وقۋشىلارعا قازاق, اعىلشىن جانە ورىس تىلىندە ءبىلىم بەرەتىن ليتسەي قالاداعى عانا ەمەس, وبلىستاعى ۇزدىك وقۋ ورنىنىڭ ءبىرى. اتاپ ايتارلىعى, سوڭعى 2-3 جىلدىڭ كولەمىندە ليتسەي تۇلەكتەرىنىڭ ءبىلىم ساپاسى وتە جوعارى كورسەتكىشكە جەتىپ, تولىقتاي گرانت يەگەرلەرى اتانىپ كەلەدى. مۇعالىمدەردىڭ كاسىپتىك مەرەكەسى قارساڭىندا ماقتاۋلى مەكتەپتىڭ ديرەكتورى ماريام عاليەۆانى اڭگىمەگە تارتتىق.
-ماريام بەيسەتايقىزى, ءسىز باسقارىپ وتىرعان ليتسەي تۋرالى ءسوز بولا قالعان جەردە «تۇلەكتەرى تۇگەلدەي گرانتقا وقۋعا تۇسەتىن مەكتەپ» دەگەن ماقتاۋلى پىكىر ايتىلادى. بۇل بىرنەشە جىدان بەرى ءداستۇرلى تۇردە جالعاسىپ كەلەدى ەكەن. وتكەن وقۋ جىلىن دا وسىنداي جاعىمدى جاڭالىقپەن قورتىندىلادىڭىزدار ما؟
-البەتتە, ءبىزدىڭ ليتسەي تۋرالى جاقسى ءسوزدىڭ ايتىلعانىنا قۋانىشتىمىز. بۇل, بىرىنشىدەن ۇجىمعا, ۇستازدارعا بەرىلگەن باعا, ەكىنشىدەن ءبىلىم ۇياسىنداعى ەڭبەك ساپاسىنىڭ دەڭگەيىن بىلدىرەتىن ناتيجە. جالپى, جەتىستىكتىڭ جىل سايىن جالعاسىپ, ءبىلىم ساپاسىنىڭ ءار وقۋ جىلى بويىنا ارتىپ وتىرعاندىعىنا وقۋشىلارىمىزدىڭ جوعارعى وقۋ ورىندارىنا ءتۇسۋى عانا ەمەس, قالالىق دەڭگەيدەن باستاپ, رەسپۋبليكالىق, حالىقارالىق دارەجەدەگى ءتۇرلى وليمپيادالاردان جۇلدەلى ورىن الىپ جۇرگەنى دالەل. سوڭعى 2 جىل بويى ليتسەي تۇلەكتەرىنىڭ تۇگەلدەي مەملەكەتتىك گرانت يەلەنىپ, جوعارعى وقۋ ورىندارىنا تۇسكەنىن وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر. مىسالعا, 2017-2018 وقۋ جىلىندا 5 وقۋشى «التىن بەلگىگە», 8 شاكىرت «ۇزدىك اتتەستاتقا» يە بولىپ, ءبىتىرۋشى 27 وقۋشى تۇگەلدەي مەملەكەتتىك ءبىلىم گرانتىن جەڭىپ الدى. وسى جولى ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋ قورىتىندىسى بويىنشا دا وقۋشىلار ءوز ءبىلىمىن ايقىن دالەلدەپ, ورتاشا ەسەپكە شاققاندا 124 بالل جيناعان بولاتىن. ال 2018-2019 وقۋ جىلىندا ۇبت-عا 36 وقۋشىمىز قاتىسىپ, 11 بالا «التىن بەلگى» قورعادى, 13 شاكىرتىمىز «ۇزدىك اتتەستات» يەسى اتاندى. ەندى «بالاپاندى كۇزدە سانايدى» دەگەندەي, قازىر بيىلعى تۇلەكتەرىمىزدىڭ بارلىعى بىردەي ۇبت-دان جوعارى بالل جيناپ, جوعارعى وقۋ ورىندارىنىڭ ستۋدەنتى اتانعاندارىن ەستىپ, شاتتانىپ وتىرمىز.
-بارەكەلدى, ال مەكتەپتىڭ, وقۋىشلاردىڭ وسىنداي ۇنەمى جەتىستىككە جەتۋىنىڭ باسقاداي ءبىر سىرى بار ما؟ وقۋ ۇردىسىندە, ءبىلىم جۇيەسىندەگى ارتىقشىلىق دەيتىندەي...
-نەگىزىنەن, مەكتەپتەگى ءبىلىم ساپاسى مەن وقۋ ۇلگەرىمىنىڭ جوعارى بولۋى قاتال ءتارتىپ پەن ورىندى تالاپتىڭ ناتيجەسىندە كەلەتىن ۇلكەن ەڭبەكتىڭ ناتيجەسى. ۇجىمداعى اۋىز بىرلىك پەن كاسىپكە دەگەن سۇيسپەنشىلىك, ۇرپاق الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىك پەن ىزدەنىمپازدىق تىزە قوسقان جەردە جەتىستىك تە ىلەسىپ جۇرمەك. بۇل ەكى تالاپ ءبىزدىڭ مەكتەپكە ءتان نارسە. ارينە, ارناۋلى ليتسەي بولعاندىقتان ءبىزدىڭ وقىتۋ جۇيەمىزدى باسقا مەكتەپتەرمەن سالىستىرۋعا بولمايدى. وقۋ باعدارلاماسىنداعى ەرەكشەلىك, قارجىلاندىرۋ باعىتىنداعى جۇيەلىلىك تە ءبىلىم ساپاسىنا اسەر ەتەدى.
-ۇجىم تۋرالى ايتىپ قالدىڭىز. ونى جاساقتاۋ وڭاي ەمەس شىعار. قاتال باسشىسىز با؟ جالپى, مۇعالىمدى جۇمىسقا قابىلداعان كەزدە قانداي تالاپ قوياسىز؟
-مەن ۇجىمداعى جاس ارىپتەستەرىمدىە جۇمىسقا قابىلداعان كەزدە «قاتارداعى كوپ مۇعالىمنىڭ ءبىرى بولىپ ايلىق الىپ جۇرە بەرۋدى ويلاساڭىز, وسى ارادان كەرى قايتىڭىز» دەپ ايتتقان ەدىم. ءبىزدىڭ مىندەتىمىز – ەسەپتىڭ شىعارۋ جولىن ۇيرەتىپ قانا قويماي, ونىڭ جاۋابىنا جەتۋ ءۇشىن ۇلكەن ىزدەنىس كەرەكتىگىن بالاعا ۇعىندىرۋ. جالپى, كەز كەلگەن مەكتەپتىڭ ماڭدايشاسىنا «وقۋشىعا موتيۆاتسيا بەرۋ ءۇشىن ۇستازدىڭ ءوزى نوۆاتور بولۋى ءتيىس!» دەگەن ۇراندى جازىپ, ءىلىپ قويۋ كەرەك دەگەن ۇستانىمدامىن...
-ءجون ەكەن. وقۋشىلارىڭىز وسىنشالىق وزات بولىپ وتىرعاندا, ولاردى وقىتاتىن ۇستازداردىڭ ءبىلىم مەن بىلىگى, ساپالىق دەڭگەيى جايىندا ەش الاڭداماۋعا بولاتىن شىعار؟
-ليتسەيدە 66 مۇعالىم ەڭبەك ەتۋدە. ونىڭ ىشىندە جوعارى ساناتتى 29 مۇعالىم جانە ءبىرىنشى ساناتتاعى 18 ۇستاز بار. ۇجىمدا جاستاردىڭ سانىن كوبەيتىپ جاتىرمىز. قازىر جاس مامانداردىڭ ۇلەسى 45 پروتسەنتكە جەتتى. بۇل – ۇستازداردىڭ اعا بۋىنى مەن جاس تولقىنى اراسىنداعى ساباقتاستىقتى ساقتاۋعا, ءبىلىم مەن تاجىريبە ۇشتاستىرۋعا جول اشاتىن ءۇردىس. قازىر ليتسەي مۇعالىمدەرى جاڭارتىلعان ءبىلىم مازمۇنى بويىنشا تولىقتاي دايىندىقتان ءوتتى. بۇگىندە مۇعالىمدەردىڭ بىلىكتىلىگىن باعالاۋدىڭ شەگى «شەبەر ۇستاز» دەڭگەيىندە انىقتالادى. بۇل – «ۇستازدىڭ ۇستازى» دەگەن ۇعىم بەرەدى. ال ءبىزدىڭ ليتسەيدىڭ ۇستازدارى اراسىنان وسى «شەبەر ۇستاز» دەڭگەيىنە 5 بىردەي مۇعالىم قول جەتكىزدى. مۇنداي جەتىستىك رەسپۋبليكادا جوق. «شەبەر ۇستاز» ساناتىنا قول جەتكىزۋ ءۇشىن مۇعالىم بەكىتىلگەن باعدارلاما بويىنشا ۇزدىك وقىتىپ قانا قويماي, اۆتورلىق باعدارلاماسىن قورعاپ, سول ارقلى ناتيجە كورسەتۋى ءتيىس. وسىنداي جاۋاپتى سىننان ءوتىپ, ەل بويىنشا ءوزىنىڭ ۇستازدىق دارا بولمىسىن تانىتقان ارىپتەستەرىممەن ماقتانامىن.
