وڭىردە وتكەن جىلى ۇكىمەت تاراپىنان بەكىتىلگەن «تۇركىستان وبلىسىن الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامىتۋدىڭ 2024 جىلعا دەيىنگى كەشەندى جوسپارى» اياسىندا اگرارلىق سالاعا باسىمدىق بەرىلىپ وتىر. ونىڭ ىشىندە تۇركىستان قالاسى اۋماعىندا 11 مىڭ گەكتار القاپتا ازىق-ت ۇلىك بەلدەۋىن قالىپتاستىرۋ جانە اعىن سۋ تاپشىلىعىن جويۋ ماقساتىندا سۋ نىساندارى قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ باستى مىندەت سانالۋدا. تۇركىستان قالاسى اۋماعىنان راديۋسى 15 شاقىرىمدا ازىق-ت ۇلىك بەلدەۋىن قالىپتاستىرۋ 2 كەزەڭ بويىنشا قارقىندى تەحنولوگيالاردى قولدانا وتىرىپ جانە عالىمداردىڭ سۇيەمەلدەۋىمەن جۇزەگە اسىرىلا باستادى. كەشەندى جوسپار اياسىندا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 2,5 ملرد تەڭگە, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 25 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان. ال 37,9 ملرد تەڭگە سوماسىنداعى جۇمىستار جەكە ينۆەستورلار ەسەبىنەن ىسكە اسىرىلادى. ازىق-ت ۇلىك بەلدەۋىن قالىپتاستىرۋ اياسىندا جۇزەگە اسىرۋ كوزدەلگەن جوبالاردىڭ ىرگەتاسى قالانا دا باستادى. مىسالى, جۋىردا «تۇركىستان-اگرو XXI» جشس-نىڭ 1200 باسقا ارنالعان تاۋارلى ءسۇت فەرماسىنىڭ ىرگەتاسىنا وبلىس اكىمى ومىرزاق شوكەەۆ كاپسۋلا ورناتتى. بۇل جوبادا ««Rota Guido» يتاليالىق تەحنولوگياسى قولدانىلماق. قازىرگى تاڭدا يتاليالىق كومپانيامەن كەلىسىمشارت جاسالىپ, العاشقى قارجى جارنالارى تولەنگەن. جوبا قۇنى – 3,7 ملرد تەڭگە. ونىڭ 600 ملن تەڭگەسى تۇركىستان اگرارلىق-الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسى ارقىلى, قالعان 3,1 ملرد تەڭگە اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى ارقىلى قارجىلاندىرىلاتىن بولادى. سەرىكتەستىك جوبانىڭ القاشقى كەزەڭىن 2020 جىلدىڭ تامىز ايىندا تولىعىمەن ىسكە قوسۋدى جوسپارلاۋدا. جىلىنا 4500 توننا ەكسترا كلاستى ءسۇت وندىرەتىن فەرمادا 100 ادام تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلادى.
بۇدان بولەك, ازىق-ت ۇلىك بەلدەۋى شەڭبەرىندە 10 مىڭ باس مالعا ارنالعان بورداقىلاۋ الاڭىن, جىلدىق قۋاتتىلىعى 20 مىڭ توننا ەتتى باعىتتاعى قۇس فابريكاسىن, 500 گەكتار زاماناۋي جىلىجاي كەشەشىن سالۋ جوبالارىنا ينۆەستورلار انىقتالىپ, قۇجاتتارى دايىندالۋدا. سونداي-اق جىل باسىندا «تۇركىستان-اگرو ححI» جشس-نىڭ باستاماسىمەن 131 شارۋا قوجالىعى بىرىگىپ, «ىنتىماق – 2019» كووپەراتيۆى قۇرىلعان بولاتىن. جالپى اۋماعى 1445 گەكتار كووپەراتيۆ جەرىنىڭ 733 گەكتار القابى تولىعىمەن 18 جاڭبىرلاتىپ سۋارۋ تەحنولوگياسىمەن قامتاماسىز ەتىلمەك. اتالعان تەحنيكانىڭ 4-ءۋى بۇگىندە 163 گەكتارعا ورناتىلعان. قۇنى – 500 ملن تەڭگە بولاتىن جوبا امەريكالىق تەحنولوگيامەن جابدىقتالادى. وسىلايشا جاڭبىرلاتىپ سۋارۋ تەحنولوگياسى ارقىلى ونىمدىلىكتى 2-4 ەسەگە ارتتىرۋ كوزدەلىپ وتىر. مىسالى, داندىك جۇگەرىدەن ورتاشا ونىمدىلىك گەكتارىنا 48,5 تسەنتنەر بولسا, جاڭا تەحنولوگيا ارقىلى 115-130 تسەنتنەر, جوڭىشقادان ورتاشا ونىمدىلىك 130 تسەنتنەر بولسا, تەحنولوگيا ارقىلى 250-300 تسەنتنەر ءونىم الۋ مۇمكىن بولادى.
كەشەندى جوسپاردا اعىن سۋ ماسەلەلەرىن شەشۋ جولدارى دا تولىق قامتىلعان. بۇل ماقساتتا جالپى قۇنى 29,3 ملرد تەڭگە بولاتىن سەرپىندى 4 جوبا جۇزەگە اسىرىلا باستادى. جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 24,7 ملرد تەڭگە, جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 4,6 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان. وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, قازىرگى تاڭدا اتالعان جوبالار بويىنشا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن ءتيىستى قۇجاتتاردى ازىرلەۋگە 652 ملن تەڭگە بولىنگەن. وسىلايشا تۇركىستان ماگيسترالدى كانالىن بەتونمەن قاپتاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ارقىلى قوسىمشا 60 ملن تەكشە مەتر اعىن سۋدى ۇنەمدەۋ, ارىس-تۇركىستان ماسسيۆىندە جارامسىز بولىپ قالعان 134 دانا تىك ۇڭعىمالاردى قايتا قالپىنا كەلتىرە وتىرىپ 34,7 ملن تەكشە مەتر قوسىمشا اعىن سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ مۇمكىن بولماق. سونىمەن قاتار سىيىمدىلىعى 10 ملن تەكشە مەتر بولاتىن «كەڭساي-قوسقورعان-2» سۋ قويماسىن سالۋ جانە «سىرداريا وزەنىنەن تۇركىستان ماگيسترالدى كانالىنا ماشينالىق ادىسپەن سۋ بەرۋ» جوباسى ارقىلى قوسىمشا 80 ملن تەكشە مەتر اعىن سۋ جەتكىزۋ كوزدەلىپ وتىر. بۇل جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ناتيجەسىندە شارۋالارعا جەتكىزىلەتىن اعىن سۋ كولەمى 196 ملن تەكشە مەترگە ۇلعايىپ, جاڭادان 15 مىڭ گەكتار سۋارمالى جەر اينالىمعا قوسىلادى. جانە 34 مىڭ گەكتار سۋارمالى جەردى سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ دەڭگەيى جاقسارادى. ال «تۇركىستان قالاسىنىڭ شوشقاكول كولدىك جۇيەسىن جاڭعىرتۋ» جانە «شاعا» اۋىلدىق وكرۋگىندەگى
5 كانالدىڭ كۇردەلى جوندەۋ» جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋ ارقىلى شاعا اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى 4 802 گەكتار جەردىڭ سۋمەن قامتاماسىز ەتىلۋىن جاقسارتا ءتۇسۋ جوسپارلانعان. تۇركىستان قالاسىندا اگروايماقتى تولىقتاي سۋمەن قامتاماسىز ەتۋگە ۇكىمەت قاۋلىسىمەن رەسپۋبليكالىق مەنشىكتەن وبلىستىق مەنشىككە وتكەن 6 سۋ نىسانى دا ءوز سەپتىگىن تيگىزەرى انىق. بۇل سۋ نىساندارىن ءتيىمدى پايدالانۋ ورداباسى, وتىرار, بايدىبەك اۋداندارى جانە ارىس, كەنتاۋ قالاسى وڭىرلەرىنىڭ 78,8 مىڭ گەكتار سۋارمالى جەرلەرىن اعىن سۋمەن تۇراقتى تۇردە ۋاقتىلى قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
جالپى, جوعارىدا اتالعان ىرگەلى جوبالار ارقىلى تۇركىستان قالاسى اۋماعىندا ازىق-ت ۇلىك بەلدەۋىن قالىپتاستىرۋدان بولەك, جاسىل بەلدەۋ جۇيەسىن قۇرىپ, كليماتىن جاقسارتۋ, وبلىس ورتالىعى تۇرعىندارىنىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىن كوتەرۋ كوزدەلىپ وتىر.
تۇركىستان وبلىسى
