اۋىل دەسە, اندىز ارقالاپ كەلە جاتقان اپام ەلەستەيدى. ءبىزدىڭ اۋىلداعى بەتكەيلەردىڭ ءبىر ءبۇيىرىندە مىندەتتى تۇردە شوق-شوق اندىز بولادى. ولار, ياعني اندىزدار وسى ءساۋىر ايىندا قالقايىپ شىعىپ, بار-بارشا ءشوبىڭىزدى باسىپ وزىپ, بيىكتەپ كەتە بارادى دا, الا جازداي اينالاسىنداعى بۇتالارمەن بوي تالاستىرا ىرعالادى. كۇزگە قاراتا قاراۋىتىپ, قارا تالدان بەتەر قاتقىلدانىپ, جارتى مەتردەي جاپىراقتارى جارعاق تۋلاقشا جالبىراپ, قاۋدىر-قاۋدىر, ساۋدىر-ساۋدىر دىبىس شىعارىپ, توڭىرەگىندەگى تەبىرەنە ىزىڭداعان “سازگەر” قۋرايلارعا ءۇن قوسادى. اعاشقا بەرگىسىز اندىز — تاپتىرماس وتىن. اكەمىزدىڭ بارىندا اۋىلداعى ەڭ ەركە ۇل — مىنا مەن پاقىرىڭىز, ال اسا اقجارقىن انا — اسەم اپا-تۇعىن. سول ءبىر ساۋىردە نۇرىباي سايدىڭ كۇنگەي بەتكەيىندەگى اندىزدىڭ اراسىنا اكەمىزدى جەرلەدىك. الدەكىمنىڭ سۇيەمەلدەۋىمەن توپىراق سالىپ جاتقانىمدا, سەگىزدەن ەندى اسقان ماعان جاڭادان قالقايعان جاس اندىز جىلاپ قاراعانداي كورىنگەن. ەلۋ ءتورتىنشى جىلدىڭ قىراۋلى كۇزىندە اپام ەكەۋمىز قوستوبەنىڭ تەرىسكەيىندە اندىز شاۋىپ جۇردىك. ەركەلىگىم ەشتەڭەگە دە كوندىككىسى كەلمەي, بۇلقىنادى-اي سوندا. اندىزدى شابامىن دەپ, ورتاسى ويىق كەتپەنمەن اياعىمدى وپىرىپ الا جازدادىم. “اياعىڭدى اياماساڭ دا, اندىزدى اياپ, جانىن قيناماي, قيالاي شاپ, — دەدى اپام قاۋدىرلاعان جاپىراقتاردى ۇگىپ, ءتورت بولىنە جازداعان توبىعىما سەۋىپ وتىرىپ. — ەركەلەيتىن ەشكىمىڭ جوق ەندى…” جالعىز اتتىق اربا تولاتىنداي اندىزدى ءبىزدىڭ اۋىلدا ء“بىر ارقا وتىن” دەيدى. اسەم اپام سول ءبىر ارقا وتىندى قيالاۋ تۇسقا جيناپ, تىرمىشتاي بۋىپ, ويىنعا اينالىپ كەتە بەرەتىن مەنى شاقىرادى. اندىزدى ارقالاۋىنا سەپتەسۋىم كەرەك. ۇيمە-توبە وتىننىڭ تۇبىنە تىزە بۇگىپ, الا ارقانمەن كەۋدەسىن ايقارا شاندىعان شەشەم شىركىن: “ال! اۋپ!” — دەيدى. مىقشىڭداپ مەن دە تىرىسىپ باعامىن. ءاپ دەگەننەن, بىردەن كوتەرىلىپ كەتە الماس.
