ەتەكتەن تارتقان ەنجارلىق
«قىس ارباڭدى, جاز شاناڭدى سايلا» دەگەن حالىق دانالىعىن ءبازبىر تۇرعىندار مەن پاتەر يەلەرى كووپەراتيۆتەرى جەتە ۇقپاي جۇرگەن سەكىلدى.
جاعاسى جايلاۋدا جۇرگەندەر شىلىڭگىر شىلدەنىڭ اياقتالىپ, سارتاپ تامىزدىڭ باستالىپ كەتكەنىنە قاراماستان قىلىشىن سۇيرەتىپ قاھارلى قىس كەلمەيتىندەي اسىعار ەمەس. ويتكەنى پەتروپاۆل قالاسىنداعى تۇرعىن ءۇي قورىن جىلىتۋ ماۋسىمىنا ازىرلەۋ جايى سىن كوتەرمەيدى. 1086 كوپ قاباتتى تۇرعىن ءۇيدىڭ 260-ى عانا جىلۋ قۇبىرلارىن جۋىپ-شايعان. قىسىممەن تەكسەرۋ جۇمىستارىن اتقارعان. ال دايارلىق قۇجاتىنا نەبارى 16 باسپانا يە بولعان. «كۇلتوبەنىڭ باسىندا كۇندە جيىن» دەگەندەي جاۋاپتى قۇرىلىم باسشىلارى اپتا سايىن اكىمدىك الدىندا ەسەپ بەرگەنىمەن, ءىستىڭ العا جىلجيتىن ءتۇرى بايقالمايدى. قالا اكىمىنىڭ كەڭەسشىسى اناتولي ميشين تۇرعىنداردىڭ جايباسارلىعىن العا تارتادى. بىلتىر جىلۋ جەلىلەرى بويىنشا 160-تان استام شاعىم تۇسسە, ونىڭ 95 پايىزىنا جەكە ادامدار تاراپىنان جىبەرىلگەن اعاتتىق سەبەپ بولىپتى. ال 133 ءۇيدىڭ اپاتتىق جاعدايدا تۇرعانى تاعى بار. كوبىنىڭ ەسىك-تەرەزەلەرى توزعان, سىنعان. 50-گە جۋىق جالدامالى-كوممۋنالدىق تۇرعىن ۇيلەردىڭ جايى دا الاڭداتارلىق. وندا تۇراتىندار مەملەكەت مۇلكىن جالعا السا دا, ارالارىندا مۇلدەم تولەم جاسامايتىندار از ۇشىراسپايدى. كوبىنەسە ەكى قاباتتى تۇرعىن ۇيلەر قىسقا دايىندىققا مۇلدەم كىرىسپەيدى دەسە دە بولادى. قيت ەتسە, پاتەر يەلەرى كووپەراتيۆتەرى جوق دەگەن سىلتاۋلارى تاۋسىلمايدى. بۇدان بىلاي مۇنداي جاۋاپسىز ۇيلەر تۇرعىندارىنان شاعىم قابىلدانبايدى دەگەن شەشىم الىنىپتى. سونىمەن قاتار جىلىتۋ ماۋسىمىنا جاۋاپسىز قاراعان وتباسىلاردى جىلۋ جەلىلەرىنەن اعىتىپ تاستاۋ سياقتى قاتاڭ شارالار قولدانىلماق. جىلۋدىڭ قاجەتتى مولشەردە جەتپەۋىنىڭ ءبىر سەبەبى, جىلىتۋ جۇيەسىنە بەي-بەرەكەت پلاستيكالىق قۇبىرلار ورناتىلادى, جىلۋ رادياتورلارىنىڭ سانى ەسەپسىز كوبەيتىلەدى.
ارينە, ۇلگى الارلىق تاجىريبەلەر جوق ەمەس. ماسەلەن, «5 لينيا 4» پاتەر يەلەرى كووپەراتيۆى 430 پاتەرلىك كوپ قاباتتى ءۇيدى تاپ-تۇيناقتاي ەتىپ قويعان. ونىڭ ءتورايىمى ۆالەنتينا ناۆيجەننايا جىلداعى ادەتىمەن ەرتە كوكتەمنەن كىرىسەدى ەكەن. ۇيلەردىڭ شاتىرلارى, دالىزدەر جوندەلىپ, جەرتولەدەگى قۇبىرلار الماستىرىلىپتى. جۋىپ-شايۋ جۇمىستارىنا 160 مىڭ تەڭگە جۇمسالىپتى. ماڭاي ايناداي جالتىراپ تۇر. الايدا, بۇل ءۇردىستى قوستاۋشىلار قاتارى كوپ ەمەس. 3-كىرپىش قىسقا كوشەسىندەگى 14-ۇيدە 17 عانا پاتەر بولا تۇرا تولەمدەردى جيناۋدىڭ ءوزى اششى ىشەكتەي سوزىلىپ كەتەدى ەكەن. ءۇي تىركەۋگە الىنباعان. باسقارۋ فورماسى قۇرىلماعان. قۇبىرلار جاڭالانباعان. «كارى قۇداڭ» قىس كەلىپ الەك سالعاندا شىرىلداۋىق شەگىرتكەدەي بۇرسەڭدەيتىن الدىمەن وسىلار بولارى انىق.
