– اياجان, اقش-قا كوشۋ تۋرالى شەشىمدى قالاي قابىلداپ ءجۇرسىز؟
– تۇركىستان وبلىسىنىڭ ارىس قالاسىندا دۇنيەگە كەلدىم. شىمكەنت قالاسىنداعى دوستىق ۋنيۆەرسيتەتىندە وقىپ جۇرگەندە قىزمەت كورسەتۋ سالاسىندا جۇمىس ىستەدىم. سول كەزدىڭ وزىندە شەتەلدە تۇرىپ, سول جاقتا جۇمىس ىستەسەم دەگەن ارمانىم بولاتىن. ءبىر كۇنى Work and Travel باعدارلاماسى ارقىلى امەريكا قۇراما شتاتتارىنا بارۋعا مۇمكىندىك تۋدى. اتالعان باعدارلاما ستۋدەنتتەرگە جاز ايلارىندا اقش-تا جۇمىس ىستەۋگە, اعىلشىن ءتىلىن جەتىلدىرۋگە جول اشادى. ەڭ ءبىرىنشى نيۋ-يورككە كەلدىم, ودان كەيىن وگايو شتاتىنا بارىپ, سول جەردە جۇمىس ىستەدىم. جۇمىسىم دا قىزمەت كورسەتۋ سالاسىمەن بايلانىستى ەدى. باعدارلامانىڭ مەرزىمى اياقتالعان سوڭ, باعىمدى سىناپ كورمەككە اقش-تاعى كوللەدجگە ءوتىنىش ءبىلدىردىم. ءساتى ءتۇسىپ كاليفورنيا شتاتى سان-فرانتسيسكو قالاسىنداعى City College of San Francisco كوللەدجىنە قابىلداندىم. وسىلايشا, اقش-تا ەكىنشى ديپلومىمدى الدىم. ماماندىعىم – جوبا مەنەدجمەنتى.
– قونىس اۋدارعانىڭىزعا نەشە جىل بولدى؟
– اقش-تا تۇرىپ جاتقانىما 3 جىل بولدى. تىنىق مۇحيتىنىڭ جانىنداعى سان-فرانتسيسكو قالاسىنىڭ تۇرعىنىمىن.
– قاي جەردە جۇمىس ىستەيسىز؟ قانداي مىندەتتەر جۇكتەلگەن؟
– وقۋىمدى تامامداعان سوڭ Salesforce كومپانياسىندا تاعىلىمدامادان ءوتتىم. تاعىلىمدامادان كەيىن كومپانيا بيزنەس ساراپشى رەتىندە جۇمىسقا تۇرۋدى ۇسىندى. اتالعان كومپانيا راسىمەن ۇزدىكتەردىڭ ءبىرى. تۇتىنۋشىلارمەن بايلانىس ورناتاتىن جۇيەلەردى جاساقتاۋمەن اينالىسادى. Forbes, Fortune رەيتينگتەرىندە ءبىرىنشى ورىندا. سونىمەن قاتار الەم بويىنشا ەڭ ۇزدىك كومپانيا سانالادى. قازىر اتالعان كومپانيادا بيزنەس اناليست قىزمەتىن اتقارامىن. ناقتى ايتسام, مەكەمەلەردىڭ, اسىرەسە مەكەمە باسشىلارىنىڭ بيزنەسكە قاتىستى ماسەلەلەرىن زەرتتەپ, ولاردىڭ شەشۋ جولدارىن قاراستىرامىز. بيزنەس ساراپشى رەتىندە ماسەلەنى شەشۋ, تالاپتاردى سارالاۋ, ولاردى جاقسارتۋ, جاقسى ناتيجەگە قول جەتكىزۋ ءۇشىن ۇسىنىستاردى ىرىكتەيمىن. جالپى, بۇل سالادا جوبالارمەن جۇمىس, بايلانىس, اقپاراتتاردى جيناۋ, CRM, SAAS پلاتفورمالارىن ءبىلۋ ماڭىزدى. وعان قوسا ءتۇرلى تەحنيكالىق جولدارمەن اقپاراتتاردى ءوز ىڭعايىنا بەيىمدەي الۋ دا باستى تالاپتاردىڭ ءبىرى. ەڭ باستىسى, اعىلشىن ءتىلىن جاقسى ءبىلۋ كەرەك.
