ايماقتار • 10 قازان، 2019

باستى ماقسات – ءبىلىم ساپاسىن بىرلەسە كوتەرۋ

93 رەتكورسەتىلدى

جوعارى ءبىلىم ورىندارى ەشقانداي مينيسترلىككە تاۋەلدى بولماۋى كەرەك. بۇل ماسەلە پارلامەنتتىڭ وتىرىسىندا تالقىلانىپ، 4 شىلدەدە «جوو-نىڭ اكادەميالىق ەركىندىگىن جانە باسقارۋشىلىق دەربەستىگىن نىعايتۋ» تۋرالى زاڭ قابىلدانعان. ەۋروپادا الدەقاشان ىسكە قوسىلعان بۇل جۇيە ورتالىق ازيا ەلدەرىندە كەشەۋىلدەتىپ جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانىمەن، از ۋاقىت ىشىندە ىسكە اسقان جوبالار بۇگىندە ءوز ناتيجەلەرىمەن قۋانتۋدا.

ۇزدىك تاجىريبە جانە پىكىر الماسۋ ءۇشىن ورتاق ديالوگ الاڭىن قۇرۋ ماقساتىندا تۇركىستانداعى ق.ا.ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتىندە وتكەن ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا ءىىى ورتالىق حالىقارالىق فورۋمىندا جاڭا جۇيە جانە باسقا دا ماسەلەلەر كەڭىنەن تالقىلاندى. پارلامەنت سەناتىنىڭ جانە ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى مەن قىرعىزستان، تاجىكستان، وزبەكستان، رەسەي ەلدەرىنىڭ ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىكتەرىنىڭ وكىلدەرى قاتىسقان ماڭىزدى شارانى اككرەديتتەۋ جانە رەيتينگتىڭ تاۋەلسىز اگەنتتىگى (ارتا) جانە ق.ا.ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتى بىرلەسىپ ۇيىمداستىردى. ازيا ەلدەرىنىڭ 20 مەملەكەتىنەن كەلگەن 400-گە جۋىق دەلەگات ءوزارا تاجىريبە الماسقان فورۋمدى «اككرەديتتەۋ جانە رەيتينگتىڭ تاۋەلسىز اگەنتتىگى» كەم (كوممەرتسيالىق ەمەس مەكەمەسى) ديرەكتورى الينا جۇماعۇلوۆا جۇرگىزدى. سەنات توراعاسى داريعا نازارباەۆانىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىن وقىپ بەرگەن سەناتور، ۇلتتىق ينجەنەرلىك اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى باقىتجان جۇماعۇلوۆ ۇلاعاتتى ۇستازداردىڭ ءتول مەرەكەسىمەن تۇسپا-تۇس كەلگەن شاراعا جينالعان بارلىق قاتىسۋشىلاردى ايتۋلى مەرەكەمەن قۇتتىقتاپ، ىزگى تىلەگىن ءبىلدىردى. «جوعارى وقۋ ورىندارىنداعى ءبىلىمنىڭ ساپاسىن باقىلاۋ ارقىلى ناتيجەلى ىسكە قول جەتكىزۋىمىز كەرەك. ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ ەشقانداي نۇسقاۋىنسىز ءار ءبىلىم ورداسى ءوز جۇيەسىن قالىپتاستىرۋى قاجەت. وزىندىك ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى مەن وقىتۋ فورمالارى ءبىر ىزگە نەگىزدەلگەن ءبىلىم وشاقتارى وقىتۋ قىزمەتتەرىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋدا. وسى حالىقارالىق فورۋم ءدال سول سالاعا باعىتتالعان»،  دەدى باقىتجان جۇماعۇلوۆ.

ەلىمىزدە اككرەديتتەۋ جۇيەسى 2001 جىلى باستاۋ العان بولاتىن. ال 2011 جىلى جوعارى ءبىلىم بەرەتىن بارلىق وقۋ ورىندارى اتتەستاتسيادان ەمەس، جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتى ەل رەتىندە اككرەديتتەۋ جۇيەسىنەن ءوتۋى ءتيىس دەگەن وزگەرىس زاڭعا ەنگىزىلگەن 2015 جىلدان باستاپ جوبا ىسكە اسىپ كەلەدى. فورۋمدا تاۋەلسىز ساپانى باعالاۋ اگەنتتىكتەرى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جۇمىسىنا، تيىسىنشە مەملەكەتتىك مەكەمەلەر تاۋەلسىز اگەنتتىكتەردىڭ ىسىنە ارالاسا المايتىنى، الايدا «اككرەديتتەۋ جانە رەيتينگتىڭ تاۋەلسىز اگەنتتىگى» جوعارى وقۋ ورىندارىنان ەكونوميكالىق باعىتتاعى مامانداردى دايارلاۋدى قاتاڭ تۇردە باقىلاۋعا الۋى ءتيىس ەكەنى ايتىلدى. ۋنيۆەرسيتەتتەر دە ەلىمىزگە قاجەتتى دەگەن ماماندىقتارعا كوڭىل ءبولۋى كەرەك. قىرعىزستان، تاجىكستان، وزبەكستان، رەسەي جانە ەۋروپا ەلدەرىنىڭ ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىكتەرى وكىلدەرىنىڭ وسى فورۋمدا وتىرعانىن پايدالانىپ، ۇيىمداستىرۋشى تاراپتان اتالعان ماسەلەلەردى باستى نازارعا الۋ سۇرالدى.

ءوز كەزەگىندە ق.ا.ياساۋي اتىنداعى حقتۋ-دىڭ رەكتورى بولاتبەك ءاب­دى­را­سىلوۆ ءار مەملەكەت ءوز جەرىندە جو­عار­­عى دەڭگەيدە عىلىم مەن ءبىلىمنىڭ دامۋىنا جول اشارلىقتاي جۇمىستار اتقا­رىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. «بۇگىنگى فورۋمنىڭ ماقساتى دا سول، الەمدىك تاجى­ري­­بەلەردى ورتاعا سالۋ. اككرەديتتەۋ جانە رەيتينگتىڭ تاۋەلسىز اگەنتتىگى ۋنيۆەر­سيتەتتەردىڭ ءبىلىم ساپاسىن باعا­لاي­تىن اككرەديتتەۋ ورگانى. ءبىلىم ساپاسىن كوتەرۋ باعىتىندا ءبىز دە بار كۇشىمىزدى سالىپ، بىلىكتى، تاجىريبەلى، تالاپتى مامانداردى دايارلاپ شىعارۋدى ماقسات ەتەمىز»، دەپ ءوز ويىن ءبىلدىردى رەكتور. ال ارتا اككرەديتتەۋ كەڭەسىنىڭ توراعاسى، اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور ك.بوزىموۆ فورۋمنىڭ نەگىزگى ماقساتى – جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ اككرەديتاتسيا­دان ءوتۋ ارقىلى حالىقارالىق دارەجەگە كوتەرۋ ەكەنىن ايتتى. ء«بىز اككرەديتاتسيادان وتكىزگەندە جوو-نىڭ ءبىلىم ساپاسىمەن قاتار، تاربيە، مادەنيەت جاعىنا دا ءمان بەرىپ، كەڭەستەر ايتامىز. قازىرگى ۋاقىتتا قىرعىزستان، وزبەكستان، تاجىكستاننىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىندا وتكىزدىك. جاقىندا بالتىق جاعالاۋلارىنداعى وقۋ وردالارىندا وتكىزەمىز. بيىلدان باستاپ اككرەديتتەۋدەن وتپەگەن جوو-عا گرانت بولىنبەيتىن بولدى. سونىمەن قاتار ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنە ۇسىنىستار بەرىپ تۇرامىز. ەشكىمدى قاداعالاۋدىڭ كەرەگى جوق، بىرىگىپ ساپانى كوتەرۋ ءۇشىن جۇمىس ىستەۋ كەرەك»، دەدى ك.بوزىموۆ.

ساپا مادەنيەتىن ىلگەرىلەتۋگە، كاسىبي قوعامداستىقتى قالىپتاستىرۋعا ىقپال ەتەتىن ۇزدىك تاجىريبەلەر الماسۋ مەن حالىقارالىق ديالوگ الاڭىن قۇرۋ، جوو-نىڭ اكادەميالىق ەركىندىگىن جانە باسقارۋشىلىق دەربەستىگىن كەڭەيتۋ سىندى وزگە دە ماسەلەلەر فورۋمدا كەڭىنەن تالقىلاندى. ءبىلىم سالاسىنداعى بىلگىرلەردىڭ پىكىرتالاستارى مەن ۇسىنىس-پىكىرلەرى نەگىزگى وتىرىستان كەيىنگى دوڭگەلەك ۇستەلدەردە دە جالعاسىن تاپتى.

 

تۇركىستان وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار