100 • 10 تامىز, 2019

«ەڭبەكشىل قازاق» گازەتى: ەل جاستارىنىڭ ەكپىنى كۇشتى

560 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

1924 جىلى «ەڭبەكشىل قازاق» گازەتىنىڭ №237 سانىنا شىققان «ەل جاستارىنىڭ ەكپىنى كۇشتى» ماقالاسىن نازارلارىڭىزعا ۇسىنامىز.

«ەڭبەكشىل قازاق» گازەتى: ەل جاستارىنىڭ ەكپىنى كۇشتى

ورىنبور ءىشى ءدال وسى كەزدە قازاق دالاسىنىڭ كىر مويىن, كەڭ قونىش قارا بالاسىنان اياق الىپ جۇرگىسىز. قازاقستاننىڭ قيىر شەتىنەن ورىنبورعا شۇبىرعالى الدىنا ايدان اسىپ, سوڭى كۇنى بۇگىنگە دەيىن كەلۋىن توقتاتقان جوق.

بوربايى بىت-شىت, تۇلا بويىندا تيىنعا الارلىق لىپاسى جوق كەدەيى دە, تۇلكى تىماقتى مىرزاسى دا وقۋ ىزدەپ, ورىن سۇراپ, ايماقتىق مەكەمەلەردىڭ كەڭسەسىن بوساتپاي ءجۇر.

تانىمايتىن سىپايى كىسى كورىنسە بۇگەجەكتەپ, قايمىعىپ, قىزدار-ايەل بالالار دا ءجۇر.

بۇلاي جانتالاسىپ شۇبىرۋ وتكەن جىلعى جازدان بەرى قازاق جاستارىنا داعدى نەمەسە باسەكە سياقتى بولىپ بارادى.

بىلتىرعى تاجىريبە بويىنشا بيىل دا وسىلاي بولاتىنىنا كوز جەتىپ, حالىق اعارتۋ كوميسسارياتى كۇن بۇرىن جۇرتقا جار سالعان. «بۇرىنعى وقۋ وردالارى تولىق, جاڭادان ورىن بولمايدى. ەندى كەلۋ – اۋرەشىلىك» دەپ گازەت ارقىلى تاراتقان-دى. جوعارعى شاشىلعان حابارعا ەلەڭ ەتكەن جان جوق سىقىلدى. جاياۋ-جالپى بيىل دا جوڭكىلگەن.

بۇرىنعى مەكتەپتەرگە جاڭادان ۇستەپ الۋدى كوتەرمەيدى. بەلگىلى مولشەردە ارتتىرىپ, بالانى توعىتا بەرسە, مەكتەپ اقسايدى, كەمدىك كورەدى دەپ جاڭا كەلۋشىلەردى قايتاراتىن بولىپ, قايتارىپ دا جاتىر.

ءسويتىپ, ءبىزدىڭ تالپىنعان جاس جۇرەكتەرىمىزدىڭ ەڭسەسى ءتۇسىپ, ەلدەرىنە قايتقالى تۇر.

ەلدە نە بار؟

قالىڭ ەلدە جاستاردىڭ سۋسىنىن باساتىن مەكتەپ-شكول جوق. بارلارىندا ونەگەلى وقىتۋشى, ماعلۇمات الاتىن كىتاپ-قۇرال كەم.

ەلدەگى ءومىر, ەسكى تۇرمىس جاستارعا جاقپايدى. جاڭا تۇرمىس-جاڭا مادەنيەتتىڭ تاربيەسىن بەرىپ وتىرعان ءبىلىم ورنى قازاق ىشىندە ءالى سيرەك دەدىك.

بىلىمگە قۇمارتقان جاستاردىڭ تاڭدايى كەۋىپ, جۇتىنىپ وتىر.

جاستاردىڭ بۇل تالاپتارى ءبىر جاعىنان قاراعاندا سۇيىنەتىن دە ءىس. جاڭا عىلىمنان ات-تونىن الا قاشىپ «شوقىندىرادى, بۇزادى» دەگەن ەسكىشىلدەردىڭ ازعىرىندىسى بىلاي قالعان.

جاستاردىڭ بۇل ومىراۋلاۋى – كەلەشەككە ءۇمىت تۋعىزادى.

ەل ەڭبەكشىلدەرىنىڭ كوزىن قاپتاعان ناداندىق شەلى سەرپىلىپ, مادەنيەتتى تۇرمىسقا ۇمتىلعاننىڭ نىساناسى وسى. مۇنى وسال دەۋگە بولمايدى.

بىراق جاستاردى جىل سايىن شۇبىرىندى قىلماي, جەر-جەردە, اۋىل ىشىندە مەكتەپ اشىپ, كەمشىلىكتەرىن تولىقتىرۋعا قام قىلۋ كەرەك. ونە بويى مەملەكەتكە اسىلىپ, سەنە بەرۋ دە جاقسى ادەت ەمەس. ەل شارۋالارى, ءوزارا جاردەم كوميتەتتەرى, كووپەراتيۆتەردىڭ اسا نازار سالاتىن جۇمىسى وسى.

ەل ىشىندە مىڭ سان جاس وقۋعا ىنتىعىپ وتىر. ەل ءىشى تاربيە ورنى بولسىن. جاستاردىڭ جىگەرىن سۋىتپالىق. ەل جاستارىنىڭ ەكپىنى كۇشتى.

جونەۋ

سوڭعى جاڭالىقتار