– اقش-تا قانداي ماماندار سۇرانىسقا يە؟ جاقسى ماماننىڭ بويىندا قانداي قاسيەتتەر بولعانى ءجون؟
– اقش-تا سەنىڭ كىم ەمەس, قانداي مامان ەكەنىڭ ماڭىزدى. جوباداعى ماسەلەلەردى قانشالىقتى دۇرىس شەشىپ, تۇسىندىرە الۋىڭىزعا باسا كوڭىل بولەدى. ەڭ الدىمەن ءوزىڭىزدىڭ باعاڭىزدى ءبىلۋىڭىز كەرەك. قولىڭنان ناقتى نە كەلەتىنىن, ءتىپتى ءالسىز تۇستارىڭدى دا بىلگەن ابزال. مۇندا ادامدار ءوز قارجى-قابىلەتىنەن حاباردار جانە بىلمەيتىن ىسىنە ارالاسپاعاندى ءجون سانايدى. دەگەنمەن ارقاشان دا بىلمەگەنىن ۇيرەنۋگە تىرىسادى. جولىم بولادى دەپ ءار تولقىنعا ىلەسە بەرگەن دە جاقسى ەمەس. ناقتى نەنى قالايتىنىڭىزدى, نە ىستەي الاتىنىڭىزدى بىلسەڭىز عانا جولىڭىز بولماق. اقش تىنباي ەڭبەك ەتكەندەردى ماقساتىنا قاۋىشتىراتىن ەل دەپ سانايمىن. اركىمنىڭ ءار سالادا مىقتى بولۋعا تالاسى بار. سول جولدا توگىلگەن تەردىڭ ەرتە مە, كەش پە جەمىسىن كورەسىز.
– ەلدە ۇيرەنگەن, وقىعانىڭىزدىڭ اقش-تا پايداسى بولدى ما؟
– قازاقستاندا بايلانىس سالاسىندا وقىعاندىقتان, بۇل جاقتا ونىڭ اسا قاجەتى بولعان جوق. اقش-قا كوشكەن سوڭ ءبارىن باسىنان باستادىم. دەگەنمەن قاي جاقتا بولساق تا وقۋ, ۇيرەنۋدى جالعاستىرعان ابزال دەپ ەسەپتەيمىن. مەن ءۇشىن ۇزدىكسىز دامۋ مەن ۇيرەنۋ ماڭىزدى. مۇنى انام بالا كەزىمنەن ءجيى ايتاتىن. ول 26 جىل بويى مەكتەپتە ساباق بەرىپ كەلەدى. انام «اسىل ارمانىڭا ۇزدىكسىز دامۋ, ەرىنبەي وقۋ ارقىلى عانا جەتەسىڭ» دەيتىن. ارمانىما جەتۋدى دە سول كىسى ۇيرەتتى. مەن دە انامنىڭ سول اقىلىن ءىس جۇزىندە قولدانىپ كەلەمىن.
– ارمانىڭىزعا ءبىر قادام جاقىنداعانىڭىزدى سەزىنگەن كۇن, العاشقى كۇن ەسىڭىزدە مە؟
– العاشقى سەزىمدى سوزبەن جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەس. ءبىر سان-فرانتسيسكونىڭ وزىندە ميلليونعا جۋىق تۇرعىن بار. الەمنىڭ كوپتەگەن تىلىندە سويلەيتىن ءتۇرلى ۇلت وكىلى ءبىر جەردە باس قوسقان, كوبى مەن سەكىلدى ارمان قۋىپ كەلگەن. ءبارىنىڭ ويىندا جاقسى ءبىلىم الىپ, ۇلكەن جەتىستىكتەرگە جەتۋ. البەتتە, العاش كەلگەندەگى اياجان مەن قازىرگى اياجان – ەكى باسقا ادام. كىشكەنتاي ارىس قالاشىعىنان شىققان قىز مۇندايدى ويلاي دا المايتىن. ال قازىرگى ساياحاتتاۋ مۇمكىندىگى, شەتەلدىك دوستار, ءوزىڭدى جان-جاقتى دامىتۋ بارلىعى ءوز قولىمىزدا ەكەنىنە يلاندىرادى, ءوزىڭنىڭ بۇدان دا جاقسى ومىرگە لايىق ەكەنىڭە سەنىم مەن قۋات بەرەدى.
– قانداي قيىندىقتاردى باستان كەشىردىڭىز؟
– العاش كەلگەنىمدە, البەتتە, قيىندىقتار بولدى. اعىلشىن ءتىلىن جاقسى بىلمەيتىنمىن. اسىرەسە جاقىندارىمنان جىراقتا بولۋ دا قيىن ەدى. وتباسىمنان الىستا بولعانىما ۇيرەنۋگە كوپ ۋاقىت كەتتى. جاڭا مەملەكەتپەن قوسا, مادەنيەتىن, ادامدارىن تانىپ-ءبىلۋىم كەرەك بولدى. دەگەنمەن مۇنىڭ ءبارى پايداعا استى.
– ەكى حالىقتان قانداي ۇقساستىق نەمەسە ايىرماشىلىق بايقادىڭىز؟
– ءبىز ءوزىمىزدى باسقالارمەن سالىستىرىپ الەكپىز. ال اقش-تا ءوزىڭنىڭ كىم ەكەنىڭ جانە نەنى قالايتىنىڭ عانا ماڭىزدى. اركىم ءوز شارۋاسىمەن بەرىلە اينالىساتىنى سونشا, باسقامەن ءىسى جوق, وعان ۋاقىتى دا جەتپەيدى. كوبى «قايتسەم بۇدان دا جاقسى بولامىن» دەگەن ويدا. بۇل جاقتا وتباسى قۇندىلىعى دا باسقاشا قابىلدانادى. مۇندا جالعىزباستى ۇلكەن قاريالاردى ءجيى كەزدەستىرەسىڭ. ماعان حالىقتىڭ ۇنەمى جاقسىنى ويلاپ, ك ۇلىمدەپ جۇرەتىنى ۇنايدى. ادامدار قاراپايىم, كومەككە ءازىر, بوس ۋاقىتتارىن ءتيىمدى پايدالانا الادى.
– نەنى ۇيرەندىڭىز؟
– اقش مەنى وزىمە جاۋاپ بەرۋگە, نەنى قالايتىنىمدى تۇسىنۋگە, ويىمدى اشىق ايتۋعا باۋلىدى. ويىمدى اشىق جەتكىزۋ ارقىلى جاساندىلىققا جول بەرمەۋگە ۇيرەتتى. جاقسى ويلاۋدى دا وسىندا ۇيرەندىم. اقش-تا وزىمە نەنىڭ ماڭىزدى ەكەنىن دە انىقتاي الدىم, بوس ۋاقىتىمدى باعالايتىن بولدىم. قازىرگى جەتكەن جەتىستىكتەرىمە العىسىم شەكسىز. مۇندا ءار ادامنىڭ نىق ماقساتى بولعاندىقتان, ءاربىر مينۋتىن ءتيىمدى پايدالانۋعا تىرىسادى. بۇل جاقتا ءجۇرىپ ءۇيىمدى, جاقىندارىمدى قادىرلەۋدى ۇيرەندىم. وعان قوسا «وزىڭە سەن ءوزىڭدى الىپ شىعار...» دەپ ۇلى اباي ايتپاقشى, ءوزىمدى الىپ شىعاتىن جالعىز ءوزىم ەكەنىن دە ءتۇيدىم. قازىر بوس ۋاقىتىمدى وتباسىما ارناۋعا تىرىسامىن. ءبىز جاقىندارىمىزدىڭ قادىرىن ولاردان الىستاعاندا عانا بىلەمىز عوي. بۇل دا وسى جاقتا تۇيگەن ويلارىمنىڭ ءبىرى. ءومىر – وتكىنشى, ەرتەڭ نە كۇتىپ تۇرعانى بەيمالىم. ەڭ باستىسى, ءوزىمنىڭ قالاۋىمدى اشىق, قورىقپاي ايتۋدى, وعان جەتۋدى ادەتكە اينالدىردىم.
– بيزنەس ساراپشىسى بوس ۋاقىتىندا نەمەن اينالىسادى؟
– بوس ۋاقىتىمدا اقش-تىڭ شتاتتارى مەن قالالارىن ارالاعاندى ۇناتامىن. مۇنداعى قالالار ءبىر-بىرىنە ۇقسامايدى. ادەبي كىتاپتار وقىپ, يوگامەن اينالىسقاندى جانىم سۇيەدى.
– اقش تۋرالى ارمان قالاي پايدا بولدى؟
– اقش تۋرالى ويلار گولليۆۋد فيلمدەرىنەن تۋدى دەپ ويلايمىن. مۇنداعى جوعارعى تەحنولوگيالار تۋرالى ەستىگەندە ەلىتەسىڭ, باسقا قوعام دا قىزىق بولىپ تۇرادى عوي. سوندىقتان اقش-تا ءومىر سۇرسەم دەگەن ارمان كەز كەلگەن ادامعا ءتان سياقتى. ەگەر سونداي ويىڭىز بولسا, ومىردە ءبارى مۇمكىن, ءاربىر ءتيىمدى پايدالانعان ۋاقىتىڭىز ءسىزدى ارمانىڭىزعا جەتەلەيدى. الىپ اسۋلار كىشكەنتاي قادامنان باستالادى.
– قازاقستان تۋرالى ويىڭىز قانداي؟
– قازاقستاندا جاستاردىڭ دامۋىنا مۇمكىندىكتەر كوپ. دەگەنمەن اۋىلداعى اعايىندارىمىز ەسكەرىلمەي قالاتىن سەكىلدى. ولاردىڭ قاراجاتىنان بولەك, جاقسى ومىرگە ءۇمىتى دە ءالسىز سياقتى كورىنەدى. ءالى كۇنگە شۇكىرشىلىگى باسىم, بارعا قاناعات ەتىپ, قيىندىققا توزىمدىلىگى ۇلكەن جەتىستىكتەرگە جەتۋگە قولبايلاۋ بولاتىن ءتارىزدى. ۇزدىكسىز دامۋدى جالعاستىرۋ ءۇشىن جاستاردىڭ جالاقىسى دا جاقسى بولۋى كەرەك. ولار ەڭبەگىنىڭ ەلەنەتىنىن, كاسىپتە جوعارىلايتىنىن بىلسە, جۇمىس ونىمدىلىگى دە جوعارى بولار ما ەدى.
– ەلگە ورالۋ جوسپاردا بار ما؟
– ازىرگە بۇل سۇراقتىڭ جاۋابى بەلگىسىز. بار بىلەتىنىم – مەنىڭ ءالى دە ءبىر ورىندا توقتاماي سامعاعىم كەلەتىنى. ەڭ باستىسى, بولاشاعىم جارقىن مەملەكەتتە ءومىر سۇرگىم كەلەدى.
اڭگىمەلەسكەن
سۆەتلانا عالىمجانقىزى,
«Egemen Qazaqstan»
