اۋىلدا تۇراتىن سۋرەتشى

رايىمبەك اۋدانىنىڭ ءبىر ارتىق­­شى­لىعى, مەرەيلى تويلار كەزىندە سۋرەتشى نۇر­بو­لات ىسقاقوۆتىڭ سال­عان سۋرەت­تەرى­نەن ۇنەمى كورمە ۇيىم­داستىرىپ وتىرادى. ويتكەنى سۋرەت­شىنىڭ بۇكىل شىعار­ماشىلىق الەمى تۋعان ەل مەن جەرگە, سول ولكەدەن شىق­­قان دارا تۇلعالارعا ار­نال­عان.

جالپى, ن.ىسقاقوۆتىڭ جىلداپ سالعان, كوزىنىڭ قا­را­شى­عىنداي ارنايى جيناپ قويعان شى­عارما­شى­لىق الەمىنە كوز توق­تات­پاي كەتۋ مۇمكىن ەمەس. رەس­­پۋب­­لي­كا­­مىزدىڭ ەڭ كورىك­تى جەر­لە­رىنىڭ ءبىرى, الىس-جا­قىن شەتەلدەردەن ارنايى قى­زىعىپ كەلىپ كورىپ جاتاتىن ايگىلى ءحانتاڭىرى شىڭى اعامىزدىڭ قىلقالامىندا نەشە ءتۇرلى كەلبەتىمەن كوز تارتىپ تۇرعاندا, ماقتانىش سەزى­­مىنە شىن بەرىلىپ كەتەسىڭ. حان­تاڭىرىمەن قوسا, وسىناۋ سىرلى دا نۇر­لى ولكەدەن شىققان مۇقاعاليداي اقيىق اقىنىمىز بار. نۇربولات ىسقاقوۆتىڭ شىعارماشى­لىعىندا شايىر بەينەسى شىنايى كورىنىس تاپقان. اقىننىڭ تەرەڭ ويلى ءارى شابىتىنا بەرىلگەن ساتتەرى قىلقا­لامنىڭ قۇدىرەتىمەن وتە وزگەشە كورسەتىلگەن. اۋىل­دا تۇراتىن سۋرەت­شى بۇل ءۇشىن قانشاما ۋاقىتىن, ساعات­تارعا سوزىلعان كۇندەرى مەن تۇن­دەرىن جۇمسادى دەسەڭىزشى؟! ءيا, بۇل ۇلكەن ەڭبەك, ۇلكەن دۇنيە.

ەڭبەگىنە قاراي ازدى-كوپتى اتاققا قول جەتكىزگەنى بولماسا, قاراپايىم سۋرەت­شى نارىنقول اۋىلىنان­ ەش ۇزاعان ەمەس. بيىل كوكتەم­دە عانا زەينەت دەمالىسىنا شىققان ونەر يەسى ورتا مەكتەپتى تامامداعان سوڭ, ال­ماتى قالاسىنداعى كوركەم­سۋرەت ۋچيليششەسىن كەسكىندەمە ماماندىعى بويىنشا ءبى­تىرىپ, سودان بەرگى ۋاقىتتا ب.سوق­پاقباەۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپتە وقۋشىلارعا سۋرەت پانىنەن ءدارىس بەرىپ كەلدى. شاكىرتتەرىنە ۇي­رەت­كەنى كوپ, ۇسىنعانى جەتەرلىك. بۇ­گىندە نۇر-سۇلتان قالاسىندا تۇراتىن بەلگىلى سۋرەتشى, ال­ماس سىرعاباەۆتاي شاكىرتىنەن باستاپ, ماقپال دىلداەۆا, فار­حات سارتباەۆ, اقىلبەك شاكەنوۆ, الۋا انۋارقودجا, ءنۇسىپ سۇلتان, راۋان باقتيار, ءمادي كەنجەبەك سەكىل­دى شا­كىرت­تەرى بولاشاعىنان ءۇمىت كۇتتىرەتىن سۋرەتشىلەر.

ءيا, نۇربولات ىسقاقوۆ زەينەتكەر­لىك جاسىنا كەلگەنشە ايتارلىقتاي ەڭبەك ەتكەن جان. جاپ-جاقسى شى­عار­­ما­شىلىق الەمى بار. الماتى قالا­سىندا ەكى دۇر­كىن شىعارماشىلىق كور­مەسىن وتكىزگەن نۇرەكەڭنىڭ ءا. قاس­تەەۆ اتىنداعى رەسپۋبلي­كالىق مۇ­راجايدا «جايلاۋعا اۆتوكلۋب كەلدى» اتتى تۋىندىسى تۇرعانىن دا ايتا كەت­كەنىمىز ءجون.

