ماقسات ايقىن. ارمان اسقاق
سارسەنبى, 23 قاڭتار 2013 7:32
كۇرمەۋى قاتتى كۇردەلى ءومىردىڭ كوڭىلىڭدى تاسىتىپ, مەرەيىڭدى اسىرىپ, رۋحىڭدى اسقاقتاتاتىن جۇلدىزدى ساتتەرى دە بار. ءسىرا دا ەستەن كەتپەيتىن سونداي جۇلدىزدى ءسات جەكە ادامعا قاتىستى بولسا از قۋانىش ەمەس. ال, ول بۇكىل ءبىر قوعام, ءبىرتۇتاس ۇلت, ءبۇتىن ءبىر مەملەكەتكە قاتىستى بولسا ونىڭ ءمان-ماعىناسى مىڭ ەمەس, ميلليون ەسە سالماقتى بولماق. ەل ومىرىندەگى وسىنداي ءبىر جۇلدىزدى ءسات – ەستەن كەتپەس ەلەۋلى وقيعا تاياۋدا عانا وتكەن 2012-ءشى ۇلۋ جىلىندا, جەلتوقسان ايىنىڭ 14-ءشى جۇلدىزىندا, قاسيەتتى جۇما كۇنى بولدى.
سارسەنبى, 23 قاڭتار 2013 7:32
كۇرمەۋى قاتتى كۇردەلى ءومىردىڭ كوڭىلىڭدى تاسىتىپ, مەرەيىڭدى اسىرىپ, رۋحىڭدى اسقاقتاتاتىن جۇلدىزدى ساتتەرى دە بار. ءسىرا دا ەستەن كەتپەيتىن سونداي جۇلدىزدى ءسات جەكە ادامعا قاتىستى بولسا از قۋانىش ەمەس. ال, ول بۇكىل ءبىر قوعام, ءبىرتۇتاس ۇلت, ءبۇتىن ءبىر مەملەكەتكە قاتىستى بولسا ونىڭ ءمان-ماعىناسى مىڭ ەمەس, ميلليون ەسە سالماقتى بولماق. ەل ومىرىندەگى وسىنداي ءبىر جۇلدىزدى ءسات – ەستەن كەتپەس ەلەۋلى وقيعا تاياۋدا عانا وتكەن 2012-ءشى ۇلۋ جىلىندا, جەلتوقسان ايىنىڭ 14-ءشى جۇلدىزىندا, قاسيەتتى جۇما كۇنى بولدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ ءدال سول كۇنى «قازاقستان-2050 ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى جولداۋىن جاريا ەتتى. بۇل جولداۋ سول كۇنى ەسىگىن العاش رەت ايقارا اشقان عاجايىپ عيمارات «استانا وپەرا» تەاترىندا وقىلۋىمەن جانە جىلداعىدان ەرتە جاريالانۋىمەن عانا ەمەس, راس بۇل ەكى جايتتىڭ دا اسا تەرەڭ سيمۆوليكالىق ءمانى بار, الداعىنى كورىپ, الىستى بولجاعان كورەگەندىگىمەن, كەمەل ويلى كەمەڭگەرلىككە تولى وي-تولعاۋلارىمەن, ادامنىڭ جىگەرىن جانىپ, جەمىستى ەڭبەك پەن جەڭىستەرگە جەتەلەيتىن باتىل بولجامدارمەن, ت.ب. سان قىرلى قاسيەتتەرىمەن ەرەكشەلەنەدى.
ەلىمىزدىڭ جاسامپازدىق جولىن جالعاستىرۋدىڭ باسىم باعىتتارىن اسقاق ارمانعا تولى باتىل ويلارمەن بەلگىلەپ بەرگەن بۇل جولداۋ جولدارى تەرەڭىنە بويلاماعان العاشقى ساتتە ەرتەگى ءتارىزدى ەستىلۋى دە مۇمكىن. قۇلاقپەن ەستىگەن جولداۋدىڭ تاسقا باسىلعان تولىق نۇسقاسىن وقىعاندا بۇل تاريحي قۇجاتتىڭ ىشتەن شىققان شىنشىل ءسوز ەكەندىگىنە كوزىڭ ايقىن جەتىپ, كوڭىلىڭ انىق سەنەدى. انا ءبىر جىلدارى 2030 ستراتەگياسىمەن العاش تانىسقاندا ءبارىمىز بولماساق تا ءبىرازىمىز «ەرتەگى سياقتى عوي» دەپ كۇدىك پەن سەنىمدى قاتار جارىستىرماپ پا ەدىك؟ ەندى بۇگىن سوندا ايتىلعان بيىك مەجەلەردى باعىندىرعانىمىزدى ءبۇكىل الەم كورىپ, ءبىلىپ وتىر. ال, مىنا «2050» سول «2030» ستراتەگياسىنىڭ جارقىن جالعاسى. قالىپتاسقان مەملەكەتىمىزدىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىن دا ابىرويمەن ورىنداپ شىعارىنا سەنىم مول. ول سەنىمنىڭ نەگىزى – الەمدىك دەڭگەيدەگى ۇلى ساياساتكەر ن.ءا.نازارباەۆ ورنىقتىرعان ەلىمىزدەگى ۇلتارالىق كەلىسىم مەن ايرانداي ۇيىعان ۇلى بىرلىك!
ماقسات ايقىن: 21 جىلدا 21 اسقار تاۋ بيىكتەردى باعىندىرعان قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىگىن نىعايتا بەرۋ. جاننان دا ءتاتتى, قاننان دا قىمبات قالىپتاسقان قازاقستانىمىزدى «مەملەكەتىمىزدىڭ, ۇلتتىق ەكونوميكامىزدىڭ, قوعامدىق كەلىسىمىمىزدىڭ, وڭىرلىك كوشباسشىلىعىمىز بەن حالىقارالىق بەدەلىمىزدىڭ داعدارىستا سىنالۋى» كەزەڭىندە ەلدىك پەن ەرلىكتىڭ ۇلگىسىن كورسەتىپ, ەل ەڭسەسىن جاسامپازدىقپەن بيىكتەتە بەرۋ.
ارمان اسقاق! العا باستاپ, اسقارعا شىعاراتىن اسىل ارمانىمىز الەمدەگى ەڭ وزىق 30 مەملەكەتتىڭ قاتارىنا قوسىلۋ!
مىندەت كوپ: ول ەڭ الدىمەن جيىرما ءبىرىنشى عاسىردىڭ ون جاھاندىق سىن-قاتەرىنەن سۇرىنبەي ءوتىپ, جان باعۋعا ەمەس, جاڭارۋعا; كۇنكورىسكە ەمەس, گۇلدەنىسكە ۇمتىلۋ. بۇل ۇلاعاتتى ۇمتىلىس, ۇلى جولداعى اداستىرماس اق جۇلدىز – «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى. راس, ەلباسىمىز ن.ءا.نازارباەۆ تامىرشىداي تاپ باسىپ ايتقان جيىرما ءبىرىنشى عاسىردىڭ ون جاھاندىق سىن-قاتەرى – وتكەلى جوق وزەندەي, اسۋى قيىن اسقار تاۋداي اسا قيىن سىن. سونىڭ ءبارىن سانامالاماي-اق, جاھاندىق ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىكتى زەردەلەپ كورەلىك. ن.ءا. نازارباەۆ قاداپ ايتقانداي: «بارلىق دامىعان ەلدەر بالامالى جانە «جاسىل» ەنەرگەتيكالىق تەحنولوگيالارعا ينۆەستيتسيانى ۇلعايتۋدا.
2050 جىلعا قاراي العاننىڭ وزىندە ولاردى قولدانۋ بارلىق تۇتىنىلاتىن ەنەرگيانىڭ 50 پايىزىنا دەيىن وندىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
كومىرسۋتەگى ەكونوميكاسىنىڭ ءداۋىرى بىرتە-بىرتە اياقتالىپ كەلە جاتقانى انىق. ادامزاتتىڭ ءومىر تىرشىلىگى تەك ءبىر عانا مۇناي مەن گازعا ەمەس, ەنەرگيانىڭ جاڭعىرتىلاتىن كوزدەرىنە نەگىزدەلەتىن جاڭا ءداۋىر كەلە جاتىر». ال, وسى قاتەردىڭ الدىن الاتىن قالىپتاسقان, قۋاتتى ەلدىڭ ءبىرى – «قازاقستان جاھاندىق ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىكتىڭ باستى ەلەمەنتتەرىنىڭ ءبىرى بولىپ سانالادى.
مۇناي مەن گازدىڭ الەمدىك دەڭگەيدەگى اسا ءىرى قورلارىن يەلەنەتىن ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ ءوزىنىڭ ەنەرگەتيكالىق سالاداعى سەنىمدى ستراتەگيالىق ارىپتەستىك پەن ءوزارا پايدالى حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق ساياساتىنان ءبىر قادامىنان كەيىن شەگىنبەيتىن بولادى».
ن.ءا.نازارباەۆ جاريا ەتكەن «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى جولداۋدىڭ بارلىق ءبولىمى, بارشا تارماعى اسا ماڭىزدى. ماسەلەن, جولداۋدا ايتىلعان: «تاعى دا قايتالاپ ايتايىن: قازاق قازاقپەن قازاقشا ءسويلەسسىن.
سوندا عانا قازاق ءتىلى بارشا قازاقستاندىقتاردىڭ جاپپاي قولدانىس تىلىنە اينالادى.
تىلگە دەگەن كوزقاراس, شىنداپ كەلگەندە ەلگە دەگەن كوزقاراس ەكەنى داۋسىز.
سوندىقتان وعان بەيجاي قارامايىق.
قازاق ءتىلى جاپپاي قولدانىس تىلىنە اينالىپ, شىن مانىندەگى مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسىنە كوتەرىلگەندە, ءبىز ەلىمىزدى قازاق مەملەكەتى دەپ اتايتىن بولامىز», دەگەن سوزدەر الشى تۇسەر اسىققا قۇيىلعان قورعاسىنداي كوكەيگە قونا كەتەدى.
جولداۋدا ايتىلعان ويلاردىڭ سالماقتىلىعى, ومىرشەڭدىگى سونشالىق, سونىڭ ءبارى ءبىر وقىلعاندا-اق جادىڭدا جاقسى جىرداي جاتتالىپ قالادى. «الەۋمەتتىك ساياساتتىڭ جاڭا قاعيداتتارى», «بالانى قورعاۋ», «ۇلت دەنساۋلىعى», «ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى باسىمدىلىقتار», «سىرتقى ساياساتتا جاڭعىرتۋدىڭ باسىمدىلىقتارى», «جاڭا قازاقستاندىق پاتريوتيزم», «ءمادەنيەت, ءداستۇر جانە دارالىق»… ت.ب. تولىپ جاتقان قۇندىلىقتار جايلى تولىمدى ويلار تولعاعان پاراساتتى پىكىرلەر مەن بولجام, باعىتتارى تەبىرەنىسكە تولى تەرەڭدىگىمەن باۋراپ الادى. ساياسي قۇجاتتىڭ كوركەم شىعارماداي تارتىمدى جازىلىپ, ءبىر دەممەن جەڭىل وقىلاتىنى عاجاپ! وسى تۇستا اقجارما سەزىم, اعىتىلعان ارىندى, دارا دا دانا ويلارعا تۇنىپ تۇرعان جولداۋدىڭ كوپتىڭ كوكەيىندەگى ويىن تاپ باسىپ, ءجۇرەك قىلىن شەرتكەن تاعى ءبىر تاماشا تۇسىنان ۇزىك ءۇزىندى كەلتىرمەسەك ءسوزدىڭ ءسانى, ويدىڭ ءمانى بولمايدى. «ەل – بىرلىگى – ەڭ اسىل قاسيەت.
