• 06 ناۋرىز, 2013

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعى №391-ءو-م

394 رەت

كورسەتىلدى

40 مين

وقۋ ءۇشىن

Egemen Qazaqstan

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعى №391-ءو-م

سارسەنبى, 6 ناۋرىز 2013 5:11

2012 جىلعى 9 قازان, استانا قالاسى

جۇمىسشىلاردىڭ جۇمىستارى مەن كاسىپتەرىنىڭ بىرىڭعاي تاريفتىك-بىلىكتىلىك انىقتامالىعىن (43-شىعارىلىم) بەكىتۋ تۋرالى

قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەڭبەك كودەكسىنىڭ 125-بابىنا سايكەس جۇمىستاردىڭ بەلگىلى ءبىر تۇرلەرىنىڭ كۇردەلىلىگىن بەلگىلەۋ, جۇمىسشىلارعا بىلىكتىلىك رازريادتارىن بەرۋ جانە كاسىپتەرىنىڭ دۇرىس اتاۋلارىن ايقىنداۋ ماقساتىندا بۇيىرامىن:
1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان جۇمىسشىلاردىڭ جۇمىستارى مەن كاسىپتەرىنىڭ بىرىڭعاي تاريفتىك-بىلىكتىلىك انىقتامالىعى (43-شىعارىلىم) بەكىتىلسىن.
2. ەڭبەك جانە الەۋمەتتىك ارىپتەستىك دەپارتامەنتى (ا. ءا. سارباسوۆ) وسى بۇيرىقتىڭ زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلۋىن جانە رەسمي جاريالانۋىن قامتاماسىز ەتسىن.
3. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ب. ب. نۇرىمبەتوۆكە جۇكتەلسىن.
4. وسى بۇيرىق العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن باستاپ كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى.
مينيستر س. ابدەنوۆ.

سارسەنبى, 6 ناۋرىز 2013 5:11

2012 جىلعى 9 قازان, استانا قالاسى

قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترىنىڭ
2012 جىلعى 9 قازانداعى № 391-ءو-م بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن

جۇمىسشىلاردىڭ جۇمىستارى مەن كاسىپتەرىنىڭ
بىرىڭعاي تاريفتىك-بىلىكتىلىك انىقتامالىعى (43-شىعارىلىم)

1-ءبولىم. جالپى ەرەجەلەر
1. جۇمىسشىلاردىڭ كاسىپتىك جانە جۇمىستىڭ بىرىڭعاي تاريفتىك-بىلىكتىلىك انىقتاماسى (بۇدان ءارى – بتبا) (43-شىعارىلىم) «ماقتانى جانە ءتىندى داقىلداردى العاشقى وندەۋ» بولىمىنەن تۇرادى.
2. جۇمىس دارەجەلەرى جۇمىس اۋىرلىعىنا بايلانىستى ەڭبەك تالاپتارىن ەسەپكە الماي جاسالعان (ەڭبەك اۋىرلىعىنىڭ دەڭگەيىنە اسەر ەتەتىن جانە ورىنداۋشىنىڭ بىلىكتىلىگىن جوعارلاتۋ سۇرانىستارى قىسىلتاياڭ جاعدايلاردى قوسپاعاندا).
3. ءار ماماندىققا ءتاريفتى-بىلىكتىلىك سيپاتتاما ەكى بولىمنەن تۇرادى. «جۇمىس سيپاتتاماسى» ءبولىمى مامان ورىنداۋعا ءتيىستى جۇمىستاردىڭ سيپاتتاماسى بەرىلگەن. «ءبىلۋى ءتيىس» ءبولىمى ماماننان تالاپ ەتىلەتىن ارنايى تالاپتاردان تۇرادى, ولار – ماماننىڭ جۇمىسقا قاتىستى ارنايى ءبىلىم دارەجەسىنىڭ بولۋى, باسشىلىققا الاتىن ماتەريالداردى جانە ادىستەمە مەن قۇرالداردىڭ قولدانىلۋ ەرەجەلەرىن ءبىلۋى.
بولىمدە كورسەتىلگەن تەوريالىق جانە پراكتيكالىق بىلىمدەرىمەن قوسا مامان – ەڭبەكتى قورعاۋ, وندىرىستىك سانيتاريا جانە ورتكە قارسى قورعانىستىڭ نورمالارى مەن ەرەجەلەرىن, جەكە باسىن قورعاۋ قۇرالدارىمەن پايدالانا ءبىلۋ, ورىندالىپ جاتقان جۇمىستىڭ ساپاسىنا قويىلاتىن تالاپتار, اقاۋ تۇرلەرى جانە ولاردىڭ الدىن الۋ جانە جويۋ, وڭدىرىستىك دابىل قاعۋ, جۇمىس ورنىندا ەڭبەكتى راتسيونالدى ۇيىمداستىرۋ تالاپتارىن ءبىلۋى كەرەك.
4. بىلىكتىلىگى جوعارى مامان ونىڭ ءتاريفتى – بىلىكتىلىك تىزىمدەگى اتقاراتىن مىندەتىمەن قوسا, ءتاريفتى-بىلىكتىلىگى تومەن مامانداردىڭ دا جۇمىسىن ورىنداي الۋى جانە بەرىلگەن ماماندىقتىڭ اياسىنداعى بىلىكتىلىگى تومەن جۇمىس توپتارىن باسقارا ءبىلۋى كەرەك. وسىعان بايلانىستى ءتاريفتى – بىلىكتىلىك سيپاتتامادا كورسەتىلگەن تومەن بىلىكتى ماماندار مەن جوعارى بىلىكتى مامانداردىڭ جۇمىسى كورسەتىلمەگەن.
5. ماماننىڭ ەڭبەك كىتاپشاسىن تولتىرۋ بارىسىندا, ونىڭ ماماندىعىنىڭ ءتاريفتى رازريادى وزگەرگەن جاعدايدا ول بتبا-عا سايكەس تولتىرىلادى.
6. تاريفتىك-بىلىكتىلىك سيپاتتامالار ەرەكشە ايتىلعان جاعدايلاردان باسقا, وسى بولىمدە كورسەتىلگەن وندىرىستەر مەن جۇمىس تۇرلەرى بار ۇيىمداردا, مەنشىك جانە ۇيىمدىق-قۇىقتىق نىسانىنا قاراماستان, جۇمىستاردى تاريفتەۋ جانە جۇمىسشىلارعا بىلىكتىلىك رازريادتارىن بەرۋ كەزىندە قولدانىلادى.
7. قولدانىلۋعا ىڭعايلى بولۋ ماقساتىندا, بتبا-دا الفاۆيتتىك كورسەتكىش (1-قوسىمشا) كوزدەلگەن, وندا جۇمىسشىلار كاسىپتەرىنىڭ اتاۋى, رازريادتاردىڭ دياپازوندارى جانە بەتتەردىڭ نومىرلەنۋى قاراستىرىلعان.
8. «ماقتانى جانە ءتىندى داقىلداردى العاشقى وندەۋ» بولىمىندە قاراستىرىلعان جۇمىسشى كاسىپتەرى اتاۋلارىنىڭ, ولاردىڭ بتبا شىعارىلىمى بويىنشا قولدانىستاعى اتاۋلارى كورسەتىلگەن تىزبەسى 2009 جىلعى رەداكتسياسىندا بەرىلگەن.

2-ءبولىم. ماقتانى جانە ءتىندى داقىلداردى العاشقى وڭدەۋ
1. ترەستى دايىنداۋشى اپپاراتشى
پاراگراف 1. ترەستى دايىنداۋشى اپپاراتشى, 3-رازرياد
9. جۇمىس سيپاتتاماسى:
ترەستى سۋلاۋىش باكتار, كامەرالار مەن اۆتوكلاۆتاردا سۋلاندىرۋ جانە بۋلاندىرۋ پروتسەسىنە جۇرگىزۋ, بىلىكتىلىگى جوعارى اپپاراتشىنىڭ باسشىلىعىمەن وتەدى. شيكىزاتتى تاباندىق, كونتەينەر, ۆاگونەتكا, سىعىمداۋىش جانە باككا ارتۋ بارىسى تەحنولوگيالىق پروتسەسس تالاپتارىنا سايكەس وتەدى. شيكىزاتتى مەحانيكالىق سىعىمداۋىشتا سىعۋ. ۆاگونەتكالاردى شىنجىرمەن بايلاۋ جانە ولاردى اۆتوكلاۆقا ارتۋ. تاباندىق, كونتەينەر جانە سىعىمدالعان شيكىزات بايلامىن ەلەكتر تەلفەر باگىنا, اۆتو جانە ەلەكتر تيەگىشكە جانە اۆتوكلاۆ ۆاگونەتكالارىنا ورناعان ەرەجە بويىنشا ارتۋ. كامەرانى جاسىرۋ جانە قىسقىش جابدىقتاردى شەشۋ. سۋلى ترەستى مەحانيزمدەردى پايدالانا وتىرىپ بەلگىلەنگەن ورىنعا توسەۋ. شيكىزاتتى, باكتى جانە كامەرانى سۋمەن جۋ. ارتىلعان كونتەينەرلەردى سىققىش-جۋعىش ماشيناعا تيەۋ جانە بوس كونتەينەرلەردى ارتۋ تەلىمىنە جەتكىزۋ. كولىك قۇرالدارىنا تاباندىقتاردى توسەۋ, كونتەينەرلەردى ورناتۋ, بايلامىن شەشۋ, جۇكتى ءىلىپ العىش جابدىقتار مەن مەحانيزمدەردى ورناتۋ جانە شەشۋ. مەحانيزمدەر, كولىك قۇرالدارى جانە جابدىقتارعا تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ. جۇمىستاعى اقاۋلاردىڭ الدىن الۋ جانە بولىپ جاتقان جوندەۋ جۇمىستارىنا قاتىسۋ. وسىمدىك ءتىن مەن ساباننان مەحانيزمنىڭ اينالعىش بولىكتەرىن تازارتۋ.
10. ءبىلۋى ءتيىس:
مەحانيكالىق سىعىمداۋشىنىڭ بەكىتىلۋى مەن كوتەرگىش كولىكتىك جانە باسقادا مەحانيزمدەردىڭ جۇمىس ماقساتىن ءبىلۋ, كوتەرۋ, ورنىن اۋىستىرۋ, كونتەينەردى, ۆاگونەتكانى ورناتۋ جانە ولاردىڭ ارتۋ جانە ءتۇسىرىلۋ تاسىلدەرىنىڭ ەرەجەسىن, ترەستى تەحنولوگيالىق دايىندالۋ ءۇردىسىن, شيكىزاتتىڭ نەگىزگى قاسيەتى مەن ساپاسىن ءبىلۋ, شيكىزاتتى ارتۋ جانە ءتۇسىرۋ ەرەجەسى, شيكىزاتتى بەكىتىلگەن تىعىزدىق بويىنشا وراۋ جانە باككا سالۋ.

پاراگراف 2. ترەستى دايىنداۋشى اپپاراتشى, 4-رازرياد
11. جۇمىس سيپاتتاماسى:
ترەستى سۋلاۋ جانە بۋلاۋ باكتارىندا, كامەرالاردا, اۆتوكلاۆتاردا تەحنولوگيالىق تارتىپكە سايكەس جانە اۆتوماتتى باقىلاۋ جانە پروتسەستى باقىلاۋ جۇيەسىن پايدالانا وتىرىپ سۋلاۋ جانە بۋلاۋ تەحنولوگيالىق پروتسەسىن جۇرگىزۋ. سۋدى, بۋدى, قالىپقا كەلتىرىلگەن سۇيىقتىقتى, باك پەن اۆتوكلاۆقا قۇيۋدى رەتتەۋ. اۆتوكلاۆتا بۋلاندىرۋ كەزىندە جانە سۋلى-تەمپەراتۋرا جۇيەسى مەن سۇيىقتىقتىڭ قىشقىلدىق جۇيەسىن سۋلاۋ بارىسىندا تۇراقتى قىسىمدا ساقتاۋ. سورعى جانە اەراتسيالىق جابدىقتاردى جۇمىس ىستەۋ بارىسىندا باقىلاۋ- ولشەۋ قۇرالدارىنىڭ كورسەتكىشتەرىن بايقاۋ. بۋلاندىرۋ مەن سۋلاۋ پروتسەسىن اياقتالۋ ۋاقىتىن انىقتاۋ. وڭدەلگەن سۇيىقتىق پەن بۋدى اعىزۋ. سىيىمدىلىقتى, شيكىزاتتى ارتۋعا دايىنداۋ. سۇيىقتىقتى ازىرلەۋ جانە ونى باك, اۆتوكلاۆتارعا قۇيۋعا دايىنداۋ. قىزمەت كورسەتىلىپ جاتقان جابدىق, اپپارات, كوممۋنيكاتسيا, اۆتوماتيكا جۇيەسىنە جارامدى جانە ىركىلىسسىز جۇمىستى قامتاماسىز ەتۋ جانە اقاۋىن جويۋ. باقىلاۋ-ولشەۋ جابدىقتارىن, قۇقبىر جانە سورعىلاردىڭ كۇيىن تەكسەرۋ. شيكىزاتتى باكقا, اۆتوكلاۆقا دۇرىس ارتىلۋىن باقىلاۋ جانە ولاردان ترەستەردى ءتۇسىرۋ. قىزمەت كورسەتىلىپ جاتقان مەحانيزمنىڭ اعىمداعى جوندەۋ جۇمىستارى. بىلىكتىلىگى تومەن اپپاراتشىلاردىڭ جۇمىسىنا باسشىلىق جاساۋ.
12. ءبىلۋى ءتيىس:
اۆتوكلاۆ, قىسقىش باكتاردى, اەراتسيالىق جابدىقتاردى, كوتەرگىش كولىكتىك جابدىقتاردى ورناتۋ جانە ەكسپلۋاتاتسيالاۋ ەرەجەلەرى, باقىلاۋ-ولشەۋ جابدىقتارىن پايدالانۋ ەرەجەسى, اۆتوماتيكا قۇرالدارىن رەتتەۋ جانە ولاردى باسقارۋ ەرەجەلەرى جانە ولاردى بەكىتۋ, نەگىزگى قۇرالدار مەن شيكىزاتتىڭ ساپالى كورسەتكىشىنىڭ ترەستى وندەۋ بارىسىنا ىقپال ەتۋ, شيكىزاتتى سۋلاۋ نەمەسە بۋلاۋ بارىسىنىڭ اياقتالۋ ءۇردىسىن انىقتاۋ, اقاۋلاردى جويۋ ءۇردىسى.

2. جۇمساق ىدىستى دايىنداۋشى
پاراگراف 2. جۇمساق ىدىستى دايىنداۋشى, 1-رازرياد
13. جۇمىس سيپاتتاماسى:
ءونىمدى جانە قالدىقتاردى وراۋعا جۇمساق ىدىستى قولدان دايىنداۋ, ماقتا تالشىعىن, لينتا جانە تالشىقتى ءونىمدى بايلامعا وراۋ ءۇشىن شالىلەردىڭ شەتتەرىن جاپسىرۋ. قاپشىقتى قولدان تىگۋ. قاپتاما ءۇشىن ماتا جيناعىن تالداۋ. بەكىتىلگەن ولشەم بويىنشا ماتانى ءپىشۋ. قولدانىستا بولعان قاپشىقتاردى ولشەمىمەن سورتتاۋ جانە ولاردىڭ توزعان دەڭگەيىن انىقتاۋ جانە ولاردى جوندەۋ. تاڭبالاۋ ءۇشىن بوياۋدى دايىنداۋ. ىدىستى تاڭبالاۋ. بەلگىلەنگەن ورىنعا ماتەريالدار مەن ىدىستى تاسىمالداۋ. قاپشىقتار مەن ىدىستى قويماعا تاپسىرۋ.
14. ءبىلۋى ءتيىس:
ماتانى ءپىشۋ, قاپتاردى سورتتاۋ, ماتانى تالداۋ جانە جۇمساق ىدىستى تاڭبالاۋ ەرەجەسى, ءشالى مەن قاپتاردىڭ بەكىتىلگەن ولشەمىن, تاڭبالاۋ ءۇشىن بوياۋلاردى دايىنداۋ.

پاراگراف 2. جۇمساق ىدىستى دايىنداۋشى, 2-رازرياد
15. جۇمىس سيپاتتاماسى:
تىگىن ماشينكادا ونىمدەر مەن قالدىقتاردى ورايتىن جۇمساق ىدىستى دايىنداۋ – برەزەنتتەردى, قاپتاردى جانە شالدەردىڭ شەتىن تىگۋ. برەزەنت دايىنداۋعا ارنالعان ماتانىڭ قيىقتارىن تەگىستەۋ. قولدانىستا بولعان برەزەنتتەردىڭ ولشەمىن الۋ جانە توزعان برەزەنتتەردى سورتتاۋ. برەزەنتتەردى جوڭدەۋ جانە ولاردى ءسىڭىرۋ. برەزەنتتەردى سىڭىرۋگە ارنالعان ەرىتىندى دايىنداۋ. ماشينانى رەتتەۋ جانە اقاۋدى جويۋ.
16. ءبىلۋى ءتيىس:
تىگىن ماشيناسىنىڭ بەكىتىلۋىن, جابدىعىن جانە ونىمەن جۇمىس جاساۋ, برەزەنتتىڭ بەكىتىلگەن ولشەمىن, قاپ, ءشالى, برەزەنتتى تىگۋ ءتاسىلى, برەزەنتتى ءسىڭدىرۋ ەرەجەسىن, تىگىن ماشيناسىنىڭ اقاۋىن جويۋ جانە ونىڭ الدىن الۋ.

3. شيكىزاتتى ارتۋشى
پاراگراف 1. شيكىزاتتى ارتۋشى, 2-رازرياد
17. جۇمىس سيپاتتاماسى:
ماقتا شيكىزاتىن پنەۆموكولىكتە جانە الدىن الا جۇمسارتۋ جانە لاس ماقتا مەن بوگدە نارسەلەردى جوياتىن كولىكتەر كامەرالارىنا قولدان ارتۋ. قۇبىردىڭ, كولىكتىڭ جانە بۋنكەر-سىڭدىرگىشتىڭ ىركىلىسىن ليكۆيداتسيالاۋ. قۇبىردى, كولىكتەردى, بۋنكەر-قۋات بەرگىش سەپاراتوردى جانە باسقادا جابدىقتاردى پروفيلاكتيكالىق تازارتۋ بارىسىنا قاتىسۋ.
18. ءبىلۋى ءتيىس:
شيكىزاتتى پنەۆموكولىككە جانە كولىككە جەتكىزۋ ءتارتىبى, ماقتانىڭ شيكىزاتىن پايدالانا ءبىلۋ ەرەجەسىن, ماقتانىڭ شيكىزاتىن ارتۋشى پنەۆموكولىكتىڭ جانە كولىكتەردىڭ بەكىتىلۋى مەن جۇمىس ماقساتى.

پاراگراف 2. شيكىزاتتى ارتۋشى, 3-رازرياد
19. جۇمىس سيپاتتاماسى:
ساباعى قىسقا شيكىزاتتى, ۇيىسۋلار جانە ءتۇتۋدىڭ قالدىعىن ەزگىلەۋ ماشيناسىنا, كۋدەل ءوندىرۋشى اگرەگاتتىڭ سىڭىرگىشىنە, كەندىر شيكىزاتىن ءتۇتۋ ماشيناسىنىڭ كولىكتى مەحانيزمىنىڭ قىسقىشىنا نەمەسە امبار, بۋنت جانە ماقتانى الدىنا-الا جۇمسارتۋ جانە لاس ماقتا شيكىزاتى مەن بوگدە نارسەلەردى جوياتىن قالقا كولىكتەرىنە ارتۋ. ماتەريالدىڭ قاباتىن ءتۇزۋ, تولاسسىز جانە شيكىزاتتى ماشيناعا جانە وتە سۋلى شيكىزاتتى تەرەتىن جانە جويىپ وتىراتىن مەحانيزمگە شيكىزاتتى بىركەلكى بەرۋدى قامتاماسىز ەتۋ. شيكىزاتتىڭ ءبىر قاباتىن توسەنىش ۇستەلىنە نەمەسە سىڭدىرگىش ترانسپورتەر ماشيناسىنا جانە مەحانيزمىنا ءتۇزۋ قىلىپ توسەۋ. ەزگىلەۋ جانە ءتۇتۋ, سىڭدىرگىش ماشينانىڭ جۇمىسىن باقىلاۋ, بىلىك اگرەگات پەن كولىكتەرگە قىزمەت كورسەتۋ. جابدىقتاردىڭ جۇمىسىندا تاپقان اقاۋلاردى جويۋ. وندەلىپ جاتقان شيكىزاتتى تاسۋ. قىزمەت كورسەتىلىپ جاتقان قۇرىلعىدا وراۋ جانە قاعۋ ليكۆيداتسياسىنا قاتىسۋ.
20. ءبىلۋى ءتيىس:
ساباعى قىسقا, ۇيىسقان شيكىزاتتى, ءتۇتۋ قالدىقتارى كەندىر شيكىزاتى مەن ماقتا شيكىزاتىن ماشينا مەن مەحانيزمدەرگە تيەۋ ەرەجەسىن, وندەلىپ جاتقان ماتەريالدىڭ قىرقىلۋىنا بايلانىستى قولدانىستاعى ماشينا مەن مەحانيزمدەردى رەتتەۋ ەرەجەسى, شيكىزات پەن تۇتىلگەن قالدىقتاردىڭ نەگىزگى ساپالى بەلگىسى, وندىرىلەتىن ءونىمنىڭ ساپاسىنا قويىلاتىن تالاپتار, قۇرامى ءارتۇرلى شيكىزاتتىڭ وندىرىلۋىنە قويىلاتىن تالاپتار, قىزمەت كورسەتىلەتىن ماشينا مەن مەحانيزمدەردىڭ قۇرىلىمى مەن ولاردى پايدالانۋ ەرەجەلەرى.

پاراگراف 3. شيكىزاتتى ارتۋشى, 4- رازرياد
21. جۇمىس سيپاتتاماسى:
ساباعى ۇزىن شيكىزاتتى ەزۋ-ءتۇتۋ قابات قالىپتاستىرۋشى اگرەگات مەحانيزمىنە جانە ءتۇتۋ-جۋ قىسۋ مەحانيزدى ماشيناسىنا, ءتۇتۋ ماشيناسىنىڭ ەزگىش مەحانيزمىنە ءتىندى قولدان ارتۋ, سونىمەن قوسا ماقتا شيكىزاتىن پنەۆموكولىككە نەمەسە قوزعالاتىن لەنتالى ترانسپورتەرعا سۇرىپتاۋشى قۇرىلعى جىلجىمالى ءپۋلتتىڭ كومەگىمەن ارتۋ. تەحنولوگيالىق قۇرامىنا بايلانىستى شيكىزاتتىڭ قاباتىنىڭ قالىندىعىن, قوزعالمالى لەنتالى ترانسپورتەردىڭ قۇرىلعى سۇرىپتاۋشىسىنىڭ جۇمىس ءتارتىبىن, وندەلىپ جاتقان شيكىزاتتىڭ ساپاسىن ەسكەرە وتىرىپ ءتۇتۋ جانە ءتۇتىپ – جۋ ماشيناسىن تەحنولوگيالى قۇرىلىمىن رەتتەۋ. قابات قالىپتاستىرۋ جانە قىسۋ مەحانيزمدەرى, ەزۋ, ءتۇتۋ, ءتۇتىپ-جۋ ماشيناسىنا جانە باسقا قۇرىلعىلاردىڭ جۇمىسىن تەكسەرۋ. قىزمەت كورسەتىلىپ جاتقان قۇرىلعىنىڭ ورامىن جانە قاعىپ كىرگىزىلۋىن پايدالانۋ.
22. ءبىلۋى ءتيىس:
ساباعى ۇزىن شيكىزاتتى, ءتىندى جانە ماقتا شيكىزاتىن ماشينا مەن مەحانيزمگە ارتۋ ەرەجەسى, سۇرىپتاۋشى-قۇرىلعى مەن باسقارۋ ءپۋلتىن قۇرىلىسىن, مولشەرلەۋشى جابدىقتى رەتتەۋ جانە جوندەۋ ەرەجەسى, ەزۋ-ءتۇتۋ اگرەگاتىنىڭ قابات قالىپتاستىرۋشى مەحانيزمىنىڭ ەرەجەسىن, ءتۇتىپ-جۋ ماشيناسىنىڭ سىعۋ مەحانيزمىنىڭ جانە ماقتا شيكىزاتىن الىپ بەرۋشى جابدىقتىڭ ەرەجەسىن.

4. بۋمانى باقىلاۋشى
پاراگراف 1. بۋمانى باقىلاۋشى, 2-رازرياد
23. جۇمىس سيپاتتاماسى:
ماقتا تالشىعى مەن لينتتى بۋماعا دۇرىس ورالۋى مەن اۋقىمدىلىعىن تەكسەرۋ. لەنتا بايلايتىن جابدىقتى تەكسەرۋ. بۋمانىڭ سالماعىن ولشەۋ جانە تاڭبالاۋ. بۋمانىڭ سالماعىن تاڭبالاۋ بويىنشا جانە ماقتا تالشىعى مەن لەنتانى ءوڭدىرۋ اۋىسىمىن ەسەپكە الىپ وتىرۋ.
24. ءبىلۋى ءتيىس:
تارازى جابدىقتارىن جانە ولارعا كۇتىم جاساۋ ەرەجەسىن, بۋمانى تاڭبالۋ جانە وراۋ بويىنشا مەملەكەتتىك ستاندارتتاردى.

5. سىعۋ-جۋ جابدىعىنىڭ ءماشينيسى
پاراگراف 1. سىعۋ-جۋ جابدىعىنىڭ ءماشينيسى, 2-رازرياد
25. جۇمىس سيپاتتاماسى:
ترەستى سىعۋ جانە جۋ پروتسەسى الدىندا دايىندىق جۇمىستارىن جۇرگىزۋ. تاباندىق پەن كونتەينەرلەردەن باۋلاردى ءتۇسىرۋ, ولاردى سىعۋ-جۋ جابدىقتارىنىڭ ۇستەلىنە جەتكىزۋ. شيكىزات ورامىن شەشۋ, ترەستى جۇمارلاۋدان تەگىستەۋ, باۋلاردى جۇمسارتۋ جانە ءبولۋ. بەلبەۋلەردى تۇزەتۋ. سىعۋ-جۋ ماشيناسىنىڭ قۋات بەرۋ ترانسپورتەرىنە ترەستەردى ارتۋعا قاتىسۋ. ترەست پەن ينۆەنتاردى وڭدەۋ تەلىمىنە تيەۋ.
26. ءبىلۋى ءتيىس:
سىعۋ-جۋ ماشيناسىنىڭ بەكىتىلۋى مەن جۇمىس ماقساتى, ءتۇسىرۋ جانە باۋلاردى جىبەرۋ ەرەجەسى, شيكىزاتتىڭ نەگىزگى قاسيەتى مەن ونى كۇتۋدىڭ ەرەجەسى, ترەستى ارتۋ تىعىزدىعى.

پاراگراف 2. سىعۋ-جۋ جابدىعىنىڭ ءماشينيسى, 3-رازرياد
27. جۇمىس سيپاتتاماسى:
بىلىكتىلىگى جوعارى ءماشينيسىڭ باسشىلىعىمەن ترەستى سىعۋ-جۋ ماشيناسىندا سىعۋ جانە جۋ. سىعۋ-جۋ ماشيناسىنىڭ قۋات بەرۋ جابدىعىنا كۇتىم جاساۋ. ترانسپورتەر مەن سىعۋ-جۋ ماشيناسىنىڭ قۋات بەرۋ مەحانيزمىنىڭ جۇمىسىن تەكسەرۋ, ولاردىڭ توقتاماي جۇمىس ىستەۋىن قامتاماسىز ەتۋ. قۋات بەرۋ مەحانيزمىنسىز جۇمىس ىستەۋ بارىسىندا بەكىتىلگەن قالىندىق پەن قاباتتىڭ ەنىن ساقتاي وتىرىپ, ترەستى قۋات بەرۋ ترانسپورتەرگە تيەۋ. قۋات بەرۋ مەحانيزمىنىڭ جۇمىسىن رەتكە كەلتىرۋ.
28. ءبىلۋى ءتيىس:
سىعۋ-جۋ ماشينانىڭ قۋات بەرۋ مەحانيزمىنىڭ قۇرىلىمىن جانە پايدالانۋ ەرەجەسىن, ترەستى سىعۋ جانە جۋ تەحنولوگيالىق پروتسەسى, قۋات بەرۋ ماشيناسىنىڭ جۇمىسىن رەتكە كەلتىرۋ ەرەجەسى.

6. سىعۋ-جۋ ماشيناسىنىڭ ءماشينيسى
پاراگراف 1. سىعۋ-جۋ جابدىعىنىڭ ءماشينيسى, 4-رازرياد
29. جۇمىس سيپاتتاماسى:
ترەستى سىعۋ-جۋ ماشيناسىندا سىعۋ جانە جۋ. ترەستى جۋ جانە سىعۋ رەجيمىن تەحنولوگيالىق رەتتەۋ. سىعۋ-جۋ ماشيناسى مەن قۋات بەرۋ مەحانيزمىن جوندەۋ. سىعۋدىڭ ساپاسى مەن پروتسەسىنە جانە ماشينا مەن مەحانيزدەردىڭ دۇرىس جۇمىس ىستەۋىن تەكسەرۋ, تابىلعان اقاۋلاردىڭ الدىن الۋ مەن ولاردى جويۋ شارالارىن جاساۋ. قۋات بەرۋشى مەحانيزمسىز جۇمىس ىستەۋ بارىسىندا ترەستى ونىڭ جۇمساعىمەن كەپتىرەتىن ماشينا ترانسپورتەرىنە تيەۋ ءۇشىن قاباتىن قالىپتاستىرۋ. بىلىكتىلىگى تومەن ماشينيستەردىڭ جۇمىسىنا باسشىلىق جاساۋ.
30. ءبىلۋى ءتيىس:
سىعۋ-جۋ ماشيناسىن جانە قۋات بەرۋ مەحانيزمىن رەتكە كەلتىرۋ جانە جوندەۋ ەرەجەلەرى, قىزمەت كورسەتەتىن مەحانيزمدەر مەن قۇرىلعىلاردىڭ جۇمىس رەجىمى, ترەستى سىعۋ رەجيمىن رەگلامەنتتەۋ, ترەستى سىعۋ جانە جۋ ساپاسىنىڭ تالابى, مەملەكەتتىك ستاندارتتار (بۇدان ءارى – مس) جانە سالالىق ستاندارتتارعا سايكەس تەحنولوگيالىق پروتسەستى جۇرگىزۋ ەرەجەلەرى.

7. تازارتۋ جابدىعىنىڭ ءماشينيسى
پاراگراف 1. تازارتۋ جابدىعىنىڭ ءماشينيسى, 2-رازرياد
31. جۇمىس سيپاتتاماسى:
ماقتا شيكىزاتىن ورگانيكالىق جانە باسقادا قوسپالاردان شنەكتى تازارتقىشتا تازارتۋ, سونىمەن قوسا ءتىندى داقىلداردىڭ تۇقىمىن بىلىكتىلىگى جوعارى ءماشينيسىڭ باسىلىعىمەن تۇقىمنان تازالاعىش ماشينادا تازارتۋ. ماقتانى وندەۋدە شىققان قالدىقتى ارنايى ماشينالارمەن تازارتۋ جانە ءتىندى داقىلداردىڭ تالشىعىن, تالشىقتاردى بولەتىن ماشينالاردىڭ وندەگەن قالدىقتارىنان اجىراتىپ الۋ. ۋليۋكتى باراباندا جۇمىس جاساپ جاتقاندا – ۋليۋكتى جانە باسقادا قالدىقتاردى ماشيناعا تيەۋ. تۇقىمداردى تيەيتىن بۋنكەرگە توگۋ. كوندەنسوردان تالشىقتاردى جىبەرۋ جانە ولاردى قاپشىقتارعا سالۋ. ستاندارتتى ولشەمدەگى تۇقىمداردى ولشەپ قاپشىققا قاپتاۋ. تۇقىم, تالشىق جانە قالدىقتاردى بەلگىلەنگەن ورىنعا تاسىمالداۋ, جيناۋ, بۋىپ-ءتۇيۋ جانە جيناۋ. قىزمەت كورسەتىلىپ جاتقان ماشينالارعا ءبىر كەلكى تيەۋدى قامتاماسىز ەتۋ. ماشينا مەن مەحانيزمدەردىڭ جۇمىسىن باقىلاۋ. قىزمەت كورسەتىلىپ جاتقان قۇرىلعى مەن مەحانيزمدەردىڭ بىتەلۋلەرىن جويۋ جانە ورامداردى شەشۋ. ينۆەنتاردى, قۇرالداردى جانە قاپتاۋ ماتەريالدارىن تاسىمالداۋ. ماشينا مەن مەحانيزمدەردىڭ جۇمىسىنداعى اقاۋلاردى جويۋ جۇمىسىنا قاتىسۋ. بەلبەۋلەردى تىگۋ.
32. ءبىلۋى ءتيىس:
شنەكتى تازارقىش, تۇقىم تازارتقىش, تالشىقتاردى بولگىش ماشينالاردىڭ جانە ولارعا جاناساتىن تەحنولوگيالىق جانە كومەكشى قۇرالداردىڭ بەلگىلەنۋى مەن جۇمىس ماقساتى, ماقتا شيكىزاتىن, قابىقتى داقىلدار تۇقىمىن, ماقتا جانە ءتىندى ونىمدەردىڭ قالدىعىنان تازارتۋ تەحنولوگيالىق پروتسەسى.

پاراگراف 2. تازارتۋشى جابدىقتىڭ ءماشينيسى, 3-رازرياد
33. جۇمىس سيپاتتاماسى:
ماقتا شيكىزاتىن ورگانيكالىق جانە باسقادا قوسپالاردان وتتىق-ارالاۋ تازارتقىشتاردا, ءتىندى داقىلداردى تۇقىمنان تۇقىم تازارتقىش ماشينالاردا تازارتۋ. تازارتۋعا تۇسكەن تۇقىمداردىڭ ساپاسىن تەكسەرۋ. ماشينا جۇمىسىن تەحنولوگيانىڭ تالاپتارىنا ساي رەجيمىن رەتكە كەلتىرۋ. قالىپتى جۇمىستى قامتاماسىز ەتۋ جانە تازارتقىش ماشينا مەن مەحانيزمدەردىڭ جۇمىسىنداعى تەحنيكالىق اقاۋلاردى جويۋ. تۇقىمداردى ساپالى تازالاۋ مەن ولاردىڭ قاپتالۋىن قامتاماسىز ەتۋ. ماشينانىڭ قۇرىلىسى مەن وندەۋىنە ەسەپ جۇرگىزۋ. تازارتىلعان تۇقىمداردى سالماعى مەن تازارتۋ كلاسىنا بايلانىستى تاپسىرۋ. بىلىكتىلىگى تومەن ماشينيستەردىڭ جۇمىسىنا باسشىلىق ەتۋ.
34. ءبىلۋى ءتيىس:
تازارتقىش ماشينا مەن ولارعا ۇقساس تەحنولوگيالىق جانە كومەكشى قۇرىلعىلاردى ەكپلۋاتاتسيالاۋ ەرەجەسىن جانە قۇرىلىمىن, قىزمەت كورسەتىلىپ جاتقان ماشينالاردىڭ جۇمىس بولىگىنىڭ تەتىك جانە اجىراتقىش مولشەرى, تۇقىمنىڭ قوقىمدانۋ دەڭگەيىن جانە سيپاتى, ارام ءشوپ تۇرلەرىنىڭ قۇرامى, سەبەتىن جانە تەحنيكالىق تۇقىمنىڭ ستاندارتى, اناليزعا الىناتىن سىنامانىڭ تاڭداۋ رەتى, قىزمەت كورسەتىلىپ جاتقان قۇرىلعىنى تيەۋ ەرەجەسىن ءبىلۋى ءتيىستى.

پاراگراف 3. تازارتۋشى جابدىقتىڭ ءماشينيسى, 4-رازرياد
35. جۇمىس سيپاتتاماسى:
ماقتا شيكىزاتىن ورگانيكالىق جانە باسقادا قوسپالاردان اعىمداعى تىزىمگە كىرەتىن تازارتقىشتاردا تازارتۋ. ماقتا تۇقىمدارىن تۇقىم تازالاعىش ماشينادا تازارتۋ, ولاردى كاليبرلەۋ ماشيناسىندا ولشەمىمەن سورتتاۋ جانە كاليبرلەۋ بويىنشا جۇمىستاردى ورىنداۋ. تۇقىمدى تۇقىم تازارتقىش ماشيناعا جانە ماقتا شيكىزاتىن اعىمداعى تىزىمگە كىرەتىن جابدىقتارعا ءتۇسۋىن رەتكە كەلتىرۋ. تازارتاتىن ماشينالار, اعىمداعى تىزىمگە كىرەتىن جابدىقتاردىڭ جۇمىسىنداعى اقاۋلاردى جويۋ جانە بولىپ جاتقان جوندەۋ جۇمىستارىنا قاتىسۋ. بىلىكتىلىگى تومەن ماشينيستەردىڭ جۇمىسىنا باسشىلىق ەتۋ.
36. ءبىلۋى ءتيىس:
اعىمداعى تىزىمگە كىرەتىن تازارتقىش ماشينالاردىڭ قۇرىلىمىن جانە ولاردىڭ جۇمىستارىن رەتكە كەلتىرۋ جانە بولىپ جاتقان جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ ەرجەسىن.

8. تەحنولوگيالىق جابدىقتى رەتتەۋشى
پاراگراف 1. تەحنولوگيالىق جابدىقتى رەتتەۋشى, 4-رازرياد
37. جۇمىس سيپاتتاماسى:
رەتتەۋ جانە بولىپ جاتقان جوندەۋ جۇمىستارى:
سەكسەن ارالىق دجيندارى جانە ينەرتسيالى ومىرعىش مەحانيزممەن ماقتا تالشىقتارىن وندەيتىن لينتەرلار, لينت جانە باسقا ماقتا ونىمدەرىمەن بىلىكتى دجيندارى, ءتىندى داقىلداردان قىسقا تالشىقتار وندەيتىن اعىمداعى ءتىزىمنىڭ قۇرامىنا كىرەتىن اگرەگات, ماشينا جانە مەحانيزمدەر. جابدىقتىڭ, پنەۆموكولىكتىڭ اقاۋسىز كۇيىن باقىلاۋ جانە ولاردىڭ بەكىتىلگەن جۇمىس رەجيمىن قامتاماس ەتۋ. اگرەگات پەن ماشينانىڭ بولەك بولشەكتەرىنىڭ توراپتارىن اۋىستىرۋ. جابدىقتىڭ جۇمىسىن رەتتەۋ, تىگۋ جانە بەلدىكتەر كيگىزۋ. تۇتكىش قۇرىلعىدا جۇمىس ىستەگەن كەزدە لەنتانى تولىقتىرۋ جانە رۋلوننىڭ قالىپتاسۋىن باقىلاۋ, ولاردىڭ شەشۋ, تاسۋ جانە سالۋ, لەنتانىڭ قالدىقتارىن ليكۆيداتسيالاۋ.
38. ءبىلۋى ءتيىس:
ءار ءتۇرلى فيزيكو-مەحانيكالىق قۇرامداعى شيكىزاتتى وندەۋ بارىسىندا قىزمەت كورسەتىلىپ جاتقان جابدىقتى جوندەۋ جانە ونى رەتتەۋ تۇرلەرى, ماقتا شيكىزاتىن وندەۋ تەحنولوگيالىق پروتسەسى, ءتىندى داقىلداردىڭ قىسقا تالشىقتارىن وندەۋ, اگرەگات پەن ماشينالاردىڭ جۇمىس ىستەۋ رەجيمى, وندەلىپ جاتقان شيكىزاتقا بايلانىستى ماشينانىڭ جۇمىس بولشەكتەرىنىڭ تەتىك جانە اجىراتقىش مولشەرى, جابدىقتىڭ جۇمىسىنداعى اقاۋلاردى جويۋ جانە ولاردىڭ الدىن الۋ, بىتەۋ جانە وراۋدى ليكۆيداتسيالاۋ, پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋ گرافيكاسى جانە قىزمەت كورسەتىلىپ جاتقان جابدىقتىڭ جوندەۋ جۇمىستارىن.
پاراگراف 2. تەحنولوگيالىق جابدىقتى رەتتەۋشى, 5- رازرياد
39. جۇمىس سيپاتتاماسى:
بولىپ جاتقان جوندەۋ جۇمىستارى جانە ولاردى رەتتەۋ:
ءجۇزوتىز ارالىق دجين جانە كوپ سوعاتىن مىقتى ومىراتىن, سونىمەن قوسا ماقتا تالشىقتارىن, لينتا جانە باسقادا ماقتا ونىمدەرىن وندىرەتىن ۇلكەيتىلگەن جۇمىس كامەراسى بار بىلىكتى دجين مەحانيزمىمەن, ستلانتسا ترەستىنەن ۇزىن زىعىر جانە كەندىر تالشىقتارىن, كەنپ جانە تىننەن ۇزىن تالشىقتار وندەيتىن اعىمداعى ءتىزىمنىڭ قۇرامىنا كىرەتىن اگرەگات, ماشينالار, مەحانيزمدەر. كەپتىرۋ جابدىعىن وندەلىپ جاتقان شيكىزاتتىڭ مورفولوگيالىق قۇرامى جانە ىلعالدىعىنا بايلانىستى تيەۋ پروتسەسىن رەتكە كەلتىرۋ. بەكىتىلگەن رەجىم بويىنشا شيكىزاتتى وڭدەۋ بارىسىندا تەحنولوگيالىق پروتسەستىڭ ساقتالۋىن, جابدىقتاردىڭ جانە پنەۆموكولىكتىڭ توقتاماي جۇمىس ىستەۋىن قامتاماسىز ەتۋ جانە ولاردىڭ جۇمىس بارىسىندا اقاۋلارىن جويۋ.
40. ءبىلۋى ءتيىس:
قىزمەت كورسەتىلىپ جاتقان جابدىقتى رەتكە كەلتىرۋ ادىستەرى جانە قۇرالداردى رەتتەۋ, ماقتا ونىمدەرىن, ءتىندى داقىلدار مەن زىعىر ءتىننىڭ ۇزىن تالشىقتارىن وڭدەۋدىڭ تەحنولوگيالى پروتسەسى.

پاراگراف 3. تەحنولوگيالىق جابدىقتى رەتتەۋشى, 6-رازرياد
41. جۇمىس سيپاتتاماسى:
سۋلى جانە بۋلى ترەستەن ۇزىن, زىعىر جانە كەندىر تالشىقتارىن وڭدەۋ بويىنشا اعىمداعى ءتىزىمنىڭ قاتارىنا كىرەتىن اگرەگات, ماشينا جانە مەحانيزمدەرگە جاسالىپ جاتقان جوڭدەۋ جۇمىستارى جانە رەتتەلۋى. اۆتوماتتى تۇردە جۇمىس جاسايتىن جانە اعىمداعى تىزىمگە بەكىتىلگەن تەحنيكالىق جابدىقتاردىڭ توقتاماي جانە جاناسىپ جۇمىس ىستەۋىن قامتاماسىز ەتۋ. جابدىقتاردىڭ جۇمىسىن باقىلاۋ. بەكىتىلگەن ۋاقىي ءتارتىبى رەجىمىندە قىزمەت كورسەتىلىپ جاتقان جابدىقتىڭ جۇمىسى ءۇشىن نەگىزگى تولىقتىرۋ پارامەترلەرىنىڭ ساقتالۋىن قامتامسىز ەتۋ.
42. ءبىلۋى ءتيىس:
قىزمەت كورسەتىلىپ جاتقان جابدىقتى رەتتەۋ جانە رەتتەۋ تاسىلدەرى, سۋلى جانە بۋلى ترەستەن ۇزىن زىعىر جانە كەندىر تالشىقتارىن وڭدەۋ پروتسەسستەرىن اۆتوماتتى تۇردە رەتكە كەلتىرۋ ءۇشىن باقىلاۋ-ولشەۋ قۇرالدارىن جانە جابدىقتارىن پايدالانۋ ەرەجەسىن, وسى شيكىزاتتى وڭدەۋ رەجىمى جانە تەحنولوگيالىق پروتسەسى.

9. دجين جابدىعىنىڭ وپەراتورى
پاراگراف 1. دجين جابدىعىنىڭ وپەراتورى, 4- رازرياد
43. جۇمىس سيپاتتاماسى:
بەلگىلەنگەن رەجىمدەگى سەكسەن ارالىق دجين مەن ينەرتتى شاباتىن مەحانيزمىمەن ۆالدى دجيندا ماقتا شيكىزاتىن دجينداۋ پروتسەسىنە كىرىسپە. دجيننىڭ, تەحنولوگيالى جاناسقان جانە كومەكشى جابدىقتىڭ باتارەياسىنا قىزمەت كورسەتۋ. ماقتا تالشىقتارىن ستاندارت تالاپتارىنا ساي الۋدى قامتاماسىز ەتۋ. قىزمەت كورسەتىلىپ جاتقان ماشينا مەن مەحانيزمدەردىڭ جۇمىسىنداعى تەحنيكالىق اقاۋلاردى جويۋ. تالشىق ءبولۋ, ارام ءشوپ جانە تۇقىم كونۆەيەرىنە, ۋليۋك شابۋ جانە ارام ءشوپ شابۋ جابدىقتارىنىڭ قۋاتتاندىرۋشىسىنىڭ بىتەلۋىن جويۋ. شيكىزاتتى بىلىكشەنى مەرزىمدى لاقتىرۋ, كەنەپتەردى جۇمىس بىلىكشەلەرىندە تازارتۋ, ولاردى ورناتۋ جانە ءارتۇرلى دجينداردىڭ پلاستيناسىن اۋىستىرۋ بارىسىنا قاتىسۋ. ارانى اۋىستىرۋ, تەحنولوگيالىق تەتىكتەر جانە اجىراتقىشتى رەتتەۋگە, قىزمەت كورسەتىلىپ جاتقان ماشينالارعا جوڭدەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ بارىسىنا قاتىسۋ.
44. ءبىلۋى ءتيىس:
قىزمەت كورسەتىلىپ جاتقان جابدىقتى ورناتۋ جانە ەكپلۋاتاتسيا جاساۋ ەرەجەلەرىن, قىزمەت كورسەتىلىپ جاتقان ماشينالاردىڭ بولشەكتەرىنىڭ اراسىنداعى تەتىكتىڭ مولشەرى, دجينداۋدىڭ تەحنولوگيالىق پروتسەسى, ماقتا شيكىزاتى, تالشىقتار, تۇقىم جانە قالدىقتاردىڭ ستاندارتىن.

پاراگراف 2. دجين جابدىعىنىڭ وپەراتورى, 5-رازرياد
45. جۇمىس سيپاتتاماسى:
ءجۇزوتىز ارالىق ءدجيندى بەلگىلەنگەن رەجىمدە جانە كوپ سوعاتىن مىقتى ومىرۋ مەحانيزمىمەن بىلىكشە دجيندا, ماقتا شيكىزاتىن دجينداۋ جانە اراقاشىقتىقتا باسقارۋ ءپۋلتىنىڭ اۆتوماتتى ءوندىرىستى پروتسەسىن جۇرگىزۋ. ءدجيننىڭ قۋات بەرۋىن رەتتەۋ. ماشينا جۇمىسىندا تۋىنداعان ولقىلىقتار مەن باسقادا اقاۋلاردى جويۋ جانە ولاردىڭ دۇرىس جۇمىس ىستەۋىن قامتاماسىز ەتۋ. تسەحقا ماقتا شيكىزاتىنىڭ بىردەي تۇسكەنىنە كوز شولۋ جاساۋ. ارالاۋ دجيندارىنداعى شيكىزات بىلىكشەسىنىڭ تىعىزدىعىن جانە دجيندالعاننان كەيىنگى تۇقىم تالشىقتارىنىڭ قالدىقتارىن تەكسەرۋ. ۋليۋكتىڭ ءبولىنۋىن رەتكە كەلتىرۋ. ءوندىرىستىڭ قالدىقتارىن ۋاقىتىندا جويۋدى ۇيىمداستىرۋ. بىلىكشە دجيندارىنداعى ومىراتىن پلاستينالاردى رەتكە كەلتىرۋ جانە ورناتۋ. تەحنولوگيالىق جابدىقتار مەن اۆتوماتيزاتسيا جابدىقتاردى پروفيلاكتيكالىق تازالاۋ جانە جوڭدەۋ جۇمىستارىن جاساۋ. بىلىكتىلىگى تومەن وپەراتوردىڭ جۇمىستارىن باسقارۋ.
46. ءبىلۋى ءتيىس:
قىزمەت كورسەتىپ جاتقان جابدىق پەن پۋلتتى ورناتۋ جانە ەكپلۋاتاتسيا جاساۋ, جابدىقتى اۆتوماتتاندىرىلعان ديستانتسيوندى باسقارۋ سحەماسى, ءدجيندى تسەحتىڭ تەحنولوگيالىق جابدىقتارىن رەتكە كەلتىرۋ ەرەجەلەرى, ماقتا تالشىقتارىنىڭ ساپاسىنا قويىلاتىن تالاپتار.

10. لينتەرلى جابدىقتىڭ وپەراتورى
پاراگراف 1. لينتەرلى جابدىقتىڭ وپەراتورى, 4-رازرياد
47. جۇمىس سيپاتتاماسى:
بەرىلگەن رەجىمدە تۇقىمداردى لينتەرلەردە لينتەرلەۋ پروتسەسىن جۇرگىزۋ. لينتەرلى جانە وعان جاناسقان تەحنولوگيالىق جانە كومەكشى جابدىقتىڭ ءۇزىلىسسىز جۇمىس ىستەۋىن قامتامسىز ەتۋ. لينتەرلەر جۇمىسىن رەتتەۋ. قىزمەت كورسەتەتىن ماشينالار مەن مەحانيزمدەر جۇمىسىنداعى اقاۋدى جويۋ. لينتەرگە جوڭدەۋ جۇمىستارىن جاساۋعا جانە ارانىڭ ءتسيليندرىن اۋىستىرۋعا قاتىسۋ. ارا مەن وتتىق تورلارىن تازالاۋ.
48. ءبىلۋى ءتيىس:
قىزمەت كورسەتىلىپ جاتقان جابدىقتى ورناتۋ جانە پايدالانۋ ەرەجەسى, قىزمەت كورسەتىپ جاتقان ماشينانىڭ بولشەكتەرىنىڭ اراسىنداعى تەتىكتەردىڭ مولشەرىن, تۇقىمدى لينتەرلەۋ تەحنولوگيالىق پروتسەسى, لينت پەن تۇقىمنىڭ ستاندارتى.

پاراگراف 2. لينتەرلى جابدىقتىڭ وپەراتورى, 5-رازرياد
49. جۇمىس سيپاتتاماسى:
تۇقىمداردى لينتەرلەردە بەلگىلەنگەن رەجىمدە ۇلعايتىلعان جۇمىس كامەراسىندا لينتەرلەۋ جانە اۆتوماتتاندىرىلعان ءوندىرىس پروتسەسىن ديستانتسيوندى پۋلتپەن باسقارۋدى جۇرگىزۋ. لينتەرلەردىڭ قۋات الۋىن رەتكە كەلتىرۋ. ماشينانىڭ جۇمىسىنداعى ءۇزىلىستى جانە باسقادا اقاۋلاردى جويۋ جانە ولاردىڭ قالىپتى جۇمىس ىستەۋ رەجىمىن قامتاماسىز ەتۋ. تەحنولوگيالىق جابدىقتار مەن اۆتوماتتاندىرۋ جابدىقتارىن پروفيلاكتيكالىق تازالاۋ جانە جوڭدەۋ جۇمىستارىن جاساۋ. بىلىكتىلىگى تومەن وپەراتوردىڭ جۇمىستارىن باسقارۋ.
50. ءبىلۋى ءتيىس:
قىزمەت كورسەتىپ جاتقان جابدىقتار مەن پۋلتتى قۇرىلىمى جانە ەكپلۋاتاتسيا جاساۋدى, ليتەرلى تسەحتىڭ تەحنولوگيالىق جابدىقتارىن رەتكە كەلتىرۋ ەرەجەلەرى, لينتتىڭ ساپاسىنا قويىلاتىن تالاپتار.

11. تالشىقتى وڭدەۋ بويىنشا اعىمداعى ءتىزىمنىڭ وپەراتورى
پاراگراف 1. تالشىقتى وڭدەۋ بويىنشا اعىمداعى ءتىزىمنىڭ وپەراتورى, 3-رازرياد
51. جۇمىس سيپاتتاماسى:
بىلىكتىلىگى جوعارى وپەراتوردىڭ باسشىلىعىمەن وتەتىن قىسقا ساباقتى شيكىزات پەن ۇيپالاردى وڭدەۋ, ولاردان شيكىزات الۋ جانە ەزگىشتە, ءتۇتۋ, شايقاۋ جانە كەپتىرۋ ماشينالارىندا, كۋدەل دايىندايتىن اگرەگاتتا جانە ونىمەن جاناسقان تەحنولوگيالىق جانە كومەكشى جابدىقتا ءتىندى داقىلداردان قىسقا تالشىقتاردى وڭدەۋ بويىنشا اعىمدىق تىزىمگە قوسىلعان قۇرىلعىدا وڭدەۋ تەحنولوگيالىق پروتسەسىن جۇرگىزۋ. وندەلىپ بىتپەگەن ۇزىن تالشىقتاردى ءتۇتۋ ماشيناسىندا وڭدەۋ. ۇزىن تالشىقتاردى وڭدەۋ بويىنشا قوسىمشا جۇمىستاردى ورىنداۋ. قىزمەت كورسەتىپ جاتقان ماشينا مەن مەحانيزمنىڭ, ماشينانىڭ اينالىپ تۇراتىن بولشەگىندەگى سۋلاندىرمايتىن قۇرىلعىنىڭ دۇرىس جۇمىس جاساۋىن باقىلاۋ جانە تابىلعان اقاۋلاردى جويۋ. پنەۆموكولىكتىڭ جوق كەزىندە – شيكىزاتتى, تۇتۋدەن قالعان قالدىقتاردى قاباتىن بىركەلكى قالىپتاستىرىپ جانە ولاردى كەپتىرگىش ماشينانىڭ كۇش بەرۋ ترانسپورتەرىنا قولدان ارتۋ. كۋدەل دايىندايتىن اگرەگاتتان تولىقتاي وندەلمەگەن تالشىقتار مەن قىسقا تالشىقتاردى الۋ جانە ونى قوراپقا تازا تالشىق بايلامىمەن قايتا وڭدەۋگە ارتۋ. تالشىقتاردى پنەۆموكولىككە جىبەرۋ, ءتۇتۋ ماشيناسىنىڭ سىعۋ مەحانيزمىنە تولىقتاي وندەلمەگەن تالشىقتاردى قولدان ارتۋ. ۇزىن تالشىقتاردى تولىقتاي وندەلمەگەن دەڭگەيى بويىنشا ۋىستاپ تەرىپ الۋ, ولاردى ۇزىندىعىمەن تۇزەۋ, وتە دىمقىل تالشىق ت ۇلىمىن جويۋ جانە تۇتىلگەندەرىن جاشىككە سالۋ جانە ارتۋ. بۋدانى بايلاۋ, تاسىمالداۋ جانە ولاردى بەلىلەنگەن ورىنعا جەتكىزۋ. وڭدەۋگە كەلەتىن تالشىقتاردى تاسۋ. ءتۇتۋشى بارابانعا, كارداندى ۆالدان جانە وڭتۇستىكتىك كەندىردى وڭدەۋ بارىسىندا ەزۋ-ءتۇتۋ اگرەگاتىنىڭ تاسىمالداۋ مەحانيزمىنەن جانە كەنەپتىڭ وڭدەۋدە ءتۇتۋ-جۋ جابدىعىنان ورامداردى شەشۋ. ۇزىن تالشىقتاردى الۋعا جارايتىن ورامداردى جايىپ سالۋ ۇستەلىنە جىبەرۋ. قىزمەت كورسەتىلىپ جاتقان جابدىق پەن قوندىرعىنىڭ جۇمىس بولشەكتەرىنە ورامدار مەن بىتەلۋلەر قالىپتاسۋىنىڭ الدىن الۋ, ولاردى جويۋدىڭ الدىن-الۋ جانە وسى جابدىقتى جوڭدەۋ جۇمىستارىنا قاتىسۋ.
52. ءبىلۋى ءتيىس:
قىسقا تالشىقتاردى وڭدەۋ بويىنشا اعىمداعى تىزىمگە قوسىلعان قىزمەت كورسەتۋ جابدىقتار مەن مەحانيزمدەرىن, ءتۇتۋ ماشيناسى, تاسىمالداۋ مەحانيزمى جانە سۋلاندىرمايتىن جابدىقتى بەلگىلەۋ جانە پايدالانۋ ەرەجەلەرى, قىسقا ساباقتى شيكىزاتتى جانە ۇيپانى جانە ءتۇتۋدىڭ قالدىقتارىن كەپتىرۋ جانە وڭدەۋ رەجىمى, تولىقتاي وندەلمەگەن تالشىقتاردى وڭدەۋ رەجىمى, وندەلىپ جاتقان ماتەريالدىڭ ءتۇرىن جانە ونىڭ ىلعالدانۋ نورماسى, كەپتىرۋ ماشيناسىنىڭ تيەلۋ تىعىزدىعىن, شيكىزاتتى ەزگىلەۋ ماشيناسىنا جانە قۋات الۋ ترانسپورتەرىنە تيەۋ ەرەجەسى, تالشىقتىڭ نەگىزگى قاسيەتى جانە وعان قويىلاتىن تالاپتار, ورامداردى شەشۋ ەرەجەسى.

پاراگراف 2. تالشىقتى وڭدەۋ بويىنشا اعىمداعى ءتىزىمنىڭ وپەراتورى, 4-رازرياد
53. جۇمىس سيپاتتاماسى:
قىسقا ساباقتى شيكىزات پەن ۇيپالاردى وڭدەۋ, ولاردان شيكىزات الۋ جانە ەزگىشتە, ءتۇتۋ, شايقاۋ جانە كەپتىرۋ ماشينالارىندا, كۋدەل دايىندايتىن اگرەگاتتا جانە ونىمەن جاناسقان تەحنولوگيالىق جانە كومەكشى جابدىقتا ءتىندى داقىلداردان قىسقا تالشىقتاردى وڭدەۋ بويىنشا اعىمدىق تىزىمگە قوسىلعان قۇرىلعىدا وڭدەۋ تەحنولوگيالىق پروتسەسىنە كىرىسپە. جابدىقتىڭ جۇمىسىنا جانە وندەلىپ جاتقان شيكىزاتتىڭ ەرەكشەلىگىنە جانە ونىڭ ساپاسىنا بايلانىستى ماتەريالدىڭ قابات قالىڭدىعىن رەتتەۋ رەجىمى. تەحنولوگيالىق اعىمعا قوسىلعان جابدىقتىڭ جۇمىسىندا تابىلعان اقاۋلاردى جويۋ. شيكىزاتتى وڭدەۋ مەن كەپتىرۋدىڭ ساپاسىنا, كەپتىرۋ پروتسەسىنە, قاباتتىڭ قالىڭدىعى مەن ترانسپورتەردىڭ ەنىنە دەيىن شيكىزاتپەن بىركەلكى تيەلگەنىنە, ترانسپورتەردىڭ كەپتىرەتىن جابدىعىنا جانە ترانسپورتەردىڭ قۋات الاتىن اگرەگاتىنا شيكىزاتتىڭ تيەلۋ تىعىزدىعىن جۇرگىزۋ. تالشىقتاردى وڭدەۋ جانە جابدىقتاردىڭ بوس تۇرىپ قالۋىنا ەسەپ جۇرگىزۋ. بىلىكتىلىگى تومەن وپەراتورلاردىڭ جۇمىستارىن باسقارۋ.
54. ءبىلۋى ءتيىس:
وندەلىپ جاتقان ماتەريالدىڭ قىرقىلۋىنا بايلانىستى ولاردى تيەۋ جانە رەتتەۋ جانە قىسقا تالشىقتاردى تەرۋگە ارنالعان اعىمداعى مەحانيزمگە قوسىلعان جابدىقتار مەن مەحانيزمدەر, قىرقىلۋ جانە ىلعالدىلىعىنا بايلانىستى قىسقا تالشىققا قويىلاتىن تالاپتار, تالشىقتاردىڭ قىرقىلۋىنا بايلانىستى جابدىقتىڭ جۇمىس ىستەۋ رەجىمى جانە تەحنولوگيالىق پروتسەسى, شيكىزات پەن قىسقا تالشىقتىڭ ستاندارتى, قىزمەت كورسەتىلىپ جاتقان جابدىقتىڭ باستى اقاۋلارى جانە ولاردى جويۋ ەرەجەلەرى, بىتەلۋ مەن ورامدى جويۋ ءتاسىلى.

پاراگراف 3. تالشىقتى وڭدەۋ بويىنشا اعىمداعى ءتىزىمنىڭ وپەراتورى, 5-رازرياد
55. جۇمىس سيپاتتاماسى:
شيكىزاتتى كەپتىرەتىن ماشينا, ەزەتىن-تۇتەتىن اگرەگاتتا جانە باسقادا تەحنولوگيالى, ستلانتستى ترەستەن ۇزىن زىعىر جانە كەندىر تالشىقتارىن وندىرەتىن جانە سورتتاۋىش اعىمداعى تىزىمگە قوسىلعان مەحانيزمدەر مەن كومەكشى مەحانيزمدەردەن ۇزىن ساباقتى شيكىزاتتى تەحنولوگيالى ءوندىرۋ پروتسەسىن جۇرگىزۋ. ءوندىرىلىپ جاتقان شيكىزاتتىڭ ساپاسىنا بايلانىستى اعىمداعى تىزىمگە قوسىلعان جابدىقتاردىڭ جۇمىس رەجىمىن رەتتەۋ جانە ولاردىڭ جاقسى جۇمىس ىستەۋىن باقىلاۋ, وڭدەۋلەرىنە قاتىسۋ. تالشىقتى وڭدەۋ جانە سورتتاۋ ساپاسىنا, شيكىزاتتى وڭدەۋدە تەحنولوگيالىق رەجىمنىڭ ساقتالۋىن باقىلاۋ. وندەلۋگە تۇسكەن شيكىزاتتىڭ ساپاسىن جانە تاڭدالعان ءونىمنىڭ ساپاسىن تەكسەرۋ. تالشىقتاردى وندەلۋ ساپاسىن تەكسەرۋمەن ۋىستاپ ارتۋ. تالشىقتى بۋدامعا بايلاۋ. پنەۆموكولىك بولعان جاعدايدا تالشىقتاردى پنەۆموكولىككە ارتۋ. وندەلگەن ءونىمدى ولشەمىنە جانە ساپاسىنا بايلانىستى تاپسىرۋ. وندەلگەن شيكىزاتتىڭ, وندەلگەن تالشىقتىڭ جانە ماشينانىڭ قۇرىلىمىنىڭ ەسەبىن جۇرگىزۋ. ءنومىردىڭ دۇرىستىعىن, تالشىقتىڭ سورتىنىڭ دۇرىستىعىن انىقتايتىن تاڭداۋ باقىلاۋ تەكسەرىسى.
56. ءبىلۋى ءتيىس:
ستلانتستى ترەستەن ۇزىن زىعىر جانە كەندىر تالشىقتارىن وڭدەۋ بويىنشا اعىمدىق تىزىمگە قوسىلعان جابدىقتار مەن مەحانيزمدەر جانە مورفولوگيالىق قۇرىلىمىن ەسەپكە الا وتىرىپ ستلانستى ترەستى وڭدەۋ رەتتەۋ رەجىمىنىڭ ەرەجەسىن, شيكىزاتتىڭ جانە ۇزىن تالشىقتىڭ سيپاتتاماسىن, ءنومىرىن, سورتىن, بىردەي تالشىقتاردى ءنومىرى جانە سورتىمەن رەتتەۋ, باقىلاۋ ازىرلەمەلەرىن وتكىزۋ ءتاسىلى.

پاراگراف 4. تالشىقتى وڭدەۋ بويىنشا اعىمداعى ءتىزىمنىڭ وپەراتورى, 6-رازرياد
57. جۇمىس سيپاتتاماسى:
شيكىزاتتى سىققىش-جۋعىش, سۋلى ترەستى كەپتىرۋگە ارنالعان كەپتىرۋ ماشينالارىندا, ەزۋ-ءتۇتۋ اگرەگاتى, سورتتاۋىش ماشينادا, تالشىقتى وندەيتىن جانە ترەستى دايىنداۋ پروتسەسىن اۆتوماتتى باسقارۋ جۇيەسىمەن, سۋلاۋ جانە بۋلاۋ ترەستىندە ۇزىن تالشىقتاردى وڭدەۋگە ارنالعان اعىمداعى توپقا قوسىلعان, كومەكشى جابدىعى مەن مەحانيزمدەردە ۇزىن ساباقتى شيكىزاتتى وڭدەۋ تەحنولوگيالىق پروتسەسىن جۇرگىزۋ. اعىمداعى تىزىمگە قوسىلعان جابدىقتى جوڭدەۋ جانە رەتتەۋ, ودان ساپالى جانە بەلگىلەنگەن نومىرگە سايكەس تالشىقتى وڭدەۋدى قامتاماسىز ەتۋ. بىلىكتىلىگى تومەن وپەراتوردىڭ جۇمىسىنا باسشىلىق جاساۋ.
58. ءبىلۋى ءتيىس:
سۋلاۋ جانە بۋلاۋ ترەستىنەن ۇزىن زىعىر جانە كەندىر تالشىعىن وندەيتىن اعىمداعى ءتىزىمنىڭ قۇرامىنا كىرەتىن, ماشينا مەن مەحانيزمدەردى جوڭدەۋ جانە رەتتەۋ ءتاسىلى, سۋلاۋ جانە بۋلاۋ ترەستىنىڭ وڭدەۋ رەجىمىنىڭ ۋاقىت ءتارتىبىن رەتتەۋ, بۋلانعان جانە سۋلانعان ۇزىن تالشىقتاردىڭ قولدانىستاعى ستاندارتى, تالشىقتى وڭدەۋ جانە ترەستى وڭدەۋ پروتسەسىن باسقاراتىن باقىلاۋ-ولشەۋ جابدىعىنىڭ ولشەمىن.

12. كەپتىرگىش جابدىقتىڭ وپەراتورى
پاراگراف 1. كەپتىرگىش جابدىقتىڭ وپەراتورى, 3-رازرياد
59. جۇمىس سيپاتتاماسى:
بىلىكتىلىگى جوعارى وپەراتوردىڭ باسشىلىعىمەن ستلانتسەۆتى ترەستى, تالشىقتاردى, تۇقىمداردى جانە ءتىندى داقىلداردىڭ تۇتۋدەن قالعان قالدىقتارىن كامەرالى, بۋلى كونتەيلەردە, ءتۇتىن-گازدى كەپتىرگىش ماشينالاردا جانە كونتەينەرلەردە بۋلى كەپتىرگىش ماشينالاردا, ءتىندى داقىلداردىڭ ترەستىن سۋلى جانە بۋلى ماشينالاردا كەپتىرۋدىڭ تەحنيكالىق پروتسەسىن جۇرگىزۋ. شيكىزاتتى ماشينانىڭ كەپتىرگىش ترانسپورتەرىنە, كەسەك ۇگىتكىشكە, قابات قالىپتاستىرعىش مەحانيزمگە توقتاتپاي تيەۋ ءۇشىن شيكىزات قاباتىن بەلگىلەنگەن قالىندىقتا قالىپتاستىرۋ. بەلگىلەنگەن تىعىزدىقتى ساقتاي وتىرىپ كەپتىرەتىن ماشينانىڭ ترانسپورتەرىنە ماتەريالداردى قولدان بىركەلكى ەتىپ تيەۋ. پنەۆموكولىككە شيكىزاتتى تيەۋ كەزىندە كەپتىرگىش ماشينانىڭ قۋات بەرۋ ترانسپورتەرىنە ماتەريالداردى بەلگىلەنگەن تىعىزدىقپەن تيەلۋىن باقىلاۋ جانە قامتاماسىز ەتۋ. كەپتىرۋ ايماعىندا شيكىزاتتىڭ سۋلى باۋلارىن كەپتىرۋ بويىنشا جۇمىستارمەن اينالىسۋ. كەپتىرگىش ماشينانىڭ اعىمىندا بەكىتىلگەن, شيكىزات ساباعىن جانە تامىرىن كەسۋ ماشينالارىنا قىزمەت كورسەتۋ.
60. ءبىلۋى ءتيىس:
قىزمەت كورسەتىلىپ جاتقان قۇرىلعىلار مەن مەحانيزمدەردىڭ قۇرىلىمى جانە ولاردى رەتكە كەلتىرۋ ەرەجەلەرى, ءتىندى شيكىزاتتىڭ تالشىق, قابىق, تۇقىم مەن تۇتىلگەننەن قالعان قالدىقتاردىڭ نەگىزگى قۇرامدارى مەن ساپالى بەلگىسى, ولاردى كەپتىرۋدىڭ تەحنولوگيالى پروتسەسى, تيەلگەن ماتەريالدىڭ تىعىزدىعى, تيەۋ جانە شيكىزات جەتكىزۋ مەحانيزمدەرىن رەتكە كەلتىرۋ جانە ولاردى پايدالانۋ ەرەجەسى.

پاراگراف 2. كەپتىرگىش جابدىقتىڭ وپەراتورى, 4-رازرياد
61. جۇمىس سيپاتتاماسى:
سۋلى ءتىن مەن ءتىندى داقىلداردىڭ سۋلى جانە بۋلى ترەستى بۋلى كونۆەيەردە جانە ماقتا شيكىزاتىن باراباندى كەپتىرگىش ماشينالاردا پۋلتپەن باسقاراتان جابدىقتارعا بەكىتىلگەن رەجىمگە سەيكەس كەپتىرۋ پروتسەسىن جۇرگىزۋ. كەپتىرگىش ماشينالارعا شيكىزاتتى تيەۋ بارىسىنا قاتىسۋ, شيكىزاتتىڭ, تالشىقتىڭ, تۇقىم مەن تۇتۋدەن قالعان قالدىقتاردى قۇرامى مەن سۋلىلىعىنا بايلانىستى كەپتىرگىش ماشينانىڭ ترانسپورتەرىنە, ونىڭ بارلىق جەرىنە قالىڭدىق قاباتىنىڭ بىركەلكى تيەلۋىن جانە ونىڭ توقتاۋسىز جۇمىس ىستەۋىن قامتاماسىز ەتۋ, كەپتىرگىش ماشينالاردا ارتۋدىڭ بەكىتىلگەن تىعىزدىعىن, تامپەراتۋراسىن جانە سۋلىلىعىن ساقتاۋ. كەپتىرۋ رەجىمىن باقىلاۋ – ولشەۋ قۇرىلعىلارىمەن باقىلاۋ جانە رەتكە كەلتىرۋدى تەكسەرۋ. كەپتىرەتىن ماشينا, فيلتر, اۋا جىبەرگىش, جەلدەتكىش, كامەرالار جانە ترانسپورتەرلەردىڭ قالىپتى جۇمىس جاساۋىن قامتاماسىز ەتۋ. كەپتىرۋدەن كەيىن ترەستى سوڭعى رەت تەكسەرۋ. بىلىكتىلىگى تومەن وپەراتول