جالپى, رايىمبەك پەن كەگەن اۋداندارى تاري­حي­ قۇن­­­دىلىققا تولى ءوڭىر. 1916 جىلعى ۇلت-ازات­­تىق كوتە­رى­لىسىنىڭ ءبىر وشاعى قارقارا جەرىندە تۇتانعا­نى بەلگىلى. نۇر­بولات ىسقاقوۆتىڭ ءبىراز دۇنيەسى ءدال وسى قارقارا كو­تەرى­لى­سىنە ارنالعان. ونىڭ سىر­تىندا حا­­لىق­تىڭ ۇرانى­نا اينالعان حاس بات­ىر رايىم­بەك بابامىز جونىندە سۋ­رەتتەرى دە بارشىلىق. اسى­رە­سە باتىر بابامىزدىڭ كوك­مويناعىمەن بەرىلگەن سۋرەتى اسەر­لى شىققان. راس, باتىر بابا­مىزدىڭ ءوز تۇسىندا ىلە وزەنىن كەشىپ وتكەنى تۋرالى اڭىز اڭگىمەلەر بارشىلىق. سۋرەتشى ءوزىنىڭ «ىلە بويىندا» اتتى تۋىندىسىندا باتىر بابامىزدىڭ جورىعىن ءبىر قىرىنان كورسەتە بىلگەن. كەنەپكە مايلى بوياۋمەن سۋرەت سالاتىن اعامىزدىڭ بىر­قاتار شىعارماشىلىعى تاۋەل­سىزدىگىمىزگە, جەلتوقسان كوتە­رىلىسىنە ارنالعان. ال تۋعان جەردىڭ تاماشا تابي­عاتىن مولدىرەتە تىزگەن تاڭعا­جايىپ تۋىندىلارى ءوز الدىنا جەكە الەم. ولاردى كورىپ ءبىر قۋانىپ, ءبىر كو­تە­­رىلىپ سا­لا بەرەسىڭ. سول تۇس­تا تۋ­عان ولكەنى كوركەم دە كورنەك­تى شىعار­­مالارىنا ارقاۋ ەتىپ جۇر­گەن سۋرەتشى اعامىزعا دەگەن ريزاشى­لىعىمىز ارتا تۇسەدى.

«كانيكۋلعا كەتىپ بارامىن» دەپ العاشقى سۋ­رەتىن سالعان سۋرەتشى بۇل كۇن­دە ۇل­تى­مىزدىڭ تاريحي تاعدىرى تۋ­رالى قۇندى دۇ­نيەسىن سالۋمەن اينالىسىپ جاتىر. بۇل جۇمىسپەن شۇ­عىلدانا باس­تاعانىنا ەكىنشى جىل ءوتىپتى.

نۇربولات ىسقاقوۆ شى­عار­­ما­شى­لى­عىنان بولەك, وتباسىندا دا ونە­گەلى, سىيلى ادام. جۇبايى بالجان وما­روۆا بار عۇمىرىن ۇس­تاز­دىققا ارناعان, كوپ ۋاقى­تىن مەكتەپ باسقارۋ ىسىنە جۇم­ساعان ۇلاعاتتى ۇستاز. را­يىم­­­­بەك اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازا­­ما­تى, ى. التىنسارين اتىن­د­اعى مە­­دال­دىڭ يەسى. ەرلى-زايىپ­تى ەكەۋى اسقار, ماقپال, راۋشان, نۇر­سۇلتان سەكىلدى ۇلدارى مەن قىز­دارىن قاناتتاندىرعان.

– زەينەت دەمالىسىنا شىققان سوڭ تەك قانا شى­عار­­ماشىلىقپەن اينا­لى­سۋدى قالادىم. الدا تۇرعان ىس­تەرىم كوپ. قازاقستان رەس­پۋبليكاسى سۋرەتشىلەر ودا­عىنىڭ تاراپى­نان دا ءتۇسىپ جاتقان ۇسىنىستار از ەمەس. نە دەيىن, مىنانداي تاما­شا تابيعاتى بار ەل مەن جەردى شامام­نىڭ كەلگەنىنشە سۋرەتتەي بەرەيىن. ءبىز­دىڭ ولكە ولمەس جىر مەن انگە, سۋرەتكە لايىقتى جەر. مەن تۋعان اۋى­لىمدى, اتامەكەنىمدى جانىم­داي جاقسى كورەمىن. سول ءۇشىن دە ءبىر ءسات تە الىس ۇزاعىم كەل­مەيدى. دەنساۋ­لىعىما قاراماستان, شو­عان­ساي وڭىرىنەن ءحانتاڭىرى شى­ڭىن جا­قىن جەردەن كورۋگە بار­عانىمدى ۇمىت­پايمىن. ونىڭ ماعان بەرگەنى كوپ, –دەيدى نۇربولات اعامىز.

شالعاي اۋىلدا تۇراتىن بۇكىل ەلى-جۇرتى بىلەتىن سۋ­رەت­­شىنىڭ ءومىر جولى وسىنداي.

قانات ءبىرجانسال,

جۋرناليست

 الماتى وبلىسى