كونفەرەنتسيا جۇمىسىنا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ, مەملەكەت تاريحى ينستيتۋتىنىڭ, ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى تاريح جانە ەتنولوگيا ينستيتۋتىنىڭ وكىلدەرى, سونداي-اق تاريح عىلىمى جانە ەتنولوگيا, ەتنوسارالىق قاتىناستار, ساياسي زەرتتەۋلەر سالاسىنىڭ جەتەكشى ماماندارى, مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
– قازاق حالقى قاي زاماندا بولسىن ەلدىك, بىرلىك, تاتۋلىق قاعيداتتارىن ۇستانىپ كەلەدى. بۇگىندە ول قازاقستاننىڭ باستى باعدارىن تانىتاتىن, تاۋەلسىزدىكتىڭ بەرىك ىرگەتاسىن اڭعارتاتىن قاعيدالاردىڭ ءبىرى. ۇلتتىق تۇتاستىق, ۇلتتىق وركەندەۋ – ەتنوس وكىلدەرى اراسىنداعى كەلىسىمگە نەگىزدەلگەن. بۇل ماسەلەدە قازاقستاننىڭ بەتى اشىق, ءجۇزى جارقىن. قازاق ەلى ءوز تاعدىرى تاۋقىمەتكە تولى بولعان كەزدە دە وزگەنى وزەگىنەن تەپكەن جوق. ەلباسى ن.نازارباەۆ ەلدەگى ەتنوسارالىق جانە كونفەسسياارالىق ىنتىماقتاستىقتى, كەلىسىم مەن ساياسي تۇراقتىلىقتى ساقتاۋ ىسىنە ءجىتى كوڭىل ءبولىپ وتىر, – دەدى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى – پرەزيدەنت اكىمشىلىگى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى حاتشىلىعىنىڭ مەڭگەرۋشىسى جانسەيىت تۇيمەباەۆ.
قازاقستان اۋماعىندا عۇمىر كەشىپ, ەڭبەك ەتكەن, جاۋھار تۋىندىلاردى جارىققا شىعارعان ەلىمىزدەگى ءتۇرلى ەتنوس وكىلدەرىنىڭ ءومىرى مەن قىزمەتى جىل كولەمىندە جان-جاقتى زەرتتەلدى. ەسىمى ەل ەسىندە ساقتالعان كورنەكتى تۇلعالاردىڭ قاي-قايسىسى بولسىن, وتانىمىزدىڭ تاريحى مەن مادەنيەتىنە زور ۇلەس قوسقانى بەلگىلى. سوندىقتان قايراتكەرلەردىڭ ءومىرى مەن تاريحىن دارىپتەۋ – اسا ماڭىزدى. وسى ماقساتتا قازاقستاننىڭ ءار ايماعىندا زەرتتەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. ءحىح-ءححى عاسىرلارداعى تاريحي وقيعالار, مۇراعات دەرەكتەرى, شەتەلدىك دەرەككوزدەر زەردەلەندى. ۇلى دالا توسىندەگى مادەنيەتتىڭ دامۋىنا ەڭبەگى سىڭگەن اتى ايگىلى تۇلعالار, پەداگوگتار, عالىمدار, اقىن-جازۋشىلار, قىلقالام شەبەرلەرى, فوتوسۋرەتشىلەر حاقىندا ءتۇرلى مالىمەتتەر جينالدى.
– ءىس-شارانىڭ وسى تاقىرىپقا ارنالۋى كەزدەيسوق ەمەس. وزدەرىڭىزگە بەلگىلى, سىن ساعاتتاردا قازاق جەرىنە كەلگەن كوپتەگەن ۇلت وكىلدەرى ءبىزدىڭ حالقىمىزدىڭ قامقورلىعى مەن مەيىرىمىنە بولەندى. ءوز كەزەگىندە, ولار دا ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك, مادەني, ەكونوميكالىق دامۋىنا ولشەۋسىز ۇلەس قوستى. ءالى دە قوسىپ كەلەدى. جاسىراتىنى جوق, ەگەمەندىك العان سوڭ كەيبىر پوستكەڭەستىك ەلدەر دۇرىس ەتنوسارالىق ساياسات جۇرگىزبەۋ سالدارىنان بىلىكتى ماماندارىن جوعالتىپ, دامۋ قارقىنى ونداعان جىلدارعا شەگەرىلدى. وسى تۇستا كوپەتنوستى, كوپكونفەسسيالى ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ ەرتەڭى تۋرالى ءارتۇرلى كۇماندى بولجامدار ايتىلدى. الايدا ەلباسى ن.نازارباەۆ كورەگەن ەتنوسارالىق ساياسات جۇرگىزدى. الەمدە تەڭدەسى جوق ورگان – قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىن قۇردى. وسىلايشا – بىزدەر ءار الۋاندىعىمىزدى ارتىقشىلىعىمىزعا اينالدىردىق, – دەدى اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى داۋرەن اباەۆ.
اۋەلى ەل دامۋىنا ەلەۋلى ۇلەس قوسقان 538 تۇلعا زەرتتەۋ نىسانى رەتىندە تاڭداپ الىنعان ەدى. كەيىن عالىمدار اڭگىمەلەسۋ الاڭدارىن ۇيىمداستىرىپ, سول 538-ءدىڭ اراسىنان ەسىمى ەڭ جارقىن دەگەن 50 تۇلعا تۇرعىسىندا «قازاقستان ەتنوستارى: تۇلعا, تاريح, ەستەلىك» اتتى كىتاپ جارىق كوردى. سونداي-اق تاريحي تۇلعالار جايلى ۇنەمى جاڭارتىلىپ وتىراتىن ەلەكتروندى مالىمەتتەر بازاسى دا قولعا الىندى.
كونفەرەنتسيا بارىسىندا «رۋحاني جاڭعىرۋ» قازاقستاندىق دامۋ ينستيتۋتى» كوممەرتسيالىق ەمەس اكتسيونەرلىك قوعامى مەن ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى تاريح جانە ەتنولوگيا ينستيتۋتى, مەملەكەت تاريحى ينستيتۋتى اراسىندا مەموراندۋمعا قول قويىلدى.
