26 ناۋرىز, 2010

يندۋستريالىق كارتاعا ەنگەن جوبالار

724 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تالا­بىنا سايكەس قىزىلوردا وبلىسى بويىن­شا ەكونوميكانى دامىتۋ­دىڭ باسىم باعىتتارى بويىنشا ىرىكتەلگەن, قۇنى 300 ملرد. تەڭگەگە جۋىقتايتىن 92 جوبا يندۋس­تريا­لاندىرۋ كارتاسىنا ۇسىنىلعان. اگروونەركاسىپ كەشەنى بويىنشا قۇنى 16,4 ملرد. تەڭگە قۇرايتىن 41 جوبا, ءوندىرىس جانە قۇرىلىس يندۋسترياسى بويىنشا قۇنى 69,7 ملرد.تەڭگە قۇرايتىن 30 جوبا, مۇ­ناي-گاز سەكتورىن دامىتۋ بويىنشا قۇنى 19,3 ملرد.تەڭگە قۇرايتىن 6 جوبا جۇزەگە اسپاق. سونداي-اق, حيميا ونەركاسىبىندە قۇنى 32,5 ملرد. تەڭگە بولاتىن 1 جوبا, تاۋ-كەن ءوندىرۋ سالاسىندا 57,5 ملرد. تەڭ­گەگە باعالانعان 2 جوبا, ەنەرگە­تيكا جانە ينفرا­قۇ­رىلىم سالا­سىن­دا 90,3 ملرد. تەڭگەنىڭ 9 جوبا­سى ناق­تىلانعان. تۋريزم سالاسىندا 4,4 ملرد.تەڭگە قۇ­رايتىن 2 جوبا, كولىك ينفراقۇرىلىمىندا جالپى سوماسى 5,4 ملرد. تەڭگە قۇرايتىن 1 جوبا بار. ۇستىمىزدەگى جىلعا بەلگىلەنگەن 12 جوبانىڭ ىشىندەگى 7-ەۋى 1 ءشىل­دەگە دەيىن جۇزەگە اسىرىلاتى­نىن ەسكەرسەك, قازىرگى تاڭدا “تاسبۇلاق” جشس-ءنىڭ قيىرشىقتاس ءوندىرىسى ىسكە قوسىلعان. جوبا قۇنى 250 ملن. تەڭگەنى قۇراپ, جاڭادان 50 جۇمىس ورنى اشىلعان. سونىمەن قاتار, “ۋاد” جشس-ءنىڭ “بيتۋم شىعارۋ زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسى” جوباسى تولىعىمەن دايىن. ءتيىستى مينيس­ترلىكتەن ونىمگە ليتسەنزيا الىنعان. مۇنان وزگە 4 جوبا ءوز دەڭگەيىن­دە جۇزەگە اسىرىلۋدا. “قازگەرمۇ­ناي” بك” اق-تىڭ گازدى ءتيىمدى پايدالانۋ كەشەنىنىڭ 2-ءشى كەزەگى قۇرىلىسىنىڭ مونتاجداۋ جۇمىس­تا­رى اياقتالدى. جوبانىڭ جالپى قۇنى 10275 ملن. تەڭگەگە باعالان­عان. كەشەندە جىلىنا 300 ملن. تەكشە مەتر گاز وڭدەلەدى. “پەترو­قازاقستانقۇمكولرەسورسيز” اق-تىڭ قۇمكول گاز-تۋربينالى ستانسا­سىندا قۋاتتىلىعى 25 مۆت.-تىق 2 قوسىمشا گاز-تۋربينالى قون­دىر­عى­سىنىڭ قۇرىلىسى بەلگىلەنگەن كەستەگە سايكەس جۇرگىزىلۋدە. قۇرال-جابدىق­تارى ارنايى تاپسىرىسپەن دۋباي قالاسىندا جاسالدى. ولاردى تاسىمالداۋعا 1 اي ۋاقىت كەتەدى. بۇگىنگى كۇنى گازوتۋربينالىق قوندىرعىنىڭ ورنالاساتىن ورنى ءازىر. “ۋاد” جشس جىلىنا 100-120 مىڭ تەكشە مەتر قيىرشىقتاس شىعاراتىن زاۋىت قۇرىلىسىن قولعا العان بولاتىن. بۇگىندە زاۋىتتى بەلگىلەنگەن كەستەدەن بۇ­رىن, ياعني ناۋرىز ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن ىسكە قوسۋ مۇمكىندىكتەرى قاراس­تىرىلۋدا. “شاپاعات ءسۇت” جشس نان زاۋىتىنا ارنالعان قۇرال-جابدىقتاردى چەحيا جانە تۇركيا ەلدەرىنەن رەسەيلىك “ماكيز ۋرال” كومپانياسى ارقىلى ساتىپ الۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدە. وكىنىشكە قاراي, “شالقيا نەرۋد” جشس جوعارى ساپالى قيىرشىقتاس ءوندىرۋ ءۇشىن قۇرال-جابدىقتاردى ساتىپ الۋعا قارجى تاپپاي وتىر. كاسىپورىن جۇمىستى ءارى قاراي جالعاستىرۋ ءۇشىن قۇرال-جابدىقتاردى جالعا الۋدا. جىل سوڭىنا دەيىن جۇزەگە اسىرىلاتىن 4 جوبا بويىنشا “بيس” جشس-ءنىڭ “مۇناي قالدىقتارىن جانە كومىرسۋتەكتى شيكىزاتتى قايتا وڭدەۋ”, “ۋاد” جشس-ءنىڭ “اس­فالت شىعارۋ زاۋىتى” جوبالارى بەلگىلەنگەن كەستەدەن بۇرىن جۇزەگە اسىرىلادى. “رزا” جشس-ءنىڭ “تاۋارلى-ءسۇت فەرماسىن ۇيىمداس­تىرۋ” جوباسى بويىنشا بۇگىنگى تاڭدا قۇرىلىس-مونتاج  جۇمىستا­رى