ايماقتار • 16 تامىز, 2019

قالا اكىمى قالامگەرلەرمەن قاۋىشتى

456 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

الماتى ۇلت رۋحانياتىن ۇلىقتاعان تالاي مارعاسقالاردى قاناتتاندىرعان مادەنيەت پەن ادەبيەتتىڭ قارا شاڭىراعى. سىرلى ءسوز بەن سۇلۋ ونەردىڭ كورىگىن قىزدىرعان زيالى قاۋىم وكىلدەرىنىڭ كوپشىلىگى ازاتتىقتىڭ التىن بەسىگىنە بالاناتىن ءداپ وسى  الماتىدا شوعىرلانعان. جاڭا قىزمەتىنە كىرىسكەنىنە كوپ بولا قويماعان  قالا اكىمى باقىتجان ساعىنتاەۆ قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ قابىرعاسىندا قالامگەرلەر قاۋىمىمەن كەزدەستى.

قالا اكىمى قالامگەرلەرمەن قاۋىشتى

ۇستىمىزدەگى جىلى قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ قۇرىلعانىنا 85 جىل تولادى. قازاق ادەبيەتىنىڭ قارا شاڭىراعىنا بالاناتىن ىرگەلى ۇجىمنىڭ دارا تۇرار داتاسىنا وراي قالا اكىمدىگى تاراپىنان ۇلكەن قولداۋ كورسەتىلەتىنىن جەتكىزگەن باقىتجان ساعىنتاەۆ, الىپتاردىڭ ءىزى قالعان قاستەرلى عيماراتتى جوندەۋ ءۇشىن بيىل جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 250 ملن تەڭگە قارجى بولىنەتىنىن ايتتى.

– الماتى قالاسىنىڭ اكىمى بولىپ تاعايىندالعان كۇننەن باستاپ ەلىمىزدىڭ مادەني استاناسى بولىپ سانالاتىن قالامىزدىڭ رۋحاني تىنىس-تىرشىلىگىن باقىلاۋدا ۇستاپ وتىرمىن. زاڭعار جازۋشىمىز عابيت مۇسىرەپوۆ ايتقانداي, «ادەبيەتى ۇلى بولماي, ۇلت ۇلى بولمايدى». سوندىقتان شىعارماشىلىقپەن اينالىساتىن تۇلعالارىنا ۇدايى نازار اۋدارىپ, ءتيىستى جاعداي جاساۋ - وسەر ەلدىڭ بەلگىسى. قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ 85 جىلدىق مەرەيتويى لايىقتى دەڭگەيدە وتۋىنە اكىمشىلىك مۇمكىندىگىنشە قولداۋ كورسەتەدى. ادەبيەت ورداسىنىڭ   85 جىلدىق تاريحىنان سىر شەرتەتىن «ادەبي ءومىر شەجىرەسى» جانە «قازاقستان جازۋشىلارى انىقتامالىعى» اتتى كىتاپتاردىڭ جارىققا شىعۋىنا دا اكىمدىك تاراپىنان قولداۋ كورسەتىلەتىن بولادى. جازۋشىلار وداعى تاراپىنان  مىڭ جىلدىق تاريحتان تامىر تارتاتىن ەل جاستارىنىڭ رۋحاني استاناسى الماتى قالاسىنىڭ تەرەڭ تاريحىن تانىتىپ, كوپشىلىككە دارىپتەۋ ماقساتىندا 2020 جىلى قالامىزدا حالىقارالىق دەڭگەيدە «الماتى – ەلىمىزدىڭ وركەنيەت ورداسى» اتتى ادەبي-جانرلىق بايقاۋ وتكىزۋ تۋرالى ۇسىنىس تۇسكەن بولاتىن.  وسى  ءبىر تاربيەلىك, تانىمدىق ءمانى زور  شارانى  وزدەرىڭىزبەن بىرلەسە وتىرىپ جوعارى دەڭگەيدە وتكىزۋ ءۇشىن قاجەتتى قارجى ءبولۋ ماسەلەسىن قاراستىرامىز. كەلىسىپ پىشكەن تون كەلتە بولمايدى», - دەيدى دانا حالقىمىز. وسى قىزمەتكە كەلگەننەن كەيىنگى ارنايى كەزدەسۋلەرىمنىڭ العاشقىلارىنىڭ ءبىرى وزدەرىڭىزبەن ءوتىپ وتىر. مادەنيەت پەن رۋحانياتتىڭ دامۋى – مەنىڭ اكىم رەتىندە كۇن تارتىبىمنەن تۇسپەيتىن باستى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى. وسىعان وراي قالامىزدا جازۋشىلارعا قاتىستى قولعا العان جانە الدا اتقارماق جوسپارلارىمىز جونىندەگى ويلارىمدى وزدەرىڭىزبەن ءبولىسۋدى ءجون كورىپ وتىرمىن, – دەدى باقىتجان ساعىنتاەۆ.