بۇل جىلداعى كورىنىس. وعان جۇرتشىلىقتىڭ ەتى ۇيرەنىپ كەتكەن سەكىلدى. اكىمدىك بار, ۇكىمەت ولتىرمەيدى دەگەن ەنجار پسيحولوگيا باسىم ءالى. كۇن سۋىتىپ, العاشقى قار تۇسكەندە ارىز-شاعىمداردىڭ كۇرت كوبەيىپ كەتەتىنى سوندىقتان.
جارامسىز جەدەلساتى جىرى
بۇگىندە وبلىس ورتالىعىندا ورنالاسقان كوپ قاباتتى تۇرعىن ۇيلەردىڭ 174-ىندە ليفتىلەر اۋىستىرۋدى جانە كۇردەلى جوندەۋدى قاجەت ەتەدى. ال 4-ۋىندە مۇلدەم ىستەن شىققان. حيمەنكو كوشەسى №9-ۇيدە تۇراتىن تۇرعىندار شيرەك عاسىرعا جۋىق توعىزىنشى قاباتقا جاياۋ كوتەرىلىپ, تۇسۋگە ءماجبۇر. ولاردىڭ جاعدايىنان قالالىق اكىمدىك حاباردار بولعانىمەن, شاراسىز.
«20 جىلدان استام ۋاقىت وسىندا تۇرامىن. سودان بەرى كورىپ كەلە جاتقان تاۋقىمەتىمىز تاۋسىلار ەمەس. بۇل ۇيدە 200-دەن استام پاتەر بار. جاسىم كەلگەندىكتەن, كوپ جۇرە المايمىن. دۇكەنگە عانا بارامىن. ايتپەسە, ءجىپسىز بايلانىپ وتىرعانىم. اۋلاعا شىعىپ, قىدىرۋدىڭ ءوزى – ءبىر مۇڭ», دەيدى تاتيانا بەرەزينا ابدەن نالىعان ۇنمەن.
ەرلى-زايىپتى سارسەكەەۆتەرگە دە جەتىنشى قاباتقا جەتۋ ۇلكەن ماشاقات كورىنەدى. ال زەينەتكەر اننا ستۋپاكتىڭ جوعارى قاباتقا كۇن سايىن جاياۋ كوتەرىلىپ-تۇسۋدەن قاجىعانى سونشالىق, قولدى ءبىر سىلتەپ, تۋىسقانىنا كەتىپ قالىپتى.
كەزىندە قولدانىسقا بەرىلگەن ليفت نەبارى 8 جىل قىزمەت ەتكەن. قازىر بولشەكتەرى ۇرلانىپ, قولدى بولعان. ورنى ۇڭىرەيىپ تۇرعان شاحتا تارس بەكىتىلىپ تاستالعان. ۇيگە قاشان جەدەلساتى ورناتىلادى دەگەن ساۋالعا اكىمدىكتەگىلەر ونى جاڭالاۋعا مىندەتتى ەمەسپىز دەپ جاۋاپ قايتارعان. تۇرعىن ءۇي قاتىناستارى ءبولىمى باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ماديار جانگۋديننىڭ ايتۋىنشا, ليفت ورتاق مەنشىك سانالاتىندىقتان, بۇل ماسەلەنى تۇرعىندار وزدەرى بىرلەسىپ شەشۋى ءتيىس. 2000 جىلدارى جەرگىلىكتى بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن جوندەۋگە ۇسىنىس جاسالعانىمەن, ورتاق شەشىمگە كەلە الماعاندىقتان, باستاما اياقسىز قالعان.
ول ۋاقىتتا قوندىرعىنىڭ كابيناسى مەن موتورى ساۋ ەدى. 2012 جىلى جەدەلساتىنىڭ قۇنى 7 ميلليون تەڭگە بولسا, قازىر باعاسى شارىقتاپ, 9 ميلليون تەڭگەدەن اسىپ كەتىپتى. «ەكى كورپۋستان تۇراتىن باسپانا «وڭىرلەردى دامىتۋ-2020» باعدارلاماسىنا ەنگىزىلگەن. قۇجات راسىمدەۋ ءۇشىن تۇرعىنداردان قاراجات جيناپ, اۋرە-سارساڭعا ءتۇسىپ جۇرگەنىمىزدە ءبىرىنشى كەزەڭى ءوز جۇمىسىن توقتاتتى. سوندىقتان جوبالىق-سمەتالىق قۇجات جارامسىز دەپ تانىلىپ, قايتا راسىمدەۋگە قاراجات جەتكىلىكسىز بولىپ وتىر. جالاقى مەن زەينەتاقىعا قول جايىپ وتىرعان تۇرعىندار جاڭا ءليفتىنى قايتىپ ورناتپاق؟, دەيدى «حيمەنكو 9» پيك ءتورايىمى ولگا كازانتسەۆا شاراسىز كەيىپتە.
اكىمدىكتىڭ مالىمەتىنشە, يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگى تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى كوميتەتى كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرگە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋگە قاتىستى جاڭا زاڭ جوباسىن ازىرلەپ, ءماجىلىس تاراپىنان ماقۇلدانىپتى. سەنات قولداۋ كورسەتسە, قايتارىمدى نەگىزدە جوندەۋ جۇمىستارىنا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن قاراجات بولىنەتىن بولادى. تۇرعىندار ول قارجىنى 7-10 جىلدىڭ ىشىندە قايتارۋلارى ءتيىس. سوعان قاراعاندا جارامسىز جەدەلساتى جىرىنا نۇكتە قويۋعا ءالى ەرتەرەك سىقىلدى.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى
