قوعام • 05 تامىز, 2019

قازاق تەمىرجولىنىڭ التىن بەسىگى

810 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

الماتىداعى تەمىر جول كولىگىنىڭ ورتالىق مۋزەيى جانە الماتى مۋزەيىنىڭ بىرلەسىپ ۇيىمداستىرۋىمەن كولىك قىزمەت­كەرلەرى كۇنىنە ارنالعان ايرىقشا كورمە اشىلدى. العاش 1901 جىلى ىرگەتاسى قالانعان قازاق تەمىرجولىنىڭ تاريحى تەرەڭدە جاتىر. ناق وسى جىلى ەلىمىزدىڭ باتىسىندا جولتابان ەنى 1524 مم بو­لاتىن العاشقى تەمىر جول سالىنىپ, 1904 جىلدىڭ قاڭتار ايىن­­دا ورىنبور قالاسىنان قازالى (كۋبەك) ستانساسىنا دەيىن العاش­قى پويىز جولعا شىقتى.

قازاق تەمىرجولىنىڭ التىن بەسىگى

ەلىمىز ءۇشىن تەمىرجول كولى­گىنىڭ ماڭىزى وتە زور. قازاق­ستاندا شويىنجول بارلىق جۇك تا­سىمالى اينالىمىنىڭ 68 پا­يىزىن, ال جولاۋشى تاسىما­لىنىڭ 32 پايىزىن قامتىپ وتىر. كورشىلەس مەملەكەتتەرمەن بارلىعى 16 تەمىر جول تورا­بى بايلانىستىراتىن قازاق­ستان تەمىر جولىنىڭ جالپى ۇزىندىعى 15 مىڭ شاقىرىمنان اسادى. وسىنداي باي تاريحى بار ايتۋلى سالانىڭ وتكەنى­نەن سىر شەرتەتىن بەس مىڭ­نان استام قۇندى جادىگەر مۋزەي قا­بىر­عاسىن كومكەرگەن. «قازاقستان تەمىر جولدارىنىڭ تاريحى» اتتى ەلەكترلى كارتادا رەۆوليۋتسياعا دەيىنگى كەزەڭنەن باستاپ قازىرگى ۋاقىتقا دەيىنگى تەمىر جولدىڭ قالاي سالىنعانى كورىنىس تاپقان. زالدىڭ قاق ورتاسىندا «دوستىق», «الاشانكوۋ» حالىقارالىق جەلىسىنە, تۇرار رىسقۇلوۆ پەن مۇحامەتجان تى­نىشپاەۆقا ارنالعان ءتورت تۋرنيكەت ورنالاسقان. بۇدان بولەك ەكسپوزيتسيادان ەل اۋماعىنداعى تەمىر جول بەكەتتەرىنىڭ اشىلۋ بارىسىنان حابار بەرەتىن شوي­شەگە, كىلت, بالعا, رەلستىك ق­وسى­لىس سياقتى بۇيىمداردىڭ سان­داعان ءتۇرىن كەزدەستىرۋگە بولادى.

 – مۇراجاي اشىلعان كۇننەن باستاپ 40 مىڭنان استام ازامات مۇندا باس سۇعىپ جادىگەرلەر­مەن تانىستى. مۋزەيگە تەك قالا تۇرعىن­دارى, ستۋدەنتتەر مەن وقۋ­شىلار عانا ەمەس, شەتەلدىك تۋريس­تەر دە كوپ كەلەدى. سەبەبى تەمىر جول تاريحى وتكەن كۇندەردىڭ تا­لاي كەزەڭدەرىمەن ءوزارا سا­باق­تاسىپ جاتىر. ەلىمىزدىڭ تەمىر جول كولىگىنىڭ ءرولىن ناسي­حات­تاۋ­دىڭ بىرەگەي ورتالىعى سا­نا­لا­تىن ءبىزدىڭ مۋزەي تاريحقا قى­زى­عۋ­شىلىق تانىتاتىن ءوز كەلۋ­شىلەرىن قۋانا قارسى الادى, – دەيدى مۋزەي ديرەكتورى گۇلنارا بەيسەنقىزى.

مۋزەيدە تەمىرجولشىلاردىڭ بىرنەشە بۋىنىن قالىپتاستىرعان تۇركىستان-ءسىبىر ماگيسترالىنىڭ قۇرىلىسىنا ساپار شەكتىرەتىن جادىگەرلەر بىردەن نازارىڭدى اۋدارادى. «جىبەك جولى» زالىنىڭ قابىرعاسىنان قازاق­ستان­نىڭ قالىپتاسۋىنىڭ ولكە­تانۋ كورى­نىسىن, تەمىر جول كولىگىنىڭ پايدا بولۋىن, ەجەلگى جىبەك جولى تاريحىن كەزەڭ-كەزەڭى­مەن كورۋگە بولادى. كۇمىس­تەن كۇپتەلگەن زەرگەرلىك بۇيىمدار, تۇرمىستىق قۇرال-جابدىقتاردىڭ جابىندىقتارى, سيرەك كەزدەسەتىن فوتوسۋرەتتەر تەمىر جول تاريحىن تەرەڭنەن تانۋعا تارتادى.

 

الماتى

 

سوڭعى جاڭالىقتار