بىرلىك, ىنتىماق, سابىرلىلىق پەن پاراساتتىلىق ەڭ الدىمەن, وزىمىزگە – قازاقتارعا كەرەك.
قازاقتى ەشۋاقىتتا سىرتتان جاۋ العان ەمەس.
قازاق السىرەسە, الاۋىزدىقتان السىرەگەن, كۇشەيسە, بىرلىكتەن كۇشەيگەن.
ءۇيدىڭ بەرەكەسى قابىرعاسىنىڭ قيۋىمەن ەمەس, تەڭىنىڭ جيۋىمەن, وتباسىنداعى سىيلاستىقپەن, تاتۋلىقپەن كىرەدى.
مەملەكەت تە سولاي.
قازاقستاننىڭ ەلدىگى اسقان, ەرلىگى تاسقان, كەمەل دە كەلىستى ەلگە اينالۋىنا بىزدەر – قازاقتاردان ارتىق مۇددەلى كىم بار؟!
قازاقتىڭ ىشكى تۇتاستىعىن بۇزعىسى كەلەتىن رۋشىلدىق, جەرشىلدىك سەكىلدى اڭگىمەمەن ەل بىرلىگىن بۇلدىرگىسى كەلەتىن كۇشتەردىڭ پايدا بولۋى ەلباسى رەتىندە مەنى الاڭداتپاي قويمايدى.
ونداي جىمىسقى نيەتتىلەردىڭ ايقايىنا قۇلاق اسىپ, ايتاعىنا ىلەسكەن جان ءار اتانىڭ شەجىرەسىن اسپەتتەپ, ءار جاققا تارتقانىن اڭداماي قالۋى مۇمكىن.
رۋ مەن تايپاعا ءبولىنۋ – ۇلتتىق تۇتاستىقتان ايرىلۋدىڭ وتە قاۋىپتى ءتۇرى».قازاقتىڭ قۇرانى مەن ۇرانىنا اينالاتىن ازباس, توزباس اسىل ءسوز عوي بۇل!
ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ قاداپ ايتقانداي: «قوعامىمىزداعى وي-سانانى تۇبەگەيلى ءوزگەرتۋ قاجەت». وسى تۇستا بىزگە – قالام قايراتكەرلەرىنە جۇكتەلەر مىندەت از ەمەس. ۇلى جاراتۋشى سىيلاعان كوركەمسوزدىڭ قۇدىرەتى شەكسىز. ليون فەيحتۆانگەردىڭ سوزىمەن ايتساق: «كوركەم ادەبيەت جاس بالانى ساياسي قايراتكەرلىككە دەيىن تاربيەلەيدى». لەۆ گۋميلەۆ ودان دا اسىپ ءتۇسىپ: «ءسوز قالالاردى دا قيراتادى, ءسوز كۇندى دە توقتاتادى» دەيدى. قالامسىز عالام جوق. ءسوز جوعالسا – الەم دە جوعالادى. قالامنان ۇلكەن قارۋ جوق. ءبىز – قالام قايراتكەرلەرى وتانداستارىمىزدىڭ وي-ساناسى بۇرىنعىدان دا ءوسىپ, جاندۇنيە جاساۋلارى جارقىراي بەرۋى ءۇشىن ايانباي ەڭبەك ەتۋىمىز كەرەك! مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ توعىزىنشى قاڭتاردا الماتىداعى رەزيدەنتسياسىندا ادەبيەت جانە ونەر قايراتكەرلەرىنە پرەزيدەنتتىك جانە مەملەكەتتىك ستيپەنديالاردى تاپسىرۋ كەزىندە: «جاستار بولاشاقتىڭ قانداي بولاتىنىن بىلگىسى كەلەدى» دەپ قاداپ ايتتى. وسى ورايدا دا قالامگەرلەر قاۋىمى اتقارار جۇمىس اسا اۋقىمدى.
ەڭبەك! بۇل – قاسيەتتى ءسوز, قۇدىرەتتى كۇش. ول جايلى ەلباسىمىز ءسان مارتە ساليقالى ويلار ايتتى. «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىن جۇزەگە اسىرۋدا دا ەڭبەك شەشۋشى ءرولى اتقارارى ءسوزسىز. وسى تۇستا:
قيىندىق دەگەن قامال بار,
قايسارلار جارىپ وتەتىن.
