ا.باراەۆ اتىنداعى استىق شارۋاشىلىعى عىلىمي-وندىرىستىك ورتالىعىندا وتكەن ديقاندار قۇرىلتايىندا ەلدەگى اگرارلىق سالانىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى قاۋزالدى. اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى گۇلميرا يساەۆا بۇگىندە 600 مىڭ گەكتار سۋارمالى جەردى قايتا قالپىنا كەلتىرۋمەن قاتار, قوسىمشا 1,5 ملن گەكتار سۋارمالى جەردى اينالىمعا جىبەرۋ كۇن تارتىبىندە تۇرعانىن ايتتى.
– تاياۋ بولاشاقتا سۋارمالى جەردىڭ كولەمىن 3,5 ملن گەكتارعا جەتكىزۋ مەجەسى العا قويىلىپ وتىر. بۇعان تەك يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار ارقىلى قول جەتكىزۋگە بولادى. سول سەبەپتى وسى باعىتتا بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋگە كەلىسكەن امەريكالىق ارىپتەستەرىمىزگە العىسىمىزدى بىلدىرەمىز. بۇگىن اشىلعان تاجىريبەلىك القاپ دالمە-ءدال ەگىنشىلىكتى ەنگىزۋدەگى وزىق الاڭ بولارى كۇمانسىز. سونداي-اق ا.باراەۆ اتىنداعى استىق شارۋاشىلىعى عىلىمي-وندىرىستىك ورتالىعىندا Valley كومپانياسىنىڭ وقىتۋ سىنىبى اشىلدى. امەريكالىق ارىپتەستەرىمىز جاڭا تەحنولوگيانى ءتيىمدى پايدالانۋدىڭ جولىن كورسەتۋگە ءازىر. بۇل ەگىن شارۋاشىلىعىنداعى ءونىمدى جانە ساپانى جاقسارتادى دەگەن ۇمىتتەمىز, – دەيدى گ.يساەۆا.
سالالىق ۆەدومستۆونىڭ وكىلدەرى امەريكالىقتار ۇسىنعان تەحنولوگيا جەكەلەگەن داقىلدار بويىنشا ءونىمدى 70-80% كوبەيتۋگە سەپتەسەتىنىن جەتكىزدى. بۇل ارقىلى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى 2022 جىلعا قاراي سولتۇستىك وڭىرلەردەگى ەگىستىك القاپتارىن دالمە-ءدال ەگىنشىلىك تەحنولوگياسىنا تولىقتاي كوشىرۋدى كوزدەۋدە. مۇنداي ۇلگىدەگى وزىق سىناق القاپتارىن ەلىمىزدىڭ وزگە دە ايماقتارىندا اشۋ جوسپارلانعان. اقش-تىڭ قازاقستانداعى ەلشىسى ۋيليام موزەر ءبىزدىڭ اگرارلىق الەۋەتىمىزدى جوعارى باعالاپ, اتالعان سەكتوردا بەرىك ارىپتەستىك ورناتۋعا نيەتتى ەكەندەرىن ءبىلدىردى.
– زاماناۋي اۋىل شارۋاشىلىعىن تەك ەكونوميكالىق تۇرعىدان قاراستىرعان ءجونسىز بولار. قازىر ەكولوگيالىق ماسەلەلەردى نازاردان قالدىرۋعا بولمايدى. سول سياقتى اگرارلىق سەكتوردى ءتيىمدى پايدالانۋدىڭ دا جولدارىن ىزدەستىرۋ قاجەت. بۇل ورايدا امەريكالىق كومپانيالار قازاقستاندىق شارۋالارعا كومەك كورسەتىپ, كەڭەستەرىمەن بولىسۋگە ءازىر. نەگە دەسەڭىز, قۇراما شتاتتاردىڭ تابيعاتى قازاقستانمەن ۇقساس كەلەدى. اسىرەسە سولتۇستىك جانە وڭتۇستىك داكوتا شتاتتارىنىڭ جەرى قازاق دالاسىنان اينىمايدى. وتكەن جىلى اقش-تىڭ ساۋدا ءمينيسترى ۋيلبۋر روسس قازاقستاندىق ارىپتەستەرىمىزبەن ىسكەرلىك بايلانىس جۇرگىزگەن ەدى. سول كەزدە ءبىزدىڭ دەلەگاتسيانىڭ قۇرامىندا 16 اۋىلشارۋاشىلىق كومپانيا وكىلدەرى بولدى. وسى ساپار ەكى ەل اراسىنداعى ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ ارتۋىنا ىقپال ەتتى, – دەدى ۋ.موزەر.
«دالا ءدانى» حالىقارالىق كۇنى اياسىندا ا.باراەۆ اتىنداعى استىق شارۋاشىلىعى عىلىمي-وندىرىستىك ورتالىعىنىڭ تاجىريبەلىك ەگىستىك القابىندا دالمە-ءدال ەگىنشىلىك تەحنولوگياسىنا بايلانىستى اقىلدى سۋارۋ جۇيەسىنىڭ تانىستىرىلىمى ءوتتى. ەرەكشەلىگى سول, جاڭا قوندىرعىنى سمارتفوننىڭ كومەگىمەن باسقارۋعا بولادى. يننوۆاتسيالىق سۋارۋ جۇيەسى ارنايى ۇيالى قوسىمشا ارقىلى ىسكە قوسىلادى. وسىلايشا اگرارشىلار ەگىس دالاسىنا سابىلماي ۇيىندە وتىرىپ-اق شارۋاسىن بىتىرۋىنە بولادى دەپ سەندىردى شەتەلدىك ينۆەستورلار.
امەريكالىق كومپانيا قازاقستاندا سۋارمالى قوندىرعى قۇراستىراتىن زاۋىتتى اشۋدى جوسپارلاپ وتىر.
– كليماتتىڭ وزگەرۋىنە بايلانىستى اقىلدى تەحنولوگياعا كوشكەنىمىز ابزال. ويتكەنى كەلەشەكتە جاھاندا قۇرعاقشىلىق بەلەڭ الۋى مۇمكىن. سوندىقتان بار رەسۋرستاردى ءتيىمدى پايدالانۋىمىز قاجەت. ينۆەستورلار زاۋىت سالۋعا ءۇش وبلىستى تاڭداپ وتىر. اتاپ ايتقاندا, اقمولا, قوستاناي جانە قاراعاندى وبلىستارى. سەبەبى ءوندىرىس جۇرگىزۋ ءۇشىن گاز قورى كەرەك. شەتەلدىك كومپانيا وكىلدەرى اقمولا اكىمدىگىمەن ءتيىستى كەلىسسوز جۇرگىزۋدە. سونىڭ ناتيجەسىندە كاسىپورىن قايدا ورنالاساتىنى بەلگىلى بولادى, – دەدى ا.باراەۆ اتىنداعى استىق شارۋاشىلىعى عىلىمي-وندىرىستىك ورتالىعىنىڭ باس ديرەكتورى كەنجە ابدۋللاەۆ.
باسقوسۋدا ديقاندار ەگىن شارۋاشىلىعىنا تۇساۋ بولىپ تۇرعان ماسەلەلەردى دە ايتتى. ماسەلەن, اقمولالىق شارۋا گەورگي پروكوفي ەلىمىزدە سالالىق عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىقتارى ساۋساقپەن سانارلىقتاي ەكەنىن, سونداي-اق اكىمشىلىك تولەمدەردى رەتتەۋ ءۇشىن بىرىڭعاي اگرارلىق سالىقتى كوپ كەشىكتىرمەي ەنگىزۋ قاجەتتىگىن جەتكىزدى.