وبلىستىق كاسىپكەرلىك جانە يندۋستريالدى-يننوۆاتسيالىق دامۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى ايقىن ەلەۋسىزوۆتىڭ ايتۋىنشا, 2019 جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا جەرگىلىكتى كاسىپورىندار 768 ملن تەڭگەنىڭ ءونىمىن شىعارعان. بۇل كورسەتكىش وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 172,6 پايىزعا ارتىق. كاسىپكەرلىكتىڭ دامۋىنا مەملەكەتتىك باعدارلامالار ايرىقشا ماڭىز بەرىپ وتىر. مىسالى, «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى جۇزەگە اسىرىلعالى بەرى وڭىردە جالپى نەسيە سوماسى 103,4 ملرد تەڭگە بولاتىن 1 464 كاسىپكەردىڭ جوباسى قولداۋ تاپتى. 6 315 جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلدى. وسى باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ بويىنشا اتىراۋ وبلىسى رەسپۋبليكادا ءتورتىنشى ورىندا. ال شاعىن جانە ورتا بيزنەستى جەرگىلىكتى قازىنادان قارجىلاندىرۋ, ءوندىرىس ءونىمىنىڭ كولەمىن ۇلعايتۋ ەسەپكە الىناتىن DOING BUSINESS رەيتينگىندە مۇنايلى ايماق ەكىنشى ورىندا. وبلىستىق بيۋدجەتتەن كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ ءۇشىن 2017 جىلى 600 ملن تەڭگە بولىنسە, 2018 جىلى 1,4 ملرد تەڭگە قارالدى. جەرگىلىكتى «بيزنەس ايماق» باعدارلاماسى بويىنشا 7 جىلدا اۋىل كاسىپكەرلەرىن قولداۋ ءۇشىن وبلىس بيۋدجەتىنەن 2 357 ملن تەڭگە ءبولىنىپ, 416 كاسىپكەردىڭ جوباسى ىسكە استى.
اۋىل كاسىپكەرىنە قولداۋ كوپ
ايتا كەتۋ كەرەك, مۇنايلى ايماقتا اۋىل كاسىپكەرلەرىن قولداۋ جۇمىسى جاقسى جولعا قويىلعان. سونىڭ ناتيجەسىندە شالعايداعى ەلدى مەكەندەردە جاڭا نىساندار اشىلىپ, ەل يگىلىگىنە قىزمەت ەتۋدە. ايتالىق جاقىندا عانا ماحامبەت اۋدانىنداعى جالعانساي اۋىلىندا كوكونىس وڭدەۋ تسەحى اشىلدى. بۇل بيزنەستىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى – وبلىستا بالاماسى جوق, ياعني تازارتىلىپ, تۋرالعان كوكونىستەردى ۆاكۋم قاپتاماعا سالىپ, ساۋداعا شىعارادى. جەرگىلىكتى شارۋا قوجالىقتارى ونىمدەرىن بۇرىنعىداي اۋدان, وبلىس ورتالىقتارىنا اپارىپ ساتىپ اۋرەگە تۇسپەيدى. «اقبايان» جك-نە تاپسىرادى, ال جەكە كاسىپكەر ءوز كەزەگىندە كوكونىستەردى تۇتىنۋشىعا تاعام ازىرلەۋگە دايىن كۇيىندە ۇسىنادى. وسى جوبانى قولعا العان كاسىپكەر گۇلميرا جۇماعاليەۆا: «قۇرال-جابدىقتاردى يتاليادان, رەسەيدەن الدىق. ازىرگە ايىنا 6 توننا ءونىم شىعارامىز, الداعى ۋاقىتتا بۇل كورسەتكىشتى كوبەيتە بەرەمىز», دەيدى. وسىنداي شاعىن دا بولسا حالىققا قاجەت دۇنيەلەردىڭ ىسكە اسۋىنا مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ جول اشىپ وتىرعانى ارينە قۋانتادى. وبلىستىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ باسشىسى ابدوللا يدرەسوۆ ايماق باسشىلىعىنىڭ قولداۋىمەن وڭىرلىك پالاتا ەلىمىزدە العاش رەت اتىراۋدا جەدەلدەتىلگەن ەكونوميكالىق دامۋ سكرينينگىن جۇرگىزگەنىن ايتادى. جۇمىس قورىتىندىسىندا 600 الەۋەتتى بيزنەس يدەيا انىقتالعان. «اقبايان» جك قولعا العان كوكونىس وڭدەۋ تسەحى دا وسى سكرينينگتىڭ ناتيجەسى.
اۋىل حالقىن بيزنەسكە تارتۋعا, يدەيالارىن ىنتالاندىرۋعا ارنالعان تاعى ءبىر جوبا «باستاۋ» دەپ اتالادى. بۇل باستاما اياسىندا مەملەكەتتەن گرانت العانداردىڭ 80%-دان استامى – اۋىل تۇرعىندارى. وڭىرلىك كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ ساراپشىسى داۋرەن ساعىنعاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, اۋىل شارۋاشىلىعى, ساۋدا, قىزمەت كورسەتۋ ورىندارىن اشۋعا بايلانىستى جوبالار كوپ. سوڭعى جىلدارى اۋىلداردا مەديتسينالىق كابينەتتەر اشۋ قولعا الىنا باستادى. ءتىسى اۋىرسا, باسقا دا دەنساۋلىققا بايلانىستى قاجەتتىلىكتەر تۋىنداسا, بۇرىنعىداي اۋدان ورتالىعىنا سابىلىپ جۇرمەي, اۋىلدان اشىلعان دارىگەر كابينەتىنە بارىپ ەم الۋ تۇرعىندار ءۇشىن دە قولايلى.
جاس كەلسە – ىسكە
اتىراۋلىق جاستاردىڭ جاڭا زامان يگىلىكتەرىنەن قالىس قالماي, جارقىن جوبالاردى قولعا الۋعا دەگەن قىزىعۋشىلىقتارى جوعارى. وڭىرلىك كاسىپكەرلەر پالاتاسى وسى باعىتتا بيىل تاعى ءبىر باستامانى قولعا الدى. «جاس كاسىپكەر» جوباسى ارقىلى ايماقتاعى 600 جاس بيزنەس نەگىزدەرىن يگەرەدى. قازىر وبلىس بويىنشا 8 وقۋ سىنىبى جۇمىس ىستەيدى. ارنايى كۋرستى بىتىرگەن جاستارعا جەكە بيزنەستەرىن اشۋ ءۇشىن گرانتتار مەن جەڭىلدەتىلگەن نەسيەلەر قاراستىرىلعان. الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىككە دە دەن قويا باستاعاندار قاتارى ارتىپ كەلەدى. اتاپ ايتساق, ماحامبەت اۋدانىنىڭ تۇرعىنى گۇلدەن وتەپاليەۆا «ەرجۇرەكتىلەر» قوعامدىق قورىن قۇردى. مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا ارنالعان سپورت كلۋبىن اشىپ, ىزگى ءىستىڭ باسى-قاسىندا ءجۇر. ەندى كوپ بالالى, الەۋمەتتىك جاعىنان از قامتىلعان بالالارعا ارناپ تا سپورت سەكتسيالارىن اشۋدى جوسپارلاپتى. مۇنداي مىسالداردىڭ كوپتىگى ەرتەڭگە دەگەن سەنىمدى وڭداي تۇسەدى. ويتكەنى پرەزيدەنت جولداۋىندا اتاپ كورسەتىلگەندەي, ء«تيىمدى شاعىن جانە ورتا بيزنەس – قالا مەن اۋىلدى دامىتۋدىڭ بەرىك نەگىزى».
اتىراۋ