ەكىنشى, كەيدە ءۇشىنشى ۇمتىلعاندا بارىپ, ارقالار. قوستوبەنىڭ تەرىسكەيى مەن ءۇيدىڭ اراسى ءبىرتالاي جەر عوي, بىراق ەڭىستەۋ. ورتا تۇستا ەكى ءبىردەي تەرەڭ ساي بار, سولار قيىنداۋ. ەكىنشى سايدا اپام ءسال تىنىستاپ, دەمالادى. سول كەزدە قايتادان ارقالاتۋىم كەرەك. سايدان وتكەن سوڭ اپام دا, مەن دە كوڭىلدەنە باستايمىز. كوبىنەسە: “كەتپەنىڭدى اندىزدىڭ اراسىنا سۇعا سال دا, ويىنىڭا بارا عوي”, — دەيدى. ارقاسىنداعى اۋىر وتىنعا كەتپەننىڭ سالماعىن تاعى ۇستەپ, تايىپ تۇرامىن. مۇنىڭ ءبارىن تاپتىشتەگەنىمە تاڭىرقاماڭىز. اسا ايىپ كورمەڭىز. ارينە, اركىمنىڭ تاعدىرى ءار ءتۇرلى, ماڭدايىنا جازعانىن كورەدى. اكە-شەشەسىن جانىنا بايلاپ جۇرگەن ەشكىم جوق. الايدا, اق سالكەش ورامالىنىڭ ۇشتارى ءسال-ءپال تەربەلىپ, وتىن ارقالاپ, قىردان ەكى بۇكتەتىلىپ تۇسەتىن قايران اپالاردى ەلۋىنشى ءھام الپىسىنشى جىلدارداعى اۋىلدىڭ ءبىر بەينەسى ەمەس ەدى دەي الماسسىز. توتاليتاريزم تۇسىندا قازاق اۋىلى دا, اۋىلدىڭ ادامدارى دا نەبىر كەزەنەيلى كەزەڭدەردى باستان كەشكەن. بىلە تۇرا ۇمىتىپ كەتەمىز كەيدە. ايتپەسە, ءبىزدىڭ اسەم اپامىز ابدىكارىم دەگەن بەلگىلى بايدىڭ قارقاراداي قىزى ەكەن. اكەسىنىڭ تىرلىگى تۇگەل تاركىلەنىپ, تاشكەنتكە قاشىپ كەتكەن. ول جاقتان دا تىنىشتىق كورمەي, ۇستالعان. دەگەندەي عوي. قوڭىر كۇزدىڭ سوڭىنا دەيىن تاسيتىن سول اندىزىمىز كوكوزەك كوكتەمگە, ناۋرىز كوجەگە جەتىپ جىعىلاتىن. جىعىلاتىن دەگەنىم — جىعىلاتىن دەگەنىم. ءبىزدىڭ اۋىل ناۋرىز مەيرامىنان ەشقاشان جاڭىلعان ەمەس. ستالين ولگەن جىلى دا سمەتتىڭ قارا تالى تۇبىندە قازان قايناتىپ, ناۋرىزدى اتاعان. ۋىز كوجە مەن ناۋرىز كوجە ءداستۇرى ەشقاشان ۇزىلگەن جوق. ناۋرىز دەمەكشى, بيىلعى, ياعني 2003 جىلعى ناۋرىز مەيرامى وڭتۇستىك قازاقستان وڭىرىندە وزگەشەلەۋ ءوتتى. وزگەشەلىگى سول, بۇل كۇننىڭ باستى تۇلعاسى قىدىر اتا بولدى. ءبىر ايماقتا قىدىر اتا دەيدى, ەكىنشى وڭىردە قىزىر اتا دەيدى, ماسەلە وندا ەمەس. ەڭ باستىسى, ناۋرىز مەرەكەسى تالاي تۇستا قىدىر اتانىڭ باتاسىمەن باستالدى. “ۋا, قۇدايىم, وڭداسىن. جامانشىلىق بولماسىن, ارۋاقتار قولداسىن. امان ساقتاپ ءتول باسىن, ەككەن ەگىن سولماسىن. ورتا تولىپ ىرىسقا, بەيبىت ءومىر ورناسىن. بوستاندىقتىڭ ورداسىن, پەرىشتەلەر قورعاسىن. بەسىكتەگى بوبەكتىڭ باقايشاعى توڭباسىن. ۇلىس كۇنى ۇل مەن قىز تايپالدىرسىن جورعاسىن. كوش باستاعان كوسەمدەر ورگە تارتسىن ارباسىن. ءسوز باستاعان شەشەندەر, ادىلدىكتەن تانباسىن. كول جينالىپ تامشىدان, تەڭىز تولسىن قاڭسىعان. قۇت-بەرەكە كەتپەسىن ديقانشى مەن مالشىدان, اسىعى ءتۇسسىن الشىدان. باقىت اشىپ قاقپاسىن, ماڭگى-باقي جاپپاسىن. پالە-جالا قازاقتى ىزدەسە دە تاپپاسىن!” — دەيدى قىدىر اتا. ءلايىم, ايتقانى كەلگەي. سىرباز اقىندارىمىزدىڭ ءبىرى سا
