ايماقتار • 06 قاراشا, 2019

سۋبسيديا تولەۋ ءىسى سوزىلا بەرە مە؟

430 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

بۇگىنگى كۇنى مەملەكەت تاراپىنان بەرىلەتىن قارجىلاي قولداۋعا ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە وڭىردەگى مال وسىرۋمەن اينالىساتىن اگروقۇرىلىمدار ءزارۋ ەكەنى ايقىن بايقالادى. سونىڭ ەڭ باستى كورىنىسى وسى ماقساتتا بەرىلەتىن سۋبسيديالىق قاراجاتتىڭ ۋاقىتىندا تولەنبەۋى. سوندىقتان وبلىستاعى بىرقاتار شارۋاقوجالىقتاردىڭ  يەلەرى كوپتەگەن كەدەرگىلەرگە كەزىگۋدە.

سۋبسيديا تولەۋ ءىسى سوزىلا بەرە مە؟

اتاپ ايتقاندا ولار تەحنيكا مەن مال ازىعىن ساتىپ الۋعا جانە الداعى مال قىستاتۋ ناۋقانىنا ازىرلىك جاساۋعا مۇمكىندىك تابا الماي وتىر. سونىمەن بىرگە بۇعان دەيىن العان نەسيەسىن جابۋعا دا سۋبسيديانىڭ جەتىمسىزدىگى سالقىنىن تيگىزۋدە. لاجسىزدىق پەن ماجبۇرلىكتەن كوپتەگەن شارۋا قوجالىقتاردىڭ جەتەكشىلەرى قولدارىنداعى اسىل تۇقىمدى مالدارىن ەتكە وتكىزۋدە. مۇنىڭ زاردابى ۋاقىت وتە كەلە تىپتەن اۋىر تيەتىنى تالاس تۋعىزبايدى. وسىنىڭ ءبارى قارجىنىڭ تاپشىلىعىنان ورىن العانى ايتپاسا دا بەلگىلى. جىعىلعانعا جۇدىرىق دەگەندەي ونىڭ ۇستىنە بيىلعى جاز ايلارىنىڭ قۇرعاقشىلىق بولۋى, جاۋىن-شاشىننىڭ از ءتۇسۋى دە جەم-ءشوپ جەتكىلىكسىزدىگى جاعدايىن جەدەلدەتە تۇسكەن-ءدى.

اقتوبە وبلىستىق اۋىلشارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باسشىسى قۇسايىن سارسەمبايدىڭ ايتۋىنشا سوڭعى ۋاقىتتا مال وسىرۋشىلەر تاراپىنان سۋبسيدياعا سۇرانىس دەڭگەيى ءوسىپ كەلەدى. ونى وتەۋ ءۇشىن بيىل رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قوسىمشا 5,9 ميلليارد تەنگە سۇراتىلعان. ايتسە دە بۇل قوماقتى سوما ءالى كۇنگە دەيىن شارۋالاردىڭ قولىنا تيمەگەن.

اتالعان ۋاقىت ارالىعىندا جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن 5,6 ميلليارد تەڭگە كولەمىندەگى قاراجات تولىقتاي وتەلگەن. سوعان قاراماستان قازىرگى كەزدە وبلىستا سۋبسيديا بويىنشا فەرمەرلەرگە بەرىلەتىن قارىز 3,2 ميلليارد تەنگە قۇراعان. مۇنىڭ سىرتىندا سۋبسيديا الۋعا مال وسىرۋشىلەر تاراپىنان ءالى دە وتىنىمدەر ءتۇسىپ جاتقانىن ەسكەرسەك, بۇل مولشەردىڭ وسە تۇسەتىنىنە شەك كەلتىرۋ قيىن.

مال شارۋاشىلىعىنا قاتىستى العاندا وسى كەزگە دەيىن «سىباعا» باعدارلاماسى سالالىق اگروقۇرىلىمدارعا اجەپتاۋىر كومەگى مەن شاپاعاتىن تيگىزىپ كەلگەن بولاتىن. اتالعان باعدارلاما اياسىندا اسىل تۇقىمدى مال ءوسىرۋدى جۇيەلى جولعا قويۋدىڭ جاڭا ءبىر جولى اشىلعانداي ەدى. سونىڭ ىشىندە وسى ارقىلى ءمارمار ەت ەكسپورتى ۇلەسىن كوتەرۋ مۇمكىندىگى تۋعىزىلعانى دا كۇنى كەشە ەدى دەۋگە بولادى, سولاي بولا تۇرسا دا كەيىنگى كەزدە ايماقتا ورىن الا باستاعان سۋبسيديا مەن سىرتقى ينۆەستيتسيا سەكىلدى وزگە دە قاراجات كوزدەرىنىڭ تاپشىلىعى بۇل باعىت بويىنشا العا قاراي ودان ءارى جىلجۋعا تەجەۋ سالدى دەسەك, شىندىقتان اۋىتقي قويماسپىز.

بۇل اراداعى باستى ماسەلە جوعارىدا كورسەتىلگەن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن بولىنەتىن قوماقتى قاراجاتتىڭ بولىنبەۋىندە ەكەنى بەلگىلى. وڭىردەگى سۋبسيديا تاپشىلىعى ورىن الۋىنىڭ باستى سەبەبىن دە وسى تۇستان ىزدەگەنىمىز ءجون. سونىمەن سوڭعى دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, بەلگىلەنگەن سۋبسيديا مولشەرىنىڭ اقتوبە وبلىسىنا الداعى 2020 جىلدىڭ باسىندا عانا بەرىلە باستايتىنىن باعامداي الامىز. وبلىستىق اۋىلشارۋاشىلىعى باسقارماسى ماماندارىنىڭ ەسەبىنشە شارۋا باققان اعايىنداردىڭ سۋبسيدياعا دەگەن سۇرانىسى تەك الداعى جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىنىڭ اياعىنا كەيىن تولىقتاي وتەلمەك.

ارينە مال ءوسىرىپ, ونىڭ ونىمدەرىمەن ەل-جۇرتتى قامتۋدى ماقسات ەتكەن شارۋا يەلەرىنىڭ زاڭدى تولەمدەرىن العىسى كەلەتىندىگى تۇسىنىكتى ءجايت. وكىنىشكە وراي بۇل ماسەلە دە اقتوبە وبلىسىندا قازىرگى كۇنى كۇردەلى جاعدايلار قالىپتاسقان. وسىعان وراي قر اۋىلشارۋاشىلىعى مينيسترلىگى مال شارۋاشىلىعى ونىمدەرى ءوندىرىسى جانە وڭدەۋ دەپارتامەنتى ءوز تاراپىنان ەل پارلامەنتىنە ءوز وتىنىشتەرىن تۇسىرگەن ەكەن. بۇل جونىندە وبلىسقا كەلگەن ساپارىندا اتالعان دەپارتامەنت ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى قايرات مۇتاەۆ تۇسىنىك بەردى. وسى ورايدا بۇل ماسەلە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتى ناقتىلاۋ كەزىندەگى ماجىلىستەردە ەسكەرىلىپ, قولداۋ تاۋىپ جاتسا, بۇعان دەيىنگى شەشىلمەي جۇرگەن تۇيىندەردىڭ تارقاتىلارى انىق.

ءبىز وسى ماقالانى گازەت وندىرىسىنە ازىرلەۋ كەزىندە وڭىردەگى سۋبسيديا تاپشىلىعىن جويۋ, وىڭ شارۋا قوجالىقتارى جەتەكشىلەرى مەن فەرمەرلەرگە بەرۋ مەرزىمىن قىسقارتۋ جونىندە ارنايى جۇمىس توبى قۇرىلعانىنان حاباردار بولدىق. ونىڭ قۇرامىنا اۋىلشارۋاشىلىعى, قارجى جانە ۇلتتتىق ەكونوميكا مينيسترلىكتەرى وكىلدەرى ەنگىزىلىپتى. سونىمەن بىرگە ونىڭ قۇرامى «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلىك پالاتاسى مەن پارلامەنت دەپۋتاتتارى ەسەبىنەن تولىقتىرىلعان ەكەن. وسىلايشا اتالعان جۇمىس توبىنىڭ قورىتىندىسىنا ساي مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋدى سۋبسيديالاۋعا قوسىمشا قارجى بولۋ جونىندەگى ماسەلەلەر مەن ۇسىنىس-تىلەكتەر ءوز شەشىمىن تاپسا يگى.

 

اقتوبە 

 

سوڭعى جاڭالىقتار