ەڭبەك دەگەن باقىت بار,
ەرىنبەگەن جەتەتىن.
جالقاۋعا باقىت جولاماس,
قايرىلماي وعان كەتەتىن, –
دەيمىن مەن جاستارعا قاراتا. جاستارىمىزدىڭ ءبارى جۇعىمسىز دەۋدەن اۋلاقپىن. الايدا, جەڭىل ءومىردى جاقسى كورەتىن جاستار دا از ەمەس. تۇگەسىلمەس سايراننىڭ ءتۇبى – ويران. «2050» ستراتەگياسى ەڭ الدىمەن جاستار كورەتىن يگىلىك. ونى جۇزەگە اسىراتىن دا جاستار.
ءيا, قايتپاس, قايسار ەڭبەك – ءبارىن دە جەڭبەك! سول ەرەن ەڭبەكتىڭ ۇزدىك ۇلگىسىن ءبىزدىڭ ەلباسىمىز ۇنەمى كورسەتىپ كەلەدى. سوعان مىڭ مىسالدان ءبىر مىسقال, جاقىندا (9.01.2013 جىل) ەل گازەتى «ەگەمەندە» جاريالانعان «پرەزيدەنتتىڭ جۇمىس كەستەسى: 2012 جىلدىڭ نەگىزگى قورىتىندىلارى» اتتى ماقالاسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى كەڭسەسىنىڭ باستىعى ماحمۇت قاسىمبەكوۆ بىلاي دەپ جازدى: «شەتەل ساپارلارىن, وڭىرلەرگە جاسالعان جۇمىس ساپارلارىن, ءتۇرلى وتىرىستار مەن كەڭەستەردى, حالىقارالىق جانە رەسپۋبليكالىق فورۋمداردىڭ, كونفەرەنتسيالار مەن سەزدەردىڭ جۇمىستارىنا قاتىسۋىن, شەتەلدىك مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرىن قابىلداۋلارىن, جۇرتشىلىق پەن ەڭبەك ۇجىمدارىنىڭ وكىلدەرىمەن كەزدەسۋلەرىن, ونەركاسىپ كاسىپورىندارى مەن الەۋمەتتىك وبەكتىلەردە بولۋلارىن قوسا العاندا, پرەزيدەنت ن.ءا. نازارباەۆتىڭ قاتىسۋىمەن جىل بويى 700-دەن استام حاتتامالىق ءىس-شارالار ءوتتى.
كورىپ وتىرسىز, وسىنىڭ ءوزى ءبىر ادامعا از جۇك ەمەس. سول الپىس اتان تارتا الماس وراسان اۋىر جۇكتى ورگە سۇيرەپ كەلە جاتقان ەلباسىنىڭ قاجىر-قايراتى مەن ەڭبەكقورلىعى ءبارىمىزگە ۇلگى ەمەس پە؟! جوعارىدا كەلتىرىلگەن ءۇزىندىنىڭ ءوزى-اق كوپ جايدان حابار بەرىپ تۇرعان جوق پا؟!
«ادام بالاسىنىڭ قولىمەن جاسالعاننىڭ ءبارى – ۋاقىت پەن ءتوزىمنىڭ جەمىسى» دەپتى بالزاك.
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ايتقان: «مەن ححI عاسىر قازاقستاننىڭ التىن عاسىرى بولارىنا سەنەمىن» دەگەن ءسوزىن جان جۇرەگىمەن قابىلداپ, ۇلى ماقسات «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىن ورىنداۋدىڭ ۇلى جولىنا تۇسكەن ەلىم مەن ەلباسىما ايتار, اللا تاعالادان ءتىلەر اق تىلەگىم: «جۇلدىزدى ءساتتەر كوپ بولسىن!».
ءسابيت دوسانوۆ,
جازۋشى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى.
الماتى.