شاھار باسشىسى بۇدان بولەك جازۋشىلار وداعىنا قاراستى  «قازاق ادەبيەتى» باسىلىمىنىڭ بۇگىنگى قيىن ماتەريالدىق جاعدايىن ەسكەرە وتىرىپ, اكىمدىك تاراپىنان مەرەيتويلىق جىلدا گازەتكە قارجىلىق كومەك كورسەتىلەتىنىن, قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ 85 جىلدىق مەرەيتويى اياسىندا الماتىدا ەڭبەك ەتىپ, ومىرشەڭ شىعارمالارىن دۇنيەگە اكەلگەن جانە بۇگىنگى تاڭدا دا ەل رۋحانياتىنىڭ دامۋىنا ولشەۋسىز ۇلەس قوسىپ جۇرگەن ءسوز زەرگەرلەرىنىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعى تۋرالى الەۋمەتتىك-تانىمدىق بەينەروليكتەر تسيكلىن شىعارۋ تۋرالى «الماتى» تەلەارناسىنا تاپسىرما بەرگەنىن ايتتى.

اقىن-جازۋشىلاردىڭ, ونىڭ ىشىندە جاس قالامگەرلەردىڭ شىعارماشىلىق ۇمتىلىسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا بيىلعى تامىز ايىنان باستاپ اكىمدىك  اقىن-جازۋشىلارعا ارنالعان گرانت بولەتىنىن, بۇل گرانتقا ۇمىتكەرلەردى انىقتاۋ اشىق تۇردە جانە جازۋشىلار وداعى ۇجىمىمەن تىكەلەي اقىلداسا وتىرىپ جۇزەگە اسىرىلاتىنىن جەتكىزدى. سونداي-اق «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى مەن ەلباسى–تۇڭعىش پرەزيدەنت ن.ءا.نازارباەۆتىڭ « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» باعدارلامالىق ماقالاسى نەگىزىندە تەاترلارعا ارنالعان ستسەناريلەر بايقاۋىن وتكىزۋدى ۇسىندى. «ەرەسەكتەر مەن بالالارعا ارنالعان دراماتۋرگيالىق شىعارمالاردى لايىقتى جانە اشىق بايقاۋ ناتيجەسىندە  وزدەرىڭىز ىرىكتەيسىز. بۇل – مەنىڭ يدەيام. ەگەر مەنىڭ وسى ۇسىنىسىمدى قولداساڭىزدار 2020 جىلدان باستاپ ۇزدىك شىعارمالاردى ساحنالاۋعا قارجى بولەتىن بولامىز»- دەدى ب. ساعىنتاەۆ.

ءوز كەزەگىندە اقىن-جازۋشىلار اتىنان ءسوز العان مارال ىسقاقباي, دۋلات يسابەكوۆ, سماعۇل ەلۋباي, قابدەش ءجۇمادىلوۆ, ەسەنعالي راۋشانوۆ, مۇحتار شاحانوۆ, احمەتجان اشيري, تەمىرحان مەدەتبەك, ليۋبوۆ شاشكوۆا, كادىربەك سەگىزباەۆ, يران-عايىپ ورازباەۆ, رافاەل نيزبەكوۆ سىندى قالامگەرلەر ادەبيەتتىڭ اينالاسىنداعى ماڭىزدى ماسەلەلەردى قاۋزاپ, ۇسىنىس تىلەكتەرىن ءبىلدىردى.  اكىم نازارىنا قالاداعى احمەت بايتۇرسىن ۇلى اتىنداعى مۋزەيدىڭ بۇگىنگى مۇشكىل ءحالى, ايتىلا-ايتىلا جاۋىر بولعان قالاماقى ماسەلەسى, شىعارماشىلىق وداقتارداعى جاستاردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن رەتتەۋ سەكىلدى ۇسىنىستار باياندالدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تىكەلەي قولداۋىمەن كەڭ كولەمدە اتالىپ وتىلەتىن حاكىم ابايدىڭ 175 جىلدىعىنىڭ بيىك دەڭگەيدە وتۋىنە زور كوڭىل بولىنەتىنىن العا تارتتى.

باسقوسۋدى قورىتىندىلاعان قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ باسقارما توراعاسى ۇلىقبەك ەسداۋلەت ەلدەگى مادەني-رۋحاني جاعدايلاردى ىلگەرىلەتۋگە ۇلەس قوسىپ, يگى ىستەرگە باستاماشى بولۋدان قالامگەرلەر قاۋىمى دا قالىس قالمايتىنىن جەتكىزدى.

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار