتىنۋشىلارمەن بايلانىس ورناتاتىن جۇيەلەردى جاساقتاۋ­مەن اينالىسادى. Forbes، Fortune رەيتينگ­تەرىندە ءبىرىنشى ورىندا. سونىمەن قاتار الەم بويىنشا ەڭ ۇزدىك كومپانيا سانالادى. قازىر اتالعان كومپانيادا بيزنەس اناليست قىزمەتىن اتقارامىن. ناقتى ايتسام، مەكەمەلەردىڭ، اسىرەسە مەكەمە باسشىلارىنىڭ بيزنەسكە قاتىستى ماسەلەلەرىن زەرتتەپ، ولاردىڭ شەشۋ جولدارىن قاراستىرامىز. بيزنەس ساراپشى رەتىندە ماسەلەنى شەشۋ، تالاپتاردى سارالاۋ، ولاردى جاقسارتۋ، جاقسى ناتي­جەگە قول جەتكىزۋ ءۇشىن ۇسىنىستاردى ىرىكتەيمىن. جالپى، بۇل سالادا جوبالارمەن جۇمىس، بايلانىس، اقپاراتتاردى جيناۋ، CRM، SAAS پلاتفورمالارىن ءبىلۋ ماڭىزدى. وعان قوسا ءتۇرلى تەح­ني­كا­لىق جولدارمەن اقپاراتتاردى ءوز ىڭعايى­نا بەيىمدەي الۋ دا باستى تالاپ­تاردىڭ ءبىرى. ەڭ باستىسى، اعىلشىن ءتىلىن جاقسى ءبىلۋ كەرەك.

– اقش-تا قانداي ماماندار سۇرانىسقا يە؟ جاقسى ماماننىڭ بويىندا قانداي قاسيەتتەر بولعانى ءجون؟

– اقش-تا سەنىڭ كىم ەمەس، قانداي مامان ەكەنىڭ ماڭىزدى. جوباداعى ماسەلە­لەردى قانشالىقتى دۇرىس شەشىپ، تۇسىندىرە الۋىڭىزعا باسا كوڭىل بولەدى. ەڭ ال­دىمەن ءوزىڭىزدىڭ باعاڭىزدى ءبىلۋى­ڭىز كەرەك. قولىڭنان ناقتى نە كەلەتى­نىن، ءتىپتى ءالسىز تۇستارىڭدى دا بىلگەن ابزال. مۇندا ادامدار ءوز قارجى-قابىلە­تىنەن حاباردار جانە بىلمەيتىن ىسىنە ارالاسپاعاندى ءجون سانايدى. دەگەنمەن ارقاشان دا بىلمەگەنىن ۇيرەنۋگە تىرى­سادى. جولىم بولادى دەپ ءار تول­قىن­عا ىلەسە بەرگەن دە جاقسى ەمەس. ناق­تى نەنى قالايتىنىڭىزدى، نە ىستەي الا­تى­نى­ڭىزدى بىلسەڭىز عانا جولىڭىز بول­ماق. اقش تىنباي ەڭبەك ەتكەندەردى ماقساتىنا قاۋىشتىراتىن ەل دەپ سانايمىن. اركىمنىڭ ءار سالادا مىقتى بولۋعا تالاسى بار. سول جولدا توگىلگەن تەردىڭ ەرتە مە، كەش پە جەمىسىن كورەسىز.

– ەلدە ۇيرەنگەن، وقىعانىڭىزدىڭ اقش-تا پايداسى بولدى ما؟

– قازاقستاندا بايلانىس سالاسىندا وقىعاندىقتان، بۇل جاقتا ونىڭ اسا قاجەتى بولعان جوق. اقش-قا كوشكەن سوڭ ءبارىن باسىنان باستادىم. دەگەنمەن قاي جاقتا بولساق تا وقۋ، ۇيرەنۋدى جالعاس­تىرعان ابزال دەپ ەسەپتەيمىن. مەن ءۇشىن ۇزدىكسىز دامۋ مەن ۇيرەنۋ ماڭىزدى. مۇنى انام بالا كەزىمنەن ءجيى ايتاتىن. ول 26 جىل بويى مەكتەپتە ساباق بەرىپ كەلەدى. انام «اسىل ارمانىڭا ۇزدىكسىز دامۋ، ەرىنبەي وقۋ ارقىلى عانا جەتەسىڭ» دەيتىن. ارمانىما جەتۋدى دە سول كىسى ۇي­رەتتى. مەن دە انامنىڭ سول اقىلىن ءىس جۇزىندە قولدانىپ كەلەمىن.

– ارمانىڭىزعا ءبىر قادام جاقىن­داعانىڭىزدى سەزىنگەن كۇن، العاشقى كۇن ەسىڭىزدە مە؟

– العاشقى سەزىمدى سوزبەن جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەس. ءبىر سان-فرانتسيسكونىڭ وزىندە ميلليونعا جۋىق تۇرعىن بار. الەمنىڭ كوپتەگەن تىلىندە سويلەيتىن ءتۇرلى ۇلت وكىلى ءبىر جەردە باس قوسقان، كوبى مەن سەكىلدى ارمان قۋىپ كەلگەن. ءبارى­نىڭ ويىندا جاقسى ءبىلىم الىپ، ۇل­كەن جەتىستىكتەرگە جەتۋ. البەتتە، العاش كەلگەندەگى اياجان مەن قازىرگى اياجان – ەكى باسقا ادام. كىشكەنتاي ارىس قالاشىعىنان شىققان قىز مۇندايدى ويلاي دا المايتىن. ال قازىرگى ساياحاتتاۋ مۇمكىندىگى، شەتەلدىك دوستار، ءوزىڭدى جان-جاقتى دامىتۋ بارلىعى ءوز قولىمىزدا ەكەنىنە يلاندىرادى، ءوزىڭنىڭ بۇدان دا جاقسى ومىرگە لايىق ەكەنىڭە سەنىم مەن قۋات بەرەدى.

– قانداي قيىندىقتاردى باستان كەشىردىڭىز؟

– العاش كەلگەنىمدە، البەتتە، قيىن­دىقتار بولدى. اعىلشىن ءتىلىن جاق­سى بىلمەيتىنمىن. اسىرەسە جاقىندارىم­­نان جىراقتا بولۋ دا قيىن ەدى. وتباسىم­نان الىستا بولعانىما ۇيرەنۋگە كوپ ۋاقىت كەتتى. جاڭا مەملەكەتپەن قوسا، مادەنيە­تىن، ادامدارىن تانىپ-ءبىلۋىم كەرەك بولدى. دەگەنمەن مۇنىڭ ءبارى پايداعا استى.

– ەكى حالىقتان قانداي ۇقساستىق نەمەسە ايىرماشىلىق بايقادىڭىز؟

– ءبىز ءوزىمىزدى باسقالارمەن سالىستىرىپ الەكپىز. ال اقش-تا ءوزىڭنىڭ كىم ەكە­نىڭ جانە نەنى قالايتىنىڭ عانا ما­ڭىز­­دى. اركىم ءوز شارۋاسىمەن بەرىلە اينا­لىساتىنى سونشا، باسقامەن ءىسى جوق، وعان ۋاقىتى دا جەتپەيدى. كوبى «قايتسەم بۇدان دا جاقسى بولامىن» دەگەن ويدا. بۇل جاقتا وتباسى قۇندىلىعى دا باس­قاشا قابىلدانادى. مۇندا جال­عىز­باستى ۇلكەن قاريالاردى ءجيى كەزدەس­تىرەسىڭ. ماعان حالىقتىڭ ۇنەمى جاقسىنى ويلاپ، ك ۇلىمدەپ جۇرەتىنى ۇنايدى. ادام­دار قارا­پايىم، كومەككە ءازىر، بوس ۋاقىت­تارىن ءتيىمدى پايدالانا الادى.

