بۇگىنگە شەيىن قازاقتى ورىستار «كيرگيز» دەپ كەلدى. نە سەبەپتى قازاقتى ورىس «كيرگيز» دەپ كەتكەنىن تەكسەرمەي-اق, ول «كيرگيز»-قىرعىز دەگەن اتتىڭ قالايشا جالپى قازاققا جاپسىرىلىپ كەتكەنىن بايانداماي-اق, ەندى بۇل تاريحي قاتەنىڭ تۇزەتىلۋگە كەرەك ەكەنىن جۇرتقا ايتقىم كەلەدى. ورىستىڭ پاتشاسى قازاقتى قاراتىپ الىپ, جالپى قازاققا «كيرگيز» دەپ ات جاپسىرىلعان سوڭ, قازاق حالقىن وڭاي قاراتىپ العان سوڭ ورىس پاتشاسىنىڭ تورەلەرى, جاساۋىلدارى قازاقتى ءبىر ءتۇرلى, قۇر, مۇگەدەك, ماقاۋ جانۋار دەپ ساناپ, «كيرگيز» دەگەندە ءبىر ءتۇرلى مەنمەندىك قياناتپەن, قورلاعان مازاقپەن ايتاتىن بولدى. اق پاتشانىڭ «شاراپاتىنا» ءماز بولعان مىرزالار قازاققا جوعارىدان تومەن قاراپ, تۇمسىعىن كوكىرەيتىپ, پىسقىرىپ, «كيرگيز» دەيتىن بولدى. تورەلەردىڭ قاتىندارى يتىنە ۇرىسقاندا: «اح, تى, پولكان! «كيرگيزدان» دا جامانسىڭ!» دەيتىن بولدى. اق پاتشانىڭ جاساۋىلدارىنىڭ, تورەلەرىنىڭ بۇل اڭىزدارى ورىستىڭ نادان حالىقتارىنىڭ ارالارىنا دا جايىلدى. كەلە-كەلە تۇرمىستىڭ يگىلىگىن وزگەلەرمەن بىردەي ەشۋاقىتتا قازاقتىڭ كورۋگە لايىعى جوق دەپ ويلايتىن بولىپ, قالا تۇرمىسىنا ءتۇسىپ, وقىپ, تازاراق تۇرا باستاعان قازاقتى كورسە تاڭىرقاپ: «قاراشى, ءتىپتى ءوزىن «كيرگيز» دەيتىن ەمەس!» دەپ تامسانىپ جۇرەتىن بولدى. قازاقتىڭ ءبىر قىلىعىن جاقتىرماسا: «بەلگىلى, ەندى كيرگيز بولعان سوڭ قايتۋشى ەدى!» دەيتىن بولدى. قىرعا شىققان شابارماندارى, جاساۋىلدارى قازاققا زورلىق قىلعاندا, قازاقتى قورقىتقاندا كوزىن الارتىپ, ءتىسىن قايراپ: «ۋ, كيرگيز-ز-ز!» دەيتىن بولدى.
«كيرگيز» دەگەندى الگى مىرزالار ءبىر ءتۇرلى ىزبارلانىپ, تىستەنىپ ايتاتىن بولدى.
ەندى ول كۇندەر ءوتتى. وكتيابر توڭكەرىسى قازاققا بۇلاي قاراۋدى تيدى. ەندى قازاق تا – ءبىر, باسقا حالىقتار دا – ءبىر. قازىر ءار جەردە وسىنداي تاريحي قاتەلەردى تۇزەتتى ءھام مۇنداي تۇزەتىلگەن اتتاردى سوۆەت ۇكىمەتى دە قاتتى ىقتياتپەن قابىل الدى. ماسەلەن, حيۋانى قازىر «حورەزم جۇرتى» دەيتىن بولدى. سارتتى «وزبەك» دەيتىن بولدى. ءھام بۇل تۇزەتىلىپ قويعان اتتاردى سوۆەت ۇكىمەتى قولدانىپ كەتتى. ءبىز «كيرگيز» دەگەن اتتى جوعالتىپ, «قازاق», «قازاق» دەپ كەتسەك, باسقا حالىقتار دا ءبىزدى «قازاق» دەپ وسى اتتى قولدانىپ كەتپەك. ءبىزدىڭ ءبىر ۇلكەن كەمشىلىگىمىز – وسى كۇنى باسقا جۇرتتان بۇرىن ءوزىمىزدى ءوزىمىز «كيرگيز» دەيمىز. اۋەلى, ءبىزدىڭ «قىزىل قازاقستان» جۋرنالى ورىسشا «قىزىل كيرگيزستان» دەپ اتالادى. بۇل ءبىزدىڭ ەداۋىر السىزدىگىمىزدى كورسەتەدى. ەگەر دە ءبىزدىڭ قازاق جىگىتتەرى بۇل قاتەنى تۇزەتەمىز دەسە وپ-وڭاي تۇزەتىپ اكەتەر ەدى.
ءبىزدىڭ ءار قازاق جىگىتى «كير» دەگەن پەرىنى تاستاپ, قويماستان «قازاق», «قازاق» دەگەن ءسوزدى جۇمساپ, باسقا جۇرتتىڭ قۇلاعىنا ءسىڭدىرىپ ۇيرەتۋ كەرەك.
قازاقستاننىڭ ورتالىق ۇكىمەتى «كيرگيز» دەگەن ەسىمدى جويىپ, «قازاق» دەگەن ەسىمدى قولدانۋعا جارلىق (دەكرەت) شىعارۋ كەرەك. قازاقتى «قازاق» دەيىك, تاريحي قاتەنى تۇزەتەيىك!
ماناپ شاميل
