ايماقتار • 20 تامىز, 2019

بايبەكتەن برايتون-بيچكە دەيىن نەمەسە «داريانىڭ» جاعالاۋى

360 رەت
كورسەتىلدى
16 مين
وقۋ ءۇشىن

الماتى – قاشاندا ءار قازاقستان­دىق­تىڭ جۇرەگىنەن جىلى ورىن الارى حاق. ىرگەلى شاھار تاريحىندا الماتىنى ءتورت جىل باسقارعان باۋىرجان بايبەكتىڭ دە, ونىڭ الدىندا دا بولعان اكىمدەردىڭ دە وزدەرىنە ءتان قولتاڭبالارى قالدى. دەگەنمەن, بايبەك مىرزامەن الماتىلىقتار قيماي قوشتاستى...

بايبەكتەن برايتون-بيچكە دەيىن نەمەسە «داريانىڭ» جاعالاۋى

«بولاشاق» باعدارلاماسى­نىڭ ال­عاش­قى تۇلەكتەرىنىڭ ءبىرى, سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىندە, پرەزيدەنت اكىم­شىلىگىندە, Nur Otan پارتياسىندا قىز­­مەت اتقارىپ, ابدەن ىسىلىپ, 41 جا­سىندا ەلىمىزدىڭ ەڭ جاس اكىمى اتانعان باۋىرجان باي­بەك لاۋازىمدى ورىن­تاققا وتىر­عان كۇننەن باستاپ-اق ال­دى­نا ايقىن ماقسات قويىپ, ءتورت جىل­دىڭ ىشىندە حالىق يگى­لىگى ءۇشىن كوز قۋان­تارلىق قاداۋ-قاداۋ شارۋانىڭ باسىن قا­يى­رىپ تاستادى. قالانىڭ بيۋدجەتىنە تۇس­كەن قاراجاتتى حالىقتىڭ يگىلىگىنە جۇم­ساپ, وسى جىلدار ىشىندە اسەم الما­تىنى ودان ءارى كورىكتەندىرۋگە كۇش سالدى. ماسەلەن, قالا­نى كە­شەندى دا­مىتۋعا باعىت­تال­عان «الماتىنىڭ دامۋ باع­دار­لا­ماسى-2020» جوباسىن قا­­بىلداپ, شاھاردى ءار قىرىنان دامى­تۋدىڭ جان-جاقتى جەتى باعىتىن ۇسىن­دى. وندا ەڭ باس­­تىسى الماتىنىڭ ءومىر سۇرۋگە جايلى, قاۋىپسىز قالا بو­لۋى قا­راستىرىلعان. ول ءۇشىن الەۋ­مەت­تىك سالاعا بەت بۇرىپ, ەكو­نوميكالىق تۇرعى­دان تۇراقتى دامۋىنا باسىمدىق بەردى.


قالاي دەسەك تە, قالا اكى­مى قوعامعا اشىقتىعىمەن تانى­لىپ, ونىڭ ۇسىنى­سىمەن ين­تەرنەت جەلىلەرىندە اكىمدىكتىڭ اككاۋنتتارى پايدا بولدى. اكىمدىك قىزمەتكەرلەرى الەۋ­مەتتىك جەلىلەرگە تۇسكەن مىڭ­داعان ارىز-شاعىمدى قاراپ, ارقايسىسىنا جاۋاپ بەردى. كوپ­تەگەن تۇرعىنداردىڭ جول, باسپانا, كوممۋنالدىق شارۋا­شىلىقتاعى قور­دالانىپ قالعان ماسەلەلەرى ءوز شەشىمىن تابا باس­تادى. الماتىلىقتارعا ارنال­عان «Open Almaty» اتتى قوعامدىق قابىلداۋ ورنى اشىلدى.


سونداي-اق الاتاۋ باۋ­را­يىندا ون ءبىر كۇنگە سوزىلىپ, دۇبىرلەپ وتكەن الەمنىڭ 57 مەملەكەتىنەن قاتىسقان XحVIII دۇنيەجۇزىلىك قىسقى ۋنيۆەر­سيا­دانىڭ جوعارى دەڭگەيدە وتكىزىلۋى ەرەكشە ەستە قالدى. ءدال مۇنداي اۋقىم­دى ءارى ماڭىزدى دودانىڭ ەلىمىزدە بۇ­رىن-سوڭدى وتپەگەنىن ەسكەرسەك, ونىڭ الەمدىك دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلىپ, ابى­رويمەن اتقارىلۋىندا دا بايبەك مىرزانىڭ ەڭبەگى ەرەن.


«الماتى – قورشاۋسىز قا­لا» باعدار­لاماسى بويىنشا شا­ھارداعى  ەسكى دۋال مەن قور­شاۋلار الىندى. قورشاۋسىز قالا – قاۋىپسىز قالا. دەمەك, ون­داي جەرلەردە قىلمىسقا جول بەرىلمەيدى, حالىق الاڭسىز دە­م­الادى. قانشاما شاقىرىم جەراستى ەسكىرىپ, شىرىگەن قۇ­بىرلار اۋىستىرىلدى. ءتۋريزمدى دامىتۋدىڭ جول كارتاسىمەن «قتج» ۇك» اق-مەن بىرگە «ال­ماتى-1» جانە­ «الماتى-2» ۆوك­زالدارى قايتا جون­دەۋ­دەن وتكى­زىلۋدە. سونداي-اق «سايران» اۆ­تو­ۆوكزالى مەن وعان ءتيىستى اۋماق جانە اتاقتى «ساياحات» اۆتوبەكەتى قايتادان قالپىنا كەلتىرىلمەك. «يۋجنىي» سايا­باعى جاڭاشا تۇرلەنبەك. «الماتىنى دا­مىتۋدىڭ 50 درايۆەرىنىڭ» ءبىرى بولىپ تابىلاتىن جاياۋ جۇر­گىنشىگە با­سىمدىق بەرەتىن قايتا جاسالعان «استانا» الاڭى اشىلدى. بوساعان كەڭىس­تىكتەرگە ۆەلوجولدار سالىنىپ, گرانيت تاس توسەلگەن. بۇدان وزگە, الاڭ­نىڭ قوس جاقتاۋى دەرندەرمەن كو­گال­داندىرىلىپ, لاۆاندا كلۋم­بالا­رى قويىلعان. ساتىلى ەسپلا­نادا­ جاڭارتىلىپ, ولار­دىڭ الدىنا كلاس­سيكا­لىق ستيل­دە ءتۇن مەزگىلىندە ەرەكشە جارىق­پەن نۇرلاناتىن ەكى قۇرعاق فون­­تان ورناتىلعان. جالپى, مە­گاپوليستە 23 شاقىرىم ۆە­لو­­سيپەدكە ارنالعان جولدار سا­لىنعان.


سونىمەن قاتار بىرنەشە كو­شە­گە بىرجاقتى جول قوزعا­لىسى ەنگىزىلدى. بۇل جوبا كو­شە-جول قوزعالىسى جەلىسىنە تۇ­سە­تىن جۇكتەمەنى ازايتۋعا جا­نە كولىك قۇرالدارىنىڭ ورتا­شا جىلدامدىعىن ارتتى­رۋعا مۇم­كىندىك بەرەدى. جۇر­گىن­شى­لەردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتا­ما­سىز ەتۋ ماقساتىندا زاڭسىز كو­لىك تۇراقتارى الى­نىپ, ور­نىنا جاياۋ جۇرگىنشى جول­دارى رەتكە كەلتىرىلدى. بارلىق جەر­استى وتپەلى جولىنداعى ساۋدا نۇكتەلەرىن جاۋىپ, كۇردەلى جون­دەۋدەن وتكىزدى. قازىر وندا كۇي كۇمبىرلەپ, قازاقشا اۋەندەر ويناپ تۇر. پانفيلوۆ, جىبەك جولى, گوگول, قابانباي باتىر, باي­سەيىتوۆا, تولەباەۆ, ت.ب. كو­شەلەر تۇ­گەلدەي جاڭاردى. ون­داعى بۇرىنعى قارا ءاسفالتتىڭ ورنىنا قىرلانعان كەس­پە تاس پەن گرانيت توسەلىپ, تاپ-تۇي­ناق­تاي. اسىرەسە جاياۋ جۇرگىنشىلەر جۇ­رە­تىن اربات جارقىراپ تۇر. ال پان­فيلوۆ كوشەسىنىڭ ءبىراز جەرىن كولىك جۇر­گىزبەي, ەرتەلى-كەش حالىق سەرۋەندەپ, دەمالاتىن ورىنعا اينالدىردى.
2 ميلليونعا جۋىق حالىق تۇ­راتىن مەگاپوليس ءۇشىن تاعى ءبىر تاماشا تارتۋ – باستاۋىن اق باس الاتاۋدان الىپ, ارۋ قا­لا الماتىنى قاق جارىپ اعا­تىن ەسەنتاي وزەنىنىڭ بويى – حا­ميت ەرعالي جاعالاۋىنىڭ ءال-فارابي داڭعىلىنان جاماقاەۆ كوشەسىنە دەيىن كەرەمەتتەي ابات­تاندىرىلۋى. بۇرىنعى اكىم­دەردىڭ دە ەڭبەگىن ايتا كەتۋ كە­رەك, ولار ءال-فارابي داڭ­عى­­لى­نان تومەن گوگول كو­شە­سىنە دەيىن وزەننىڭ ەكى جاعىن حا­لىق قىدىرىپ, سەرۋەندەيتىن تە­رەن­كۋر جاساپ, سپورتپەن جات­تىعاتىن, سونداي-اق بالالارعا ارنالعان الاڭداردى سىيعا تارت­قان-دى. ال ەندى ءال-فارابي داڭعىلىنان تاۋعا قاراي وزەن بويىمەن الماتىلىقتار مەن قالا قوناقتارى دەمالىپ, قىدىراتىن وسىنداي عاجاپ دەمالىس ورنىن جاساۋعا بولادى ەكەن دەپ ەشكىم ويلاماعان ەدى.


قازىر الاتاۋىمىزدىڭ دا, سارقىراپ اعىپ جاتقان تاۋ وزە­نىنىڭ دە القىمى كەڭەيىپ, اجا­رى اشىلا تۇسكەن. ونى ايت­قان­نان گورى ءبىر رەت كەلىپ, كوزبەن كورگەنگە جەتپەيدى. وزەن­نىڭ ەكى جاق ساعاسىن قوسىپ ەسەپ­تە­گەندە 4 شاقىرىمعا (20 مىڭ تەكشە) جاپوندىقتاردىڭ جاعا­نى بەكىتۋ تاسىلىمەن تابيعي تاس­تار (گابيون) تەمىر تورعا سا­لى­نىپ, ءورىلىپ كومكەرىلگەن. وزەن­نىڭ ارعى-بەرگى بەتىنە ەر­كىن وتەتىن پلوتينادان ءبىر, جو­عا­رىدان ەكى كوپىر سالىنىپ, ەدە­نى توسەلىپ, جاقتاۋى اعاشپەن قاپتالدى. بۇرىنعى شاعىن تو­عان كەڭەيتىلىپ, جان-جاعى تسە­مەنتتەلىپ, سىرلاندى. ساعانى بويلاي وسكەن بۇرىنعى اعاشتار تۇگەلىمەن الىنىپ, ورنىنا جاس تالدار وتىرعىزىلدى. كوكوراي شالعىن ءشوپ ەگىلىپ, جاپ-جاسىل الاڭقايعا اينالعان. ارالىعى 25-30 مەتردەن 150 قوقىس جاشىگىمەن قوسا ورىندىق ورناتىلسا, ونىڭ 80-ءىنىڭ كولەڭكە, جاۋىننان باس ساۋعالايتىن شاتىرى بار. ارىق تا ويلاستىرىلعان. وزەن­نەن ءسال قاشىقتاۋ جەردە ەركىن اڭگىمەلەسىپ وتىرۋعا ارنالعان 10 كوركەمدەلگەن كۇركە قو­يىل­عان. بالالارعا ويناۋعا, ەرە­سەك­تەرگە جاتتىعۋ جاساپ شى­نىعۋعا ارنالعان نەشە الۋان اۋلالىق ترەناجەرلەر ورنا­لاسقان ەكى فيتنەس الاڭقايى بار. ەندى دەيمىن-اۋ, پالەنشە مىڭ تەڭگەگە فيتنەس كلۋبقا بارعانشا ءجۇرىپ, بولماسا جۇ­گىرىپ كەلىپ وزەن بويىندا تازا اۋادا جاتتىعۋ جاساۋعا بارلىق جاعداي بار.


اسىرەسە كەشكى ەسەنتايدىڭ جاعا­لاۋىن كورگەن دە ارماندا, كورمەگەن دە ارماندا. سامالاداي جارقىراپ تۇر.­ بۇل كورىنىستەردىڭ شاھارعا ءسان بەر­گەنى ءوز الدىنا, ەڭ باستىسى كوپ قا­باتتى ۇيلەردە شىلىڭگىر شىلدەنىڭ ىس­تىعىنان, قالانىڭ قاپىرىعىنان ء«ۇپ» دەگەن جەلگە زار بولعان تۇر­عىن­دار­دى تاۋ اڭعارىنان سوق­قان سامال جەل ايما­لاپ, جەل­پىنتىپ, سەرگىتىپ تاستايدى. ال تاڭەرتەڭگىلىك توعانعا ۇشىپ كەلىپ, الاڭسىز ءجۇزىپ جۇرگەن جابايى ۇيرەكتەر دە سانگە ءسان, كورىككە كورىك قوسۋدا. سەنبى, جەكسەنبى كۇندەرى ءتۇننىڭ ءبىر ۋا­عىنا دەيىن ۇلكەنى-كىشىسى بار, بالا-شا­عاسىمەن ەمەن-جارقىن سەرۋەندەگەن الما­تىلىقتارعا قىزىعا قارايسىڭ. ءتىپتى دەمالىس كۇندەرى حالىقتىڭ كوپتىگى سونشا, تروتۋار تارلىق جاسايتىنداي. وسى ساتتەردى كورگەندە ەسىمە مۇ­حيت­تىڭ ارعى بەتىندەگى امە­ريكانىڭ برايتون-بيچ (نيۋ-يورك, برۋكليننىڭ ەڭ شەتكى وڭ­تۇستىك اۋماعى) اۋدانىنداعى اتلانت مۇحيتىنىڭ جاعالاۋىندا كەشكىسىن جاپپاي سەرۋەنگە شى­عاتىن ەميگرانتتاردىڭ تۇسكەنى بار.


...2007 جىلى اقش-تىڭ قا­زاق­ستان­داعى ەلشىلىگىنىڭ ۇيىم­داستىرۋىمەن ورتالىق ازيا­داعى مەديتسينا تاقى­رى­بىنا جا­زاتىن جۋرناليستەر ارنايى ىسساپارمەن 21 كۇن سول ەلدە بو­­لىپ, التى شتاتىن ارالاپ قايت­­قانبىز. ساپار­لاس بولعان تۇرىكمەن قىزىنىڭ ار­قا­سىندا كەزىندە تۇرىكمەنستاننان امە­ريكاعا قونىس اۋدارىپ, نيۋ-يورك­تىڭ ەڭ ءىرى اۋدانىنىڭ ءبىرى برايتون-بيچتە تۇراتىن ەۆرەي اعايىنداردىڭ ۇيىندە قوناقتا بولۋدىڭ ءساتى تۇسكەن-ءدى. اۋدان اتلانت مۇحيتىنىڭ جاعالاۋىنا ورنالاسىپ, وندا نەگىزىنەن كسرو-دان كەلگەن ەميگرانتتار كوپ قونىستانعان ەكەن. ءۇي يەلەرى كەشكى تاماقتان سوڭ وزدەرىنىڭ كۇندەلىكتى داعدىلارى بويىنشا جاعالاۋعا شىعىپ, جاتار الدىن­دا سەرگىپ قايتاتىندارىن ايتىپ, ءبىزدى دە قىدىرىپ قايتۋعا شا­قىردى.