– نەنى ۇيرەندىڭىز؟

– اقش مەنى وزىمە جاۋاپ بەرۋگە، نەنى قالايتىنىمدى تۇسىنۋگە، ويىمدى اشىق ايتۋعا باۋلىدى. ويىمدى اشىق جەتكىزۋ ارقىلى جاساندىلىققا جول بەرمەۋگە ۇيرەتتى. جاقسى ويلاۋدى دا وسىندا ۇيرەندىم. اقش-تا وزىمە نەنىڭ ماڭىزدى ەكەنىن دە انىقتاي الدىم، بوس ۋاقىتىمدى باعالايتىن بولدىم. قازىرگى جەتكەن جەتىستىكتەرىمە العىسىم شەكسىز. مۇندا ءار ادامنىڭ نىق ماقساتى بولعاندىقتان، ءاربىر مينۋتىن ءتيىمدى پايدالانۋعا تىرىسادى. بۇل جاقتا ءجۇرىپ ءۇيىمدى، جاقىندارىمدى قادىرلەۋدى ۇيرەندىم. وعان قوسا «وزىڭە سەن ءوزىڭدى الىپ شىعار...» دەپ ۇلى اباي ايتپاقشى، ءوزىمدى الىپ شىعاتىن جالعىز ءوزىم ەكەنىن دە ءتۇيدىم. قازىر بوس ۋاقىتىمدى وتباسىما ارناۋعا تىرىسامىن. ءبىز جاقىندارىمىزدىڭ قادىرىن ولاردان الىستاعاندا عانا بىلەمىز عوي. بۇل دا وسى جاقتا تۇيگەن ويلارىمنىڭ ءبىرى. ءومىر – وتكىنشى، ەرتەڭ نە كۇتىپ تۇر­عانى بەيمالىم. ەڭ باستىسى، ءوزىمنىڭ قالاۋىم­دى اشىق، قورىقپاي ايتۋدى، وعان جەتۋدى ادەتكە اينالدىردىم.

– بيزنەس ساراپشىسى بوس ۋاقىتىن­دا نەمەن اينالىسادى؟

– بوس ۋاقىتىمدا اقش-تىڭ شتاتتارى مەن قالالارىن ارالاعاندى ۇناتا­مىن. مۇنداعى قالالار ءبىر-بىرىنە ۇقسا­ماي­دى. ادەبي كىتاپتار وقىپ، يوگامەن اينالىسقاندى جانىم سۇيەدى.

– اقش تۋرالى ارمان قالاي پايدا بولدى؟

– اقش تۋرالى ويلار گولليۆۋد فيلمدەرىنەن تۋدى دەپ ويلايمىن. مۇنداعى جوعارعى تەحنولوگيالار تۋرالى ەستىگەندە ەلىتەسىڭ، باسقا قوعام دا قىزىق بولىپ تۇرادى عوي. سوندىقتان اقش-تا ءومىر سۇرسەم دەگەن ارمان كەز كەلگەن ادامعا ءتان سياقتى. ەگەر سونداي ويىڭىز بولسا، ومىردە ءبارى مۇمكىن، ءاربىر ءتيىمدى پايدالانعان ۋاقىتىڭىز ءسىزدى ارمانىڭىزعا جەتەلەيدى. الىپ اسۋلار كىشكەنتاي قادامنان باستالادى.

– قازاقستان تۋرالى ويىڭىز قانداي؟

– قازاقستاندا جاستاردىڭ دامۋىنا مۇمكىندىكتەر كوپ. دەگەنمەن اۋىلداعى اعايىندارىمىز ەسكەرىلمەي قالاتىن سەكىلدى. ولاردىڭ قاراجاتىنان بولەك، جاقسى ومىرگە ءۇمىتى دە ءالسىز سياقتى كورى­نەدى. ءالى كۇنگە شۇكىرشىلىگى باسىم، بارعا قاناعات ەتىپ، قيىندىققا توزىمدىلىگى ۇلكەن جەتىستىكتەرگە جەتۋگە قولبايلاۋ بولاتىن ءتارىزدى. ۇزدىكسىز دامۋدى جال­عاستىرۋ ءۇشىن جاستاردىڭ جالاقىسى دا جاقسى بولۋى كەرەك. ولار ەڭبەگىنىڭ ەلەنەتىنىن، كاسىپتە جوعارىلايتىنىن بىلسە، جۇمىس ونىمدىلىگى دە جوعارى بولار ما ەدى.

– ەلگە ورالۋ جوسپاردا بار ما؟

– ازىرگە بۇل سۇراقتىڭ جاۋابى بەل­گىسىز. بار بىلەتىنىم – مەنىڭ ءالى دە ءبىر ورىن­دا توقتاماي سامعاعىم كەلەتىنى. ەڭ باس­تىسى، بولاشاعىم جارقىن مەملەكەتتە ءومىر سۇرگىم كەلەدى.

 

اڭگىمەلەسكەن

سۆەتلانا عالىمجانقىزى،

«Egemen Qazaqstan»

سوڭعى جاڭالىقتار

تەرەزەدەن قاراما...

رۋحانيات • كەشە

اعا مەن ءىنى

قوعام • كەشە

ىسقاق قاجى اۋليە

رۋحانيات • كەشە

قابان، تاڭكى جانە بىدىق

رۋحانيات • كەشە

قايىق كۇتكەن كۇن

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار