ەلىمىزدىڭ تاۋ-كەن ءوندىرىسى جانە مەتاللۋرگيا سالاسىنىڭ تاريحى ارىدەن باستالاتىنى بەلگىلى. ەلباسىمىز بيىلعى جولداۋىندا دا تاۋ-كەن, مەتاللۋرگيا ءونىمىنىڭ ەكسپورتى مەن ءونىمىن ەكى ەسەلەۋگە تاپسىرما بەرگەن بولاتىن. بۇل تاۋ-كەن ءوندىرىسىنىڭ سوڭعى جىلدارى ەل ەكونوميكاسىنىڭ ماڭىزدى سالالارىنا اينالىپ وتىرعاندىعىن كورسەتەدى. وسىعان وراي, 16-18 ناۋرىز ارالىعىندا استاناداعى ء“Radىsson SAS” قوناقۇيىندە “ماينەكس ورتالىق ازيا” تاۋ-كەن وندىرىسىنە ارنالعان 1-ءشى حالىقارالىق فورۋم بولىپ ءوتتى.
جاڭا تەحنولوگيالىق مۇمكىندىكتەردى ءىس جۇزىنە اسىرۋدا ەڭ الدىمەن ۇكىمەت پەن كاسىپكەرلەردىڭ ءوزارا ىنتىماقتاستىعى بولسا كەرەك. ينۆەستيتسيا تارتۋ مەن تاۋ-كەن, مەتاللۋرگيا ءوندىرىسىنىڭ ءونىمىن كوبەيتۋدىڭ جاڭا جولدارىن قاراستىرۋ جونىندە وي-پىكىر بولىسكەن فورۋمعا ەلىمىزدىڭ پرەمەر-ءمينيسترى كارىم ءماسىموۆ قاتىستى. الدىمەن ءMىnex وكىلى دەۆيد پيرس ءسوز الىپ, فورۋم جۇمىسىن اشتى. ونىڭ ايتۋىنشا, وتكىزىلىپ وتىرعان شارا جەر قويناۋىن قولدانۋدىڭ جەرگىلىكتى, ايماقتىق جانە جاھاندىق تەندەنتسيالارىن جاقسارتۋعا, ينۆەستورلاردىڭ قاجەتتىلىگىن انىقتاۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى. سونىمەن بىرگە مۇنداي ماڭىزدى دەڭگەيدەگى سالالىق فورۋم ورتالىق ازيادا تۇڭعىش رەت وتكىزىلىپ وتىرعانىن مالىمدەدى. دەۆيد پيرستەن كەيىن ءسوز العان ۆيتسە-پرەمەر – يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ءمينيسترى اسەت يسەكەشەۆ جەدەلدەتىلگەن يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنداعى تاۋ-كەن ءوندىرىسىنىڭ الار ورنى, اتقاراتىن ءرولى, مىندەتتەرى تۋرالى بايانداما جاسادى. وندا ول تاياۋ 5 جىل ىشىندە قازاقستان كاتودتى مىستىڭ ءوندىرىسىن 500 مىڭ تونناعا دەيىن ارتتىرۋدى جوسپارلاپ وتىرعاندىعىن جەتكىزدى. بۇل كازتسينك جانە قازاقمىستىڭ قوسىمشا ءوندىرۋ قۋاتىن ەنگىزۋ جانە بارلاۋ جۇمىستارىن كەڭەيتۋ ارقىلى ىسكە اسىرىلماق. ءا. يسەكەشەۆتىڭ ايتۋىنشا, مىس قورىتپالارى, پروكات جانە كاتانكا ءوندىرىسى جولعا قويىلادى دەپ كۇتىلۋدە. بايانداماسىن تاۋ-كەن ءوندىرىسىنىڭ بۇگىنگى كورسەتكىشتەرىنە نەگىزدەگەن ءا.يسەكەشەۆ ەل ءوندىرىسىنىڭ ۇستانىپ وتىرعان ساياساتى جونىندە ايتىپ ءوتتى. رەسۋرستى ساقتاۋ (قالدىقسىز ءوندىرىس تەحنولوگياسىن ەنگىزۋ), مينەرالدى رەسۋرستاردى كەشەندى قولدانۋ جانە شيكىزاتتى جوعالتۋدى بارىنشا قىسقارتۋ جانە باسقالار. سونداي-اق, قولدانىلاتىن تەحنولوگيالاردىڭ ەنەرگيالىق تيىمدىلىگى مەن ەكولوگيالىق تۇرعىدان تازالىعىنا باسىمدىق بەرىلمەك. فورۋم جۇمىسى وتاندىق مەتاللۋرگتەرگە باسەكەگە قابىلەتتى جوعارى تەحنولوگيالىق ونىمدەردى شىعارىپ قانا قويماي, جاڭا رىنوكتارعا شىعۋعا, ءوز باعىتتارىن نىقتاپ ايقىنداۋعا, ەل ەكونوميكاسىنا ينۆەستورلار تارتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنى شىندىق. ءبىز ينۆەستورلاردىڭ بارلىعىمەن جۇمىس ىستەۋگە دايىنبىز, دەدى ول. “تاۋ-كەن سامۇرىق” ۇك باسقارما توراعاسى جانە رەسپۋبليكالىق تاۋ-كەن ونەركاسىپتەرى قاۋىمداستىعىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى نيكولاي رادوستوۆەتس ۇكىمەتتىڭ بۇل سالادا جۇمىس جاساپ جاتقان بيزنەستى قولدايتىندىعىن جەتكىزدى. جوعارى ءبىلىمدى كادرلاردى دايارلاۋ ءۇشىن كوپتەگەن جوو مەن كاسىپتىك-تەحنيكالىق ۋچيليششەلەر قايتادان مامانداندىرىلاتىن بولادى, دەدى ول. “سامۇرىق-قازىنا” ۇاق” اق باسقارما توراعاسى, فورۋم مودەراتورى قايرات كەلىمبەتوۆ ەل كاسىپورىندارىنىڭ ءوندىرىستىڭ جاڭا شىڭدارىنا شىعۋعا قۇلشىنىپ وتىرعاندىعىن, ال بۇل تالپىنىس شيكىزاتتىق بازاسىز مۇمكىن ەمەستىگىن ايتىپ ءوتتى. ق.كەلىمبەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, ەندى مينەرالدىق-شيكىزاتتىق سەكتورداعى مەملەكەتتىڭ مۇددەلەرى قورعالماق. ونىڭ دالەلى قورعا قاراستى “تاۋ-كەن سامۇرىق” اق-تىڭ قۇرىلۋى. قازاقستاننىڭ تاۋ-كەن يندۋسترياسىنداعى مەملەكەتتىك اكتيۆتەر وپەراتورىنىڭ باستى ماقساتى – تاۋ-كەن اكتيۆتەرىنىڭ قۇنىن ارتتىرۋعا جانە تاۋ-كەن سالاسى ونىمدەرىن باسەكەگە قابىلەتتى ەتۋگە ىقپال جاساۋ. كومپانيا قاتتى پايدالى قازبالاردى وڭدەۋ, ءوندىرۋ, قايتا وڭدەۋ جانە قورشاعان ورتانى, بولاشاق ۇرپاقتى قورعاۋ بويىنشا جەكە سەكتورمەن سەرىكتەسىپ جۇمىس جاسايدى. كومپانيانىڭ جۇرگىزگەن ساراپتامالارىنا سۇيەنسەك, ەلىمىزدەگى يگەرىلمەگەن كەنىشتەر ءتىزىمى – 67. التىن, مىس, بوكسيت, نيكەل, كوبالت, ۆولفرام, موليبدەن, سيرەك مەتالدار, تەمىر, قورعاسىن حروم سەكىلدى پايدالى قازبالاردىڭ كەنىشتەرى بوس, بوس ەمەستىگىن, ولار بويىنشا تولىق گەولوگيالىق انىقتاما جاسالدى. فورۋم جۇمىسىن قورىتىندىلاعان پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆ تاۋ-كەن ءوندىرىسىنىڭ قازاقستان ءۇشىن وتە ماڭىزدى سالا ەكەندىگىن اتاپ ايتتى. ۋربانيزاتسيا ۇدەرىسىنىڭ جوعارىلاۋى, جاھاندىق تۇرعىن جايدىڭ كوبەيۋى رەسۋرسقا سۇرانىستى ارتتىرا تۇسۋدە. وسىعان وراي, قازاقستان رەسۋرسقا سۇرانىستىڭ ارتۋىن قاناعاتتاندىرا الاتىن وڭتايلى جاعدايدا دەگەن ۇكىمەت باسشىسى اتالمىش سەكتوردىڭ وندىرىستىك ءونىم جانە ەكسپورت كولەمىنىڭ ءىجو-ءنىڭ ماڭىزدى بولىگىن قۇرايتىندىعىن اتاپ كورسەتتى. الەمدەگى ەڭ ءىرى تابيعي رەسۋرستار بازاسىنىڭ ءبىرى – قازاقستان. سوندىقتان بولاشاقتا سۇرانىستىڭ جاڭا تالاپتارىنا جاۋاپ بەرە الاتىن مۇمكىندىگى بار. بۇل تەك قانا ءوزىمىزدىڭ ءداستۇرلى ىشكى رىنوگىمىز دەگەن ءسوز ەمەس, ازيانىڭ, تاياۋ شىعىستىڭ جوعارى دامىپ كەلە جاتقان ەكونوميكاسىن دا قاناعاتتاندىراتىن بولامىز. ءبىز كاسىپورىنداردىڭ جۇمىس جاساۋى ءۇشىن قولايلى جاعداي تۋعىزۋدامىز. ۇكىمەت ولارمەن سەرىكتەس رەتىندە جۇمىس جاساۋدا. بۇل شارالار ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋعا, بيزنەسكە ۇزاق مەرزىمدى ينۆەستيتسيالىق شەشىمدەرگە سەنىم تۋعىزۋعا جاسالىپ وتىرعان مەملەكەت تاراپىنان قامقورلىق دەگەن پرەمەر-مينيستر ءسوزىن قورىتىندىلاپ, فويەدە اشىلعان كورمە جۇمىسىمەن تانىستى. ۆەنەرا تۇگەلباي.
