رۋحانيات • 20 قاراشا، 2019

كونەدەن كەلگەن كونەك

38 رەتكورسەتىلدى

باتىس قازاقستان وبلىسى شىڭعىرلاۋ اۋداندىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىندە تۇرعان وسى جادىگەر كەلۋشىلەردىڭ نازارىن وزىنە تارتادى. تەرىدەن جاسالعان «شاينەكتىڭ» سىرىن بىزگە مۋزەي مەڭگە­رۋشىسى، ولكەتانۋشى تىلەگەن قاليەۆ ايتىپ بەردى.

– بيە ساۋعا ارنالىپ شيكى تەرىدەن جاسالعان بۇل ىدىستىڭ اتاۋى – كونەك. بيە ساۋعاندا باۋىن بىلەككە ءىلىپ، ءتۇبىن تىزەمەن تىرەپ تۇرادى. كو­نەك وتە جەڭىل، ءارى مەتالل ىدىس سياقتى داڭعىر­لاپ دىبىس شىعارمايدى. بيە شوشىماي، تىتىركەنبەي، ەركىن ءيىپ، ءسۇتتى مول بەرەدى، – دەيدى تىلەگەن كەنجەتاي ۇلى.

كون تەرىدەن جاسالعان ىدىستىڭ كونە قازاق تۇرمى­سىندا كەڭ قولدانىلعانىن «كونەكتەن شوشىعان بيە وڭباس، كوپتەن بولىنگەن ءۇي وڭباس» دەگەن ماقال، «كونەكتەي بولىپ ءىسىپ كەتتى» دەگەن انىقتاۋىش سوزدەر دە دالەلدەپ تۇر.

ءبىر قىزىعى، باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اقجايىق اۋدانىندا كونەككەتكەن دەگەن ۇلكەن اۋىل بار. ول – «Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ عاسىرلىق تاريحىندا ءىزى قالعان، 1926 جىلى «ەڭبەكشى قازاق» گازەتىن باسقارعان قوعام قاي­راتكەرى وراز يساەۆتىڭ تۋعان جەرى. جايىق وزە­نىنىڭ جاعاسىندا ورنالاسقان ەلدىمەكەننىڭ اتاۋى دا ءدال وسى كونەككە بايلانىستى شىققان ەكەن.

راس، قازىر بۇل كونەك شىڭعىرلاۋدا مۋزەي جادىگەرى عانا بولىپ تۇر. دەگەنمەن، اق جايىق وڭىرىندە ۇلتتىق ءداستۇردى، كونە تۇرمىس كۋاگەرلەرىن ءتىرىلتۋدى ويلاپ جۇرگەن زامانداستار دا از ەمەس ەكەن. مىسالى، قاراتوبە اۋدانى، حانكول اۋىلىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ تەحنولوگيا ءپانى مۇعالىمى ايدانا قادىرعاليەۆا «تەرى وڭدەۋ جانە ودان بۇيىم جاساۋ» اتتى ساباق وتكى­زىپ، وقۋشىلارعا تەرى وڭدەپ، ودان تورسىق، كونەك، ت.ب. بۇيىم جاساۋ تۋرالى تۇسىنىك بەرگەن. ال ورال قا­لاسىنىڭ ىرگەسىندە سوڭعى جىلدارى بيە باي­لاپ، شاھار تۇرعىندارىن ساۋمال مەن قىمىزعا قارىق قىلعان اقىلبەك پەن اقمونشاق يشانوۆتار شارۋاشىلىعى جانىنان شاعىن ەتنواۋىل جاساۋدى جوسپارلاپ وتىر. تەرى وڭدەپ، ات ابزەلدەرىن ءوزى جاساي بەرەتىن اقىلبەك بولا­شاقتا كونەك سەكىلدى كونە ىدىس­تى دا قولعا الۋدى ويلايدى. مۇمكىن ول ەتنواۋىلدىڭ اتاۋى «كونەككەلگەن» بولىپ قالۋى دا مۇمكىن.

 

باتىس قازاقستان وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

التىن وردانىڭ اق تاڭى

رۋحانيات • كەشە

كۇلكى كەرۋەنى № 23

رۋحانيات • كەشە

جاڭعىرعان جامبىل ءوڭىرى

ايماقتار • كەشە

رۋحاني راۋىشتەگى تارتۋ

ايماقتار • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار