ايماقتار • 03 جەلتوقسان، 2019

قانت يمپورتىنا تاۋەلدىلىكتەن قاشان ارىلامىز؟

54 رەتكورسەتىلدى

قازاقستان تۇرعىندارى جىل سايىن 480 مىڭ توننادان استام قانت تۇتىناتىنىن بىلەسىز بە؟ الايدا، ىشكى نارىقتا وتاندىق ءتاتتى شەكەردىڭ ۇلەسى از. اگروونەركاسىپ كەشەنى دامىعان ەل ءۇشىن بۇل ويلاناتىن-اق جاعداي.

سول سەبەپتەن دە جەتىسۋ جەرىندەگى قىزىلشا ءوسىرۋ ءىسى ستراتەگيالىق ماڭىزعا يە بولىپ وتىر. بۇگىندە وبلىس ديقاندارى 14 مىڭ گەكتارعا ءتاتتى ءتۇبىر سەپكەن. ودان الىناتىن ءونىم كولەمىن 500-520 تونناعا جەتكىزۋگە ءۇمىت بار. ال جينالعان قىزىلشادان 50-52 توننا تازا قانت الۋدىڭ قامى جاسالىپ جاتىر. وسى ماقساتتا الماتى وبلىسىندا قانت وڭدەۋمەن ەكى زاۋىت اينالىسىپ وتىر. ءبىرى كوكسۋ اۋدانىندا ورنالاسقان ءوندىرىس، ەكىنشىسى اقسۋ اۋدانىنداعى قانت زاۋىتى. ەكى زاۋىت تا مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ اياسىندا تەحنولوگيالىق جاڭعىرۋدان ءوتىپ، از شىعىنمەن مول ءونىم شىعارۋعا نەگىزدەلدى.

-كوكسۋ، اقسۋ قانت زاۋىتتارىن مودەرنيزاتسيادان وتكىزدىك. رەسەيدەن، قىتايدان، چەحيادان، باسقا دا ەلدەردەن قۇرال-جابدىقتار جەتكىزىلىپ، ورناتىلدى. جالپى، قىزىلشانى وڭدەگەندە ودان 80 پروتسەنت جوم، ياعني سىعىندى شىعادى. ول - مال سەمىرتۋ ءۇشىن تاپتىرمايتىن ازىق. سوندىقتان شىققان جومدى مال بورداقىلاۋ الاڭدارىنىڭ جۇمىسىنا ءتيىمدى پايدالانۋ ءۇشىن، وسى ەكى زاۋىتقا جومدى كەپتىرىپ، ارنايى قاپتايتىن قۇرال اكەلىپ ورناتىپ جاتىرمىز. قاپتالعان كۇيىندە ونى ەكى جىل ساقتالاۋعا بولادى. جانە، قانت زاۋىتتارى نەگىزىندە تەك ماۋسىمدىق كەزەڭدە عانا 3-4 اي جۇمىس ىستەيدى. ال ءبىز ماۋسىمارالىق كەزەڭدە دە بوس تۇرماس ءۇشىن برازيليادان شيكىزات اكەلىپ، قامىس قانتىن شىعارۋىنا مۇمكىندىك جاساماقپىز، دەيدى الماتى وبلىسىنىڭ اكىمى اماندىق باتالوۆ.

قازىرگى كۇنى كوكسۋ قانت زاۋىتىندا قىزىلشا وڭدەۋ ناۋقانى قىزىپ تۇر. مۇندا نەگىزىنەن ەسكەلدى، قاراتال، كەربۇلاق، كوكسۋ اۋداندارى مەن تالدىقورعان، قاپشاعاي قالاسىنىڭ قىزىلشا وسىرۋشىلەرى جيناعان ءونىم قابىلدانادى. زاۋىت قويماسىندا 206 مىڭ توننادان استام شيكىزات ساقتاۋلى. كاسىپورىن تاۋلىگىنە 2 مىڭ توننا قانت قىزىلشاسىن وڭدەي الادى. ماۋسىمدىق جۇمىس باستالعالى بەرى 10،8 مىڭ توننادان استام تازا قانت دايىندالدى.

- مەملەكەت كومەگىمەن جاسالعان مودەرنيزاتسيا زاۋىتتىڭ ەكىنشى تىنىسىن اشتى دەۋگە بولادى. بۇعان دەيىن ءبىز مازۋت وتىنىن قولدانىپ كەلدىك، اۋدانعا تابيعي گاز كەلگەلى وتىننىڭ وسى ءتۇرىن پايدالانۋعا كوشتىك. بۇل وتە ءتيىمدى ەكەن. بىرىنشىدەن، كوگىلدىر وتىننىڭ مازۋتقا قاراعاندا جىلۋ شىعارۋ قۋاتتىلىعى جوعارى بولسا، ەكىنشىدەن، تولەمى دە ارزان، سوعان سايكەس شىعىن ازايىپ، ءوندىرىستىڭ تيىمدىلىگى ارتىپ كەلەدى، - دەيدى كوكسۋ قانت زاۋىتىنىڭ ديرەكتورى التىنبەك اباتوۆ.

قانت زاۋىتتارىنىڭ تۇراقتى جۇمىس ىستەۋى قىزىلشا ءوسىرۋشى ديقانداردىڭ قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرىپ، ءونىم كولەمىن كوبەيتۋگە جول اشتى. ءتىپتى، شارۋالار اراسىندا جاقسى باسەكە قالىپتاسقان. ءتاتتى ءتۇبىر سەبەتىندەردى دە تاڭداۋعا مۇمكىندىك تۋىپ وتىر.

-العاشىندا ءبىز شارۋا قوجالىقتارىن قانت قىزىلشاسىن وسىرۋگە جاپپاي تارتىپ، بارلىعىن بىردەي ىنتالاندىردىق. قىزىلشا وسىرۋشىلەرگە جىل سايىن سۋبسيديا بەرىلەدى، جانار-جاعارماي جەڭىلدىكپەن بەرىلەدى، سوڭعى جىلدارى تەك قانا قانت قىزىلشاسىن وسىرۋگە باعىتتالعان 120 زاماناۋي تەحنيكا ساتىپ الىندى، فرانتسيا، گەرمانيا، دانيادان تۇقىم ساتىپ الىپ بەردىك. وسىنداي مۇمكىندىكتەرگە قاراماستان كەيبىر قوجالىقتار ءالى كۇنگە قىزىلشانىڭ شىعىمىن 200 تسەنتنەردەن اسىرا الماي وتىر. قانت قىزىلشاسى تىنباي ەڭبەكتەنۋدى، ۇزدىكسىز باپتاۋدى قاجەت ەتەتىن ەڭبەك. سوندىقتان ەندىگى جەردە كىمنىڭ ەڭبەك ونىمدىلىگى جوعارى، كىم جاقسى جۇمىس ىستەيدى، سولارعا قولداۋ كورسەتىلەدى. ياعني، تابيعي سۇرىپتاۋ جاساۋىمىز كەرەك، دەيدى تاقىرىپقا وراي ويىن ايتقان ايماق باسشىسى اماندىق باتالوۆ.

ايتپاقشى، وسى زاۋىت ورنالاسقان كوكسۋ اۋدانىنىڭ ديقاندارى 2100 گەكتارعا قانت قىزىلشاسىن ەگىپتى. ورتاشا ونىمدىلىگى 370-380 تسەنترنەردەن اينالىپتى. كەيبىر شارۋالاردىڭ كورسەتكىشى گەكتارىنا 700 تسەنتنەرگە دەيىن جەتىپ وتىر.

سوڭعى جاڭالىقتار

التى كولىك قار قۇرساۋىنان شىعارىلدى

ايماقتار • 18 قاڭتار، 2020

18 قاڭتارعا ارنالعان اۋا-رايى بولجامى

قازاقستان • 18 قاڭتار، 2020

الماتى جاسىل قالاعا اينالادى

ەكولوگيا • 17 قاڭتار، 2020

كوكشەتاۋدا بەتى اشىق قۇدىق كوپ

ايماقتار • 17 قاڭتار، 2020

شىمكەنتتە پوەزيا مىنبەرى اشىلدى

رۋحانيات • 17 قاڭتار، 2020

بۇلاندىداعى بەرەكەلى ءىس

ايماقتار • 17 قاڭتار، 2020

مال باققانعا بىتەدى...

ايماقتار • 17 قاڭتار، 2020

كۋۆەيت تۋرنيرىندە توپ جاردى

سپورت • 17 قاڭتار، 2020

گران-پري جارىسىنا قاتىسادى

سپورت • 17 قاڭتار، 2020

ەكىنشى قولانى قورجىنعا سالدى

سپورت • 17 قاڭتار، 2020

ۇقساس جاڭالىقتار