تۇنگى جورتۋىلعا شىعىپ, كىسى توناۋمەن اينالىسىپ جۇرگەن قىلمىسكەردى قۇرىقتاعان ميليتسيا سەرجانتى نۇرعالي بازارقۇلوۆ باسشىلارىنان ماراپات العان-دى. ءيا, بۇگىندە زەينەتكەر نۇرعالي ساپاق ۇلى سول 1986 جىلعى وقيعادان كەيىن قارۋ قولداناتىنداي جاعدايدىڭ بولماعانىنا قۋانادى. ىشكى ىستەر سالاسىندا 27 جىل قىزمەت ەتىپ, اۋداندىق پوليتسيا ءبولىمى باستىعىنىڭ كادر جانە تاربيە جونىندەگى ورىنباسارى لاۋازىمىنا دەيىن كوتەرىلىپ, زەينەتكەرلىككە مايور شەنىندە شىققان ن.بازارقۇلوۆ اتتان تۇسكەن جوق. ياعني, كەلەس اۋداندىق ىشكى ىستەر ورگانى ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى, اۋدانداعى قوعامدىق كەڭەستىڭ مۇشەسى. ەل تىنىشتىعىن قورعاۋدا جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنىپ, قيىندىققا مويىماۋ, انتتان تايماۋ اكەدەن دارىعان قاسيەت بازارقۇلوۆتار اۋلەتىندە ۇرپاقتان ۇرپاققا جالعاسىپ كەلەدى.
ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى, ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ قۇرمەتتى ارداگەرى, سارىعاش اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى, «قىزىل جۇلدىز», «وتان» وردەندەرىنىڭ يەگەرى ساپاق بازارقۇلوۆ سالعان سارا جول ۇزىلگەن جوق. بۇگىندە زەينەتكە شىققانى, قىزمەت ەتىپ جۇرگەنى بار بازارقۇلوۆ اۋلەتىنەن 17 ادام ءوز ءومىرىن ىشكى ىستەر سالاسىمەن بايلانىستىرىپتى. ىشكى ىستەر ورگاندارىندا ەكى-ءۇش جانە ودان دا كوپ ۇرپاق بۋىنى قىزمەت ەتكەن وتباسىلاردا پاتريوتيزم, ابىروي جانە قىزمەت بورىشى قاراپايىم ءسوز بولىپ قالمايتىنىن ايتۋشىلار كوپ. ياعني, ءدال سونداي اۋلەتتەردە قىزمەتكە قۇرمەت, بورىشقا سەنىمدىلىك, ماماندىققا دەگەن ادالدىق بالالىق شاقتان بەرىلەدى. وسىنداي جوعارى ادامگەرشىلىك قۇندىلىقتار, باسقالار ءۇشىن ءوزىن قۇربان ەتە الۋ اتادان اكەگە, اكەدەن بالاعا بەرىلسە, كەلەسى ۇرپاق تا وسى ماماندىقتى تاڭدارى انىق. ساپاق بازارقۇلوۆتىڭ ۇلكەن ۇلى مەن كەنجەسى دە بالا كەزىنەن الدا قيىنشىلىقتار مەن سىناقتاردان ءوتۋ كەرەكتىگىن بىلە وتىرا, اكە جولىن جالعاستىرىپتى. «ميليتسيا وتباسىندا دۇنيەگە كەلدىك. اكەمىز 1941 جىلى سوعىسقا دەيىن اسكەر قاتارىنا الىنعان. ۋكراينادا العاشقى اسكەري دايارلىقتان ءوتىپ جۇرگەندە سوعىس باستالىپتى. مايدانعا العاشقىلاردىڭ قاتارىندا اتتانعان. 1944 جىلى كارپات تاۋىندا جاراقاتتانىپ, مامىر ايىندا ەلگە ورالعان. اۋداندىق اتقارۋ كوميتەتىندە نۇسقاۋشى بولدى, سايرامداعى زووۆەتتەحنيكۋمدى ءبىتىردى. ءسويتىپ 1948 جىلى پارتيانىڭ نۇسقاۋىمەن ىشكى ىستەر سالاسىندا قىزمەت ەتە باستاعان. ال 1973 جىلى ميليتسيا مايورى شەنىندە زەينەتكەرلىككە شىقتى. «ۋچاستكوۆىي» بولعان اكەمىز ۇنەمى ات ۇستىندە جۇرەتىن, ۇيدە سيرەك كورەتىنبىز. كەيىنىرەك قىزمەتتىك «ۋرال» موتوتسيكلىن ءمىندى. قيىن كەزەڭدەردە قىزمەت ەتتى. ميليتسيا ماماندىعىنىڭ قيىندىعىن ۇلدارىم كورمەسىن دەدى مە, ايتەۋىر ءبىزدى ۇگىتتەگەن جوق. باسقا ماماندىقتى مەڭگەرگەنىمىزدى قالادى. ومىردەن 95 جاسىندا وتكەن اكەمىزدى ماقتان ەتەمىز, ونىڭ ەلگە ءمىنسىز قىزمەتىن ۇرپاعىنا ۇلگى ەتىپ, ناسيحاتتاپ ءجۇرمىز. ۇلكەن ۇلى مىرزاعالي دا وسى ماماندىقتى تاڭداپ, تەرگەۋشى بولدى, اۋدانداردا ءتۇرلى قىزمەتتەردى اتقاردى قازىر وتستاۆكىدە, ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ قۇرمەتتى ارداگەرى. ول اعامنىڭ ەكى ۇلى پوليتسيادا ەڭبەك ەتۋدە. اپكەمنىڭ 4 ۇلى وسى سالادا. تاعى ءبىر اعامنىڭ 3 ۇلى دا وسى سالانى تاڭداپ, ءمىنسىز قىزمەت اتقارۋدا. جالپى, اكەمىزدەن باستاپ, نەمەرەلەرى مەن جيەندەردى قوسقاندا 17-ءمىز وسى ىشكى ىستەر سالاسىن تاڭداپپىز. ونىڭ ىشىندە ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىندە قىزمەت ەتىپ جۇرگەندەر دە بار», – دەيدى نۇرعالي ساپاق ۇلى.
قىزمەتتىك جولىن شىمكەنتتەگى اباي اۋدانىندا قاتارداعى ميليتسيونەردەن باستاعان ن.بازارقۇلوۆ الماتىداعى ارنايى ميليتسيا مەكتەبىن, كەيىنىرەك جوعارى ميليتسيا مەكتەبىن تەرگەۋشى ماماندىعى بويىنشا بىتىرگەن. ۇزاق جىلدار كەلەس اۋدانىندا جاۋاپتى قىزمەتتەردى اتقارىپ, 2013 جىلى زەينەتكە شىققان. مينيسترلىكتىڭ العىس حاتتارىنىڭ, «قازاقستان پوليتسياسىنا 25 جىل» مەرەكەلىك مەدالىنىڭ, «ىشكى ىستەر ورگاندارىنداعى ءمىنسىز قىزمەتى ءۇشىن» مەدالىنىڭ يەگەرى, ءۇش ۇل, ءۇش قىز تاربيەلەگەن ونەگەلى اكە بۇگىندە ۇرپاعىن ماقتان تۇتادى. تۇڭعىشى سەرجان اكە جولىن قۋىپ, سەمەيدە ودان كەيىن الماتىداعى جوعارى ميليتسيا مەكتەبىن بىتىرگەن. ودان كەيىنگى قىزى اياكوز دە جوعارى ميليتسيا مەكتەبىن ءبىتىرىپ, بۇگىندە پوليتسيا كاپيتانى, كولىكتەگى پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ ءاپب ينسپەكتورى بولىپ ەلوردادا ەڭبەك ەتۋدە. تاعى ءبىر ۇلى بوگەنباي پوليتسيا كاپيتانى, كەلەس اۋداندىق پوليتسيا بولىمىندە انىقتاما ءبولىمىنىڭ باسشىسى. ال كەنجە ۇلى الماتىدا اسكەري-دەسانتتىق بريگادادا كەلىسىمشارت بويىنشا قىزمەت ەتۋدە.
«ۇلدارىم, قىزىم بۇل ماماندىقتى وزدەرى تاڭدادى. ىشكى ىستەر سالاسىندا جۇمىستىڭ قيىن ەكەنىن بىلگەندىكتەن دە, ولاردى ۇگىتتەگەن ەمەسپىن, ءوز ەرىكتەرىنە سالدىم. ءبىزدىڭ قىزمەتتە ۋاقىتپەن ساناسۋ دەگەن ۇعىم جوق. ءتىپتى مەرەكە كۇندەرى دە حالىقتىڭ وتباسىمەن الاڭسىز دەمالۋى ءۇشىن جاعداي جاساۋىمىزعا تۋرا كەلەدى. بۇل – ءبىز تاڭداعان ماماندىق, پوليتسياعا بەكەر كەلىپپىن, سەرجانت كەزدە شىعىپ كەتۋ كەرەك ەدى دەگەن پەندەلىك ويلاردىڭ بولعانى دا جاسىرىن ەمەس. قيىندىعىنا شىدادىق, نامىسقا تىرىستىق, ادال دا ءمىنسىز قىزمەت ەتۋدى قالادىق. «ەڭ قيىن ماماندىق – ادام بولىپ قالۋ», دەگەن ءبىر ويشىلدىڭ ءسوزى بار عوي, سول ايتقانداي ادامي قاسيەتتەن اۋىتقىماۋدى ماقسات تۇتتىق. قىزمەتتىك تاجىريبەمىزدى, ومىردەن العان ساباقتارىمىزدى جاستارمەن بولىسۋدەمىز. بۇگىندە كەلەس ءاىىب-ءنىڭ باسشىسى پوليتسيا پولكوۆنيگى ش.وڭعاروۆ باسقارىپ وتىرعان ۇجىمدا ءوز قىزمەتىن ءمىنسىز اتقارىپ جۇرگەن پوليتسەيلەر كوپ. كوپ نارسە باسشىعا دا بايلانىستى عوي, بۇل ورايدا شىرىنبەك سۋسىن ۇلى اعا بۋىن ارداگەرلەرمەن تىعىز بايلانىس ورناتىپ, ۇرپاقتار ساباقتاستىعىن ساقتاۋ باعىتىندا ونەگەلى باستامالاردى جۇزەگە اسىرۋدا», – دەيدى نۇرعالي بازارقۇلوۆ.
ەلدەگى تۇراقتىلىق پەن قوعام تىنىشتىعىن كۇزەتكەن بازارقۇلوۆتار اۋلەتىندە پوليتسەيلەر قاتارى ارتا تۇسەرىنە سەنىم مول. ويتكەنى ىشكى ىستەر ورگاندارى قىزمەتكەرلەرى قوعامدىق قاۋىپسىزدىكتى كۇزەتە ءجۇرىپ, ءىزىن جالعار, ءىسىن جالعاستىرار كادر دايارلاپ جاتىر دەۋگە بولادى. پوليتسيا قىزمەتكەرىنىڭ باستى مىندەتى – قوعامدىق ءتارتىپتى قورعاۋ جانە قوعام قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ بولسا, بازارقۇلوۆتار سول قوعام تىنىشتىعىن ساقتاۋدى پوليتسيالىق پارىزىمىز دەپ ەسەپتەيدى.
تۇركىستان وبلىسى