جاعالاۋدا ءبىر مەزەتتە سون­شاما ادام جۇرەدى دەپ كىم وي­لاعان. ەنى 100-150 مەتردەي تاق­تاي توسەلگەن ۇزىن-سونار جاعالاۋىڭىزدا ەرسىلى-قار­سىلى جۇرگەن حالىق. ەسكىرگەن بولۋى كەرەك, باسقان سايىن تاقتايدىڭ سى­قىرى اجەپتاۋىر ەستىلەدى. ءبا­رى ورىس­شا سويلەيدى. سوندا «شىركىن-اي, ءبىزدىڭ ەسەنتايدىڭ جاعالاۋىن وسىلاي حا­لىق كەش­كە قىدىراتىن ورىن جاساسا عوي» دەگەن ويدىڭ جىلت ەت­كە­نى بار. بىراق «قايدان» دەپ قويا سالعانمىن. ار­مان­دار ورىن­دالادى دەگەن, ەندى, مىنە, ەسەنتايدىڭ جاعاسى قۇددى براي­تون-ءبيچتىڭ جاعالاۋىنان ار­تىق بولماسا كەم ەمەس. بۇگىندە جاعالاۋعا كەلگەن سايىن كەۋ­دەمدى سونداي ءبىر قۋانىش سەزىمى بيلەپ, ەسەنتايعا جۇرتتىڭ ءبا­رىن شاقىرعىم كەلىپ تۇرادى. كەرەمەت! عاجاپ!


بۇگىندە ح.ەرعالي جاعا­لا­ۋىن ابات­تاندىرۋ جۇمىستارى اياقتالىپ قالدى. حالىق ترو­تۋار سالىنىسىمەن قۇرىلىس­شىلارمەن جاعالاسىپ جۇرە باستاعان سوڭ, ماۋسىم ايىندا رەسمي تۇردە اشقان-دى. قازىر قالعان مايدا-شۇيدە جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. وسى مۇمكىندىكتى پايدالانىپ, اۋقىمدى قۇرى­لىستى قولعا الىپ, قىستان بە­رى قىرۋار جۇمىس جۇرگىزگەن مەردىگەر كومپانياعا, ونىڭ باسش­ىسىنا الماتىلىقتار اتى­نان مىڭ دا ءبىر العىسىمىزدى جەتكىزگىمىز كەلەدى.


ءبارى جاقسى, حالىق ريزا. تاڭ سارىدەن شىققان جۇرگىنشىلەر ءبىر-بىرىمەن امانداسىپ, كىم­مەن سويلەسپەسەڭ دە بايبەك مىر­زاعا العىستارىن جاۋدىرىپ, «بايبەككە راحمەت! مىناۋ باي­بەكتىڭ بەل بالاسى بولدى-اۋ» دەپ جاتقانى. ولاردىڭ اراسىندا بەلگىلى تۇلعالاردى كورگەندە, شۇرقىراسىپ اڭگىمەلەسىپ قالا­مىز. مەن تانيتىنداردىڭ ءوزى ءبىر قاۋىم. ەسەنتايدىڭ بايىرعى جۇرگىنشىلەرى كورنەكتى اقىن-جازۋشى اعالارىمىز, قانشاما ارداگەر عالىمدار, اتاقتى سپورتشىلار, تابيعاتتى جاقسى كورەتىن فاناتتار, ءبىر قۋانتارلىعى جاس­تار كوپ. قالانىڭ باسقا اۋدان­دارىنان جاياۋ-جالپىلاپ تا, كولىكتەرىن وزەنگە جاقىن جەردەگى تۇراققا قويىپ تا كەلەتىن قى­دىرۋشىلاردىڭ قاراسى كوپ.


دەسەك تە, «بىتكەن ىسكە سىنشى كوپ» دەگەن, تاپسىرىس بەرۋشى ال­ماتى قالاسى اكىمدىگىنە بۇ­كىل جۇرگىنشىلەر اتىنان اي­تار بۇيىمتايىمىز دا بار. ماق­ساتىمىز – اكىمدىك كومپا­نيادان نىساندى قابىلداپ الماي تۇرىپ, سول ولقىلىقتاردىڭ ورنىن تول­تىرسا, نۇر ۇستىنە نۇر بولار ەدى.


بىرىنشىدەن, سوناۋ گوگول كو­شەسىنەن جاماقاەۆ كوشەسىنە دەيىنگى قانشاما شاقىرىم ارا­لىقتا ءبىر اجەتحانانىڭ جوقتىعى. سوندىقتان ءال-ءفارابيدىڭ جو­عارى جاعىنان اقىلى تۇردە بول­سا دا اجەتحانا سالىنسا. بولماسا بيبي-اجەتحانالار ورناتىلسا. قىسى, جازى سۋ اعىپ تۇر. ورىن دا جەتكىلىكتى. بۇل جونىندە مەردىگەر قۇرىلىس كوم­پانياسىنىڭ ما­ماندارىنان سۇرا­عانىمىزدا, اجەتحانا جوباسىنىڭ قاراس­تىرىلماعانىن ايتتى. ماسەلەن, تۇڭعىش پرەزيدەنت اتىنداعى دەمالىس پاركىندە كىرەبەرىستە ۇلكەن اجەتحانا ويلاستىرىلىپ سالىنعان.
ەكىنشىدەن, جاعالاۋ – جالپى قالا جۇرتشىلىعى دەمالاتىن, سەرۋەندەيتىن قوعامدىق ورىن بولعاندىقتان, ونىڭ قاۋىپسىزدىگى مىن­دەتتى تۇردە باقىلانسا. قازىر­دىڭ وزىندە ازىرگە ءبىر كۇركەگە ۇس­تەل ورىندىعىمەن قويىلىپ ەدى, تاڭەرتەڭ ماسكۇنەم-قاڭ­عى­باس «اعايىندارىمىز» اكە­لەرىنىڭ ۇيىندە وتىرعانداي باس­تارىن جازىپ, گۇجىلگە باسىپ را­حاتتانۋدا. ەستۋىمىزشە, تو­لە بي كوشەسىنەن تومەن وزەن جاعالاۋىنداعى كۇركەنى بۇزا­قىلار ورتەپ جىبەرگەن. ونىڭ ۇستىنە قان­شاما قويىلعان ورىن­دىق, كۇركەلەر, فيتنەس الاڭ­قايلارىن نەشە ءتۇرلى مىنەزدى ادامدار بار, نەبىر ءتارتىپ بۇزا­تىنداردان ساقتاندىرۋ ماق­ساتىندا سولارعا سەس بولاتىنداي جاعالاۋدىڭ ەكى جاعىنا كۇندىز-ءتۇنى باقىلايتىن كۇزەت بەكەتى كەرەك. ءارى سول جەرگە جۇرگىنشىلەر كەلىپ, تروتۋاردىڭ كەم-كەتىك جەرلەرىن ايتىپ جاتسا, ونى پوليتسەيلەر ءتيىستى ورىندارعا جەتكىزىپ وتىرسا قۇبا-قۇپ بولار ەدى. بولماسا ءبىر ادامعا شتات اشىپ, باسشى ەتىپ بەكىتىپ, مىن­دەتتەسە. سەبەبى ويىڭدى ايتىپ, بولماسا ەسكەرتۋ جاسايىن دەسەڭ, جان ادام تاپپايسىڭ. ال ەرتەلى-كەش نىساندى ارالاپ كورىپ, با­قىلاپ تۇرۋدا نۇر-سۇلتان قا­لاسىنداعى سياقتى كۇزەت پولي­تسەيلەرى ۆەلوسيپەدپەن, بولماسا ەلەكتر توگىمەن جۇرەتىن شاعىن كولىكپەن قامتاماسىز ەتىلسە.


ۇشىنشىدەن, پلوتينانىڭ ۇس­تىندەگى كوپىر شاتىرمەن جا­بىلسا. ونداعى ورناتىلعان اۋلا­لىق ترەناجەرلەرمەن كۇن­نىڭ ىستىعىندا دا, جاۋىن-شا­­شىندى, قارلى كۇندەرى جات­تى­عۋلارىن ۇزبەي جاساۋعا مۇم­كىندىك تۋادى ءارى باس ساۋ­عا­لايتىن ورىن بولادى. سونداي-اق كوپىرگە بەينەكامەرا ورناتىلسا, قاي ۋاقىتتا الاڭسىز وتىرادى. اري­نە تازالىقتى ساقتاپ, با­قىلاۋدا ۇستاۋ ءوز الدىنا ءبىر ماسەلە.


تورتىنشىدەن, قازىر مۇندا يت جەتەكتەۋشىلەردىڭ قاراسى كو­بەيگەن. ولار كىرمە جول ارقىلى توعانعا ءتۇسىپ, سۋ كەشىپ ويناقتاپ, كۇندە ەرتەلى-كەش كەلىپ قوناتىن جابايى ۇيرەكتەردى ۇركىتۋدە. سوندىقتان ولارعا سۋعا تۇسۋگە رۇقسات ەتىلمەيتىندەي كورنەكى جەرگە ماڭدايشا جازۋ جازىلىپ, قاداعالاپ وتىرسا.


مىنە, وسىنداي ەسكەرتپەلەرگە الماتى قالاسىنىڭ اكىمى بو­لىپ جاڭا­دان تاعايىندالعان باقىتجان ساعىنتاەۆ وڭ كوزبەن قارايدى دەگەن سەنىمدەمىز. وعان نەگىز دە جوق ەمەس. جاڭا باسشى كەلە سالا مەگاپوليستەگى بىرقاتار باسقارما, اۋدانداردىڭ جۇمىسىمەن تانىسىپ, ناقتى تاپسىرمالار بەرىپ ۇلگەردى. سوڭ­عى جىلدارى قالا بيلىگى بار نازارىن قالانىڭ ورتالىق بولىگىنە اۋدارىپ كەلسە, ساعىن­تاەۆ مىرزا ۇلكەن شاھاردىڭ قاي جەرىنە, قاي شەتىنە بارماڭىز – بارلىق جاعىنان كورىكتى دە اسەم قالا ەكەندىگى سەزىلىپ تۇرۋى كەرەك دەگەن قاعيدانى ۇستانۋى قالالىقتاردىڭ كوڭىلىنە جاعىپ وتىر.


ول راس. الماتىنىڭ شەكا­رالىق اۋماعى جىلدان-جىلعا كەڭەيىپ, حالقىنىڭ سانى ارتىپ كەلەدى. دالىرەك ايتقاندا, تۇرك­سىب, ناۋرىزباي, الاتاۋ, بوس­تاندىق اۋداندارىنىڭ الەۋ­مەتتىك-ەكونوميكالىق جاعدا­يىمەن تانىسقان پرە­زيدەنت قا­سىم-جومارت تو­قاەۆتىڭ تاپ­سىرماسىنا سايكەس قا­لانى دا­مىتۋدىڭ «شەتسىز قالا» تۇ­جى­رىمداماسىن قابىلداپ, وندا مەگاپوليستەگى ءار اۋدان­نىڭ ور­تالىقتاندىرىلىپ, ماڭايى قا­جەتتى ينفراقۇرىلىمدارعا قولجەتىمدى بو­لۋىن مىندەتتەۋدە. بۇل ءوز كەزەگىندە حا­لىقتىڭ قالا ورتالىعىنا قاراي سابىلۋىن سايابىرسىتۋعا سەپتىگىن تيگىزبەك. «...شەتكى اۋداندار مەن قالا­نىڭ ورتالىعى جاقىنداستىرىلىپ, الما­تىنىڭ كەز كەلگەن اۋدانى – مە­گاپوليستىڭ ايناسىنا اينالۋى ءتيىس», دەيدى بۇگىندە كۇڭگەيىندەگى باس قا­لا­نىڭ تىزگىنىن ۇستاعان, سوڭ­عى جىلدارى رەسپۋبليكا ۇكى­مەتىن تابىستى باسقارىپ, ەلى­مىزدىڭ وركەندەپ, دامۋىنا وزىندىك ۇلەسىن قوسقان ۇتقىر دا كانىگى باسشى باقىتجان ساعىن­تاەۆ. ەندەشە, ىسكە ءسات, اكىم مىرزا!


...بىردە سىيلاس كۋرستاس قۇر­­بىم, دوسىم داريعاش تەلە­فونداپ: «قىز-اۋ, داريانىڭ جا­عاسىنا شىقپايمىز با؟» دەپ قىدىرۋعا شاقىرعانى بار. سول ايتپاقشى, قالا حال­قى ءۇشىن ەسەنتاي وزە­نى ال­ما­تىلىقتاردىڭ سىر­دا­رياسى, ءامۋدارياسى ەمەس پە! امەريكالىقتارشا ايت­قاندا, برايتون-ءبيچى ەمەس پە؟ «جاقسىنى كورمەك ءۇشىن», الما­تىلىقتاردى حا­­ميت ەر­عا­لي جا­عالاۋىنا سال­­­قىن­داپ, بوي جازىپ قاي­تۋعا شاقى­رامىز. ء«تان قوز­عال­سا, جان قۋا­نادى» دەگەن, كە­لىڭىزدەر, كورىڭىزدەر!..

گۇلزەينەپ سادىرقىزى,
«Egemen Qazaqstan»

سوڭعى جاڭالىقتار