«ستراتەگيا-2050» – ورتالىق قىزمەتىنىڭ باسىمدىعى
جۇما, 11 قاڭتار 2013 7:29
«نازارباەۆ ورتالىعى» مم-ىندە پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا ارناعان ۇزاقمەرزىمدى «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» جولداۋى تالقىلاندى.
«نازارباەۆ ورتالىعى» ۇجىمىنىڭ الدىندا ءسوز سويلەگەن مەكەمە ديرەكتورى قانات ساۋداباەۆ ەلدىڭ ۇزاقمەرزىمدى ستراتەگيالىق باعىتىنان تۋىندايتىن مىندەتتەر تۋرالى ايتا كەلىپ, «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىن ەلباسىمىزدىڭ كورەگەندىگى مەن ستراتەگيالىق ۇتقىرلىعىنىڭ جانە ءبىر ناقتى دالەلى» دەپ اتادى.
جۇما, 11 قاڭتار 2013 7:29
«نازارباەۆ ورتالىعى» مم-ىندە پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا ارناعان ۇزاقمەرزىمدى «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» جولداۋى تالقىلاندى.
«نازارباەۆ ورتالىعى» ۇجىمىنىڭ الدىندا ءسوز سويلەگەن مەكەمە ديرەكتورى قانات ساۋداباەۆ ەلدىڭ ۇزاقمەرزىمدى ستراتەگيالىق باعىتىنان تۋىندايتىن مىندەتتەر تۋرالى ايتا كەلىپ, «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىن ەلباسىمىزدىڭ كورەگەندىگى مەن ستراتەگيالىق ۇتقىرلىعىنىڭ جانە ءبىر ناقتى دالەلى» دەپ اتادى.
15 جىل بۇرىن, 1997 جىلى ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ قازاقستاندىقتارعا كوپتەگەن ادامدار ءۇشىن قيال بولىپ كورىنگەن «قازاقستان-2030» ماقساتتى ستراتەگياسىن ۇسىنعان ەدى. ونىڭ ساتىمەن جۇزەگە اسىرىلۋىنا كۇماندانۋعا دا نەگىز جوق ەمەس-ءتى. ويتكەنى, ول ۋاقىتتا قازاقستان كەڭەس وداعىنىڭ ىدىراۋىنان ەندى عانا ايىققان ءارى ءبىرىڭعاي ەكونوميكالىق جۇيەسى جوق, شىن مانىندە كۇن تارتىبىنە ەگەمەندى مەملەكەت رەتىندە ءومىر ءسۇرۋ ماسەلەسىن قويعان ەل-ءتىن. اعا بۋىن كاسىپورىننىڭ بۇيىرىنەن قادالعان قارجىنىڭ قۇنسىزدانۋى مەن جۇمىسسىزدىقتىڭ جوعارى شەگىن, ەلەكتردىڭ ءوشىرىلۋى مەن دۇكەننىڭ جارتىلاي بوس ءسورەلەرىن جانە باسقا دا سول كەزەڭنىڭ بەلگىلەرىن ءالى ۇمىتا قويعان جوق, دەدى ق.ساۋداباەۆ. دەگەنمەن, ەلدىڭ ۇزاقمەرزىمدى ستراتەگيالىق دامۋ باعىتىن ايقىنداپ العان مەملەكەت باسشىسى ەلدىڭ ماگيسترالدى باعىتىنان اۋىتقىماي, سەنىمدى ءوسۋ جولىنا تۇسكەن ناقتى باعداردى بەلگىلەدى. 1997 جىلى 2030 جىلعا دەيىنگى ستراتەگيالىق جوسپار بەلگىلەنسە, ولاردىڭ ەڭ باستىلارىنا بۇگىندە قول جەتكىزىلدى. ونىڭ جارقىن دالەلى قازاقستاننىڭ پوستكەڭەستىك جانە ودان تىس ەلدەردە جەتەكشى پوزيتسياداعى تابىستى, ديناميكالىق دامۋشى مەملەكەتكە اينالعانىنا سەنۋگە بولادى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى بولاشاققا ۇمتىلعان قۋاتتى مەملەكەت, حالىقارالىق ارەنادا جاۋاپتى سەرىكتەس رەتىندە قالىپتاستى.
ءسوزىن ءارى قاراي جالعاعان ق.ساۋداباەۆ «2050 ستراتەگياسى» قازاقستاننىڭ ۇزاقمەرزىمدى باسىمدىقتارى مەن مۇمكىندىكتەرىنىڭ پراگماتيكالىق باعالارىن, الەمدىك وركەنيەتتىڭ دامۋى مەن ناقتى جاعدايىن ەسەپكە الىپ ازىرلەنگەنىن اتاپ ءوتتى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ جاڭا باعدارلاماسىنىڭ قازاقستاندا, سونداي-اق شەتەلدىكتەردىڭ اراسىندا كەڭىنەن قولداۋ تابۋى دا كەزدەيسوقتىق ەمەس… ءسوز قازاقستاننىڭ 2050 جىلعا قاراي الەمنىڭ دامىعان جانە وركەندەگەن 30 مەملەكەتىنىڭ قاتارىنا قوسىلۋى تۋرالى بولىپ وتىر, ستراتەگيانىڭ ەڭ باستى ماقساتى – قازاقستاندىقتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيى مەن ساپاسىن تۇبەگەيلى ارتتىرۋ. جانە ول ءاردايىم مەملەكەت باسشىسىنىڭ بارلىق جاسامپاز قىزمەتىنىڭ كۆينتەسسەنتسياسى بولىپ كەلەدى.
جاڭا جولداۋىندا پرەزيدەنت ن.نازارباەۆ مەملەكەتتى ءارى قاراي نىعايتۋ, ونىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن ازاماتتارىنىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋدىڭ كەشەندى شارالارىن, قازاقستاندىق قوعامدى جاڭعىرتۋدىڭ جاڭا بەلەسىندەگى ستراتەگيالىق باسىمدىقتاردى انىقتادى.
«نازارباەۆ ورتالىعى» جۇمىسىنىڭ باستى باعىتى – تاۋەلسىز مەملەكەتىمىزدىڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋىن زەرتتەۋ مەن كوپشىلىككە كەڭىنەن تانىتۋ ءبىزدىڭ بۇدان كەيىنگى جۇمىسىمىزدىڭ نەگىزى بولىپ قالا بەرەدى, دەدى ءوز سوزىندە «نازارباەۆ ورتالىعى» مەملەكەتتىك مەكەمەسى مۇراعاتتىق-كىتاپحانا قىزمەتىنىڭ باسشىسى ءاسيا توقتاۋىلقىزى. ءاسيا سۇلەيمەنوۆانىڭ پىكىرىنشە, «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا بولاشاقتىڭ ناقتى, تولىق جوسپارى قامتىلعان. ول «ءبىزدىڭ بولاشاعىمىز قانداي بولادى؟» دەگەن سۇراققا جاۋاپ بەرەدى. ونىڭ تابىستى جۇزەگە اسىرىلۋى ءۇشىن ءبىز ءوزىمىزدىڭ سانامىزدى وزگەرتۋىمىز كەرەك, ءوز-ءوزىمىزدى تاربيەلەۋىمىز كەرەك, الدىمىزعا بيىك ماقساتتار قويىپ, ەلىمىزبەن بىرگە سوعان ۇمتىلۋىمىز كەرەك.
«نازارباەۆ ورتالىعى» مۋزەي قۇندىلىقتارىن ەسەپكە الۋ, ساقتاۋ, رەستاۆراتسيالاۋ جانە كونسەرۆاتسيالاۋ قىزمەتىندەگى قور ساقتاۋ ءبولىمىنىڭ باستىعى ناتاليا ۆوۆك جولداۋدا كوتەرىلگەن ەڭ ماڭىزدى ماسەلە دەپ ادام كاپيتالىن دامىتۋدى اتادى. ءسوزىمنىڭ دالەلى رەتىندە قازاقستاندا تۋىپ-وسكەنىمدى, تەگىن ءبىلىم الىپ, بەدەلدى ۇجىمدا ماماندىعىم بويىنشا قىزمەت ەتىپ كەلە جاتقانىمدى ايتار ەدىم. مەملەكەت ماعان ەڭبەك ەتۋگە, دەمالۋعا, مەديتسينالىق قىزمەتكە كەپىلدىك بەرەدى, «نازارباەۆ ورتالىعىندا» ءارى قاراي دا كاسىبي جەتىلدىرۋگە: بىلىكتىلىكتى تەگىن ارتتىرۋ, جاڭا تەحنولوگيالاردى مەڭگەرۋ, زاماناۋي قۇرال-جابدىقتارمەن جۇمىسقا جاعداي جاسالعان. وسى قاڭتار ايىندا مەملەكەتتىك تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسىنا قاتىسۋشى رەتىندە كوپتەن كۇتكەن پاتەردىڭ دە كىلتى قولىما ءتيدى, دەپ ۇجىمعا ءوزىنىڭ قۋانىشىن جەتكىزدى.
«نازارباەۆ ورتالىعىنىڭ» ۇجىمى سوڭعى 20 جىل ىشىندەگى رەسپۋبليكادا جۇرگىزىلگەن كەڭ اۋقىمدى رەفورمالار تۋرالى جانە قازاقستاننىڭ كوپكونفەسسيالى جانە كوپەتنوستى قوعامداعى بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىمدى ساقتاۋداعى جەتىستىكتەرىن اتاپ ءوتىپ, ەكونوميكالىق جانە ساياسي تۇراقتىلىق پەن ايماقتىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرىنە دە توقتالدى.
جينالىستا ءسوز العان ەكسپوزيتسيالىق-كورمە, ەكسكۋرسيا جۇمىسى مەن ەكسپونانتتاردى قورعاۋ قىزمەتىندەگى ەكسكۋرسيا ءبولىمىنىڭ ساراپشىسى التىنتاس ساتارباي: «نۇرسۇلتان نازارباەۆ بىزگە لايىقتى بولاشاققا باعىتتالعان جاڭا ساياسي جانە ەكونوميكالىق جولدى نۇسقادى. سونداي-اق پرەزيدەنت بۇگىندە مەملەكەتتىك جاستار ساياساتىنىڭ جاڭا تۇجىرىمداماسى ازىرلەنىپ جاتقانىن تىلگە تيەك ەتتى. بۇل – جاستار ءۇشىن باسىمدىقتارى ناقتى كورسەتىلگەن وتە ماڭىزدى قۇجات», دەدى.
جينالىسقا قاتىسۋشىلاردىڭ پىكىرىنشە, «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىنىڭ نەگىزگى مەجەلەرىن ەلدەگى جانە شەتەلدەگى قالىڭ قاۋىمعا جەتكىزۋ مەن ءتۇسىندىرۋ «نازارباەۆ ورتالىعى» قىزمەتىنىڭ ماڭىزدى باسىمدىعى بولىپ بەلگىلەنگەن.
نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بارلىق باستامالارىن تولىعىمەن قولداي وتىرىپ, ءبىزدىڭ ورتالىقتىڭ قىزمەتكەرلەرى وزگە دە قازاقستاندىقتار سياقتى بارلىق كۇش-جىگەرىن جولداۋدا كورسەتىلگەن مىندەتتەردى ورىنداۋعا جۇمسايتىن بولادى دەپ سەنەمىن. «2050 ستراتەگياسىندا» مازمۇندالعان جوسپارلاردىڭ بارلىعى ءساتتى ىسكە اسىرىلاتىنى ءسوزسىز, وعان ۇلتىمىز بەن ەلباسىمىزدىڭ بىرلىگى, حالقىمىزدىڭ سارقىلماس كۇشى مەن جاسامپاز قۋاتى كەپىل بولادى, دەپ قورىتىندىلادى ق.ساۋداباەۆ.
«ەگەمەن-اقپارات».