اتقارىلدى. قۇرال-جابدىق­تاردى, 660 باس اسىل تۇقىمدى ءمۇيىزدى ءىرى قارا مالىن ساتىپ الۋعا تولەم جاسالدى. “تاتۋ اگرو” جشس-ءنىڭ “تومات ونىمدەرىن شىعارۋ ءوندىرىسى” جوباسى بويىنشا قۇجاتتار “كازاگروقارجى” اق-قا ۇسىنىلىپ, قارجىلاندىرۋ ءمۇم­كىندىكتەرى ساراپتالۋدا. سونداي-اق,  جالپى قۇنى 22,7 ملرد. تەڭگە قۇرايتىن 24 قوسىمشا جوبا بار. ونىڭ ىشىندە 9 جوبا كەدەرگىسىز جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. ماسەلەن, “قورعان تاس” جشس-ءنىڭ “قيىرشىقتاس شىعارۋ زاۋىتى” جوباسى بويىنشا قۇرال-جابدىق­تارى جەتكىزىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا جەر قويناۋىن پايدالانۋ قۇقىعىن الۋ ءۇشىن جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. سونداي-اق, اتالعان كاسىپورىننىڭ كىرپىش شىعارۋ زاۋىتىنىڭ ينجە­نەرلىك كوممۋنيكاتسياسى دايىن تۇر. “پەتروقازاقستان­قۇمكول­رەسورسيز” اق-تىڭ “قىزىلوردا -قۇمكول اۆتوكولىك جولىنىڭ 130-190 شاقىرىمىنىڭ قۇرىلىسى” جوباسى ەشقانداي كەدەرگىسىز جۇزەگە اسىرىلۋدا. “مبە-ونتۇستىك” جشس مامىر-ماۋسىم ايلارىندا العاشقى ءونىمىن شىعارا باستايدى. “دارحان-2006” جشس-ءنىڭ قيىر­شىقتاس شىعارۋعا ارنالعان قۇرال-جابدىقتارى جاقىن ارادا جەت­كىزىلەدى. “ساريەۆ” جك-ءنىڭ كىر­پىش زاۋىتى ىسكە قوسىلۋعا دايىن. ازىرگە جەر قويناۋىن پايدالانۋ قۇقىعى رەسىمدەلۋدە. جاقىندا  وبلىس اكىمى بولات­بەك قۋان­دىقوۆتىڭ توراعالىق ەتۋىمەن وبلىستى ۇدەمەلى يندۋس­تريالىق دامىتۋ جونىندەگى ۇيلەس­تىرۋ كەڭەسىنىڭ ءماجىلىسى ءوتتى. وبلىس باسشىسى حابارلاماشى مەن جوبالار باستاماشىلارىن, ينۆەس­تورلارلاردى جەكە-جەكە تىڭداي كەلە, جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا كەزىگىپ وتىرعان كەدەر­گىلەر تۋرالى سۇرادى. ماسەلەن, جاڭاقورعان اۋدانىنداعى “تاتۋ اگرو” جشس-ءنىڭ تومات ءوندىرۋ زاۋىتىنا, تاعى بىرنەشە ءوندىرىس وشاقتارىنا ەلەكتر ەنەرگياسىن جەتكىزۋدە پروبلەما تۋىنداپ وتىر. وبلىس باسشىسى يندۋستريالىق كارتاعا ەنگەن جوبالاردىڭ قاتا­رىندا ناقتىلانباعان شيكى جوبالاردىڭ بولماۋىن تاپسىردى. نەگىزىنەن يندۋستريالىق جوبالار 3 توپقا بولىنەدى. العاشقى توپقا ەشقانداي كەدەرگىسىز جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان جوبالار كىرەدى. ەكىنشى توپقا جۇزەگە اسىرۋىندا قيىندىقتارى بار, قارجى ماسەلەسى تولىق شەشىلمەگەن جانە كاسىپ­ورىن­نىڭ جەكە كەدەرگىلەرى بار جوبالار جاتادى. ءۇشىنشى توپقا دايىندىق ۇستىندەگى, ياعني, تەح­نيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدە­مەسى نەمەسە جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتارى دايىندالىپ جاتقان جوبالار ەنەدى. جوبانى قولعا العاندا ەڭ الدىمەن قارجىلىق مۇمكىندىكتەر ءجىتى سارالانۋى ءتيىس. وبلىس اكىمىنىڭ ايرىقشا اتاپ وتكەنىندەي, جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك قارجى جەتىسپەۋشىلىگىنەن ورتا جولدا قالىپ قوياتىن, بولا­شاعى ب ۇلىڭعىر جوباعا ينجەنەر­لىك ينفراقۇرىلىمداردى, جولدى جەتكىزىپ بەرمەيدى. شىعارىلعان ءونىمنىڭ سۇرانىسقا جاۋاپ بەرۋى, باسەكەگە قابىلەتتىلىگى باستى نا­زاردا بولۋى كەرەك. مۇنداي جوبا­لاردى بۇرىنعىداي 17 پايىزدىق ەمەس, 12 پايىزدىق ۇستەمەمەن نەسيەلەندىرۋ, ەلباسى تاپسىر­ماسىمەن نەسيەلەردى سۋبسيديالاۋ ماسەلەسى قولعا الىنىپ جاتىر. ەركىن ءابىل, قىزىلوردا.
سوڭعى جاڭالىقتار