-ءماريام اپاي, الگىندە ءسوز اراسىندا ءبىلىم ۇدەرىسىندە تابىستى بولۋدىڭ جولىن ءۇش جاقتى قاراستىرۋ جايىن ايتىپ قالدىڭىز. سونى ايشىقتاپ بەرسەڭىز؟
-بۇل جەردە ۇستاز – وقۋشى – اتا-انا بىرلىگى تۋرالى ايتىپ وتىرمىن. ۇستازدان جاڭاشىلدىق, وقۋشىدان قۇشتارلىق, اتا-انادان سۇيىسپەنشىلىك بولعان جەردە ءتالىم مەن تاربيەنىڭ وزەگى قالىپتاسىپ, «تىزبەكتى رەاكتسيا» ارقىلى مەكتەپ جۇمىسى دا جەڭىلدەيتىنى انىق. ءوز تاجىريبەمنەن ايتايىن. ءبىزدىڭ مەكتەپكە قالا بويىنشا, جاقىن اۋدانداردان كىلەڭ وقۋ ۇزدىكتەرى سىناق ارقىلى قابىلدانادى. وقۋشىلارىمىزدىڭ بارلىعى ءسۇت بەتىندەگى قايماق سياقتى. ءجاي مەكتەپتەر ءۇشىن بۇل قىزىعا قارايتىن جاعداتسي بولعانىمەن, ءبىز ءۇشىن وتە جوعارى جاۋاپكەرشىلىك. «دانىشپان بالالىق شاعىنان دانىشپان بولىپ قالىپتاسادى» دەگەندەي, ءبىلىم دەڭگەيى جوعارى وقۋشىعا ءبىزدىڭ ۇستازداردىڭ بەرەتىن ساباعىنىڭ ساپاسى قانشالىقتى ەكەنىن باعامداپ كورىڭىز ەندى. وسى جەردە اتا-انامەن جۇمىستى كەلىسىم-شارت ارقىلى رەتتەپ وتىرامىز. ياعني, اتا-انا بالاسىنىڭ الاڭسىز وقۋى ءۇشىن بارلىق جاعداي جاساۋعا مىندەتتى. ونىڭ ىشىندە بالانىڭ ءتۇرلى دەڭگەيدەگى وليمپيادالارعا, جارىستارعا قاتىسۋىنا شەكتەۋ قويماۋ جونىندە الدىمەن ەسكەرتەمىز. تۇسىنىستىگىمىز جوعارى...
-بيىلعى وقۋ جىلىن كۇردەلى جوندەۋدەن وتكەن عيماراتتا باستاعان ەكەنسىزدەر. مەكتەپ عيماراتى عانا ەمەس, ءبىلىم بەرۋ ىسىنە قاجەتتى قۇرال-جابدىق پەن تەحنولوگيالىق مۇمكىندىك تە جاڭا سيپات العانى بايقالادى...
-ءيا, بۇعان دەيىن ليتسەي ورنالاسقان عيمارات ەسكى ەدى. بيىل وبلىس اكىمى اماندىق باتالوۆ ءوزى باس بولىپ, تولىقتاي كۇردەلى جوندەۋ جاساپ بەردى. جوندەۋ جۇمىسى جىلدام ءارى ساپالى بولدى. سول ءۇشىن العىسىمىز شەكسىز. وقۋشىلارىمىزدىڭ ەڭسەسى كوتەرىلىپ, جاڭا ۇيگە قونىستانعانداي مارە-سارە كۇيدە ءجۇر. ال جاڭا زامانعى تەحنولوگياعا ساي جۇمىس كابينەتتەرىن جابدىقتادى. 2018 جىلدىڭ وقۋ قورتىندىسى بويىنشا مۇحتار ارىن اتىنداعى №24 «ەكونوميكا جانە بيزنەس» ارناۋلى ليتسەيى «ورتا ءبىلىم بەرەتىن ۇزدىك ۇيىم» اتاعىن جەڭىپ العان-دى. وبلىس اكىمى تاراپىنان 22 627 000 تەڭگە قارجىلاي گرانتقا يە بولدىق. بۇل قارجىنى بيىل مەكتەپ بازاسىن جەتىلدىرۋگە باعىتتادىق, ونىڭ ىشىندە ينفورماتيكا كابينەتتەرىن تولىقتاي جابدىقتادىق. قازىر بىزدە IT-سىنىپ, روببوتتەحنيكاسى سىنىبى بارلىق قاجەتتى قۇرالدارمەن تولىعىپ, وقۋشىلاردىڭ ءبىلىم الىپ, تاجىربيە جاساپ وقۋىنا جاعداي بار.
