100 • 31 شىلدە، 2019

كوممۋنيستەر كىمدەر؟

1296 رەت كورسەتىلدى

1920 جىلى «ۇشقىن» گازەتىنىڭ №25 سانىنا شىققان «كوممۋنيستەر كىمدەر؟» ماقالاسىن نازارلارىڭىزعا ۇسىنامىز. 

 كوممۋنيستەر كىمدەر؟

(جولداس كالينيننىڭ ءسوزى)

كوممۋنيست دەگەن ءسوزدى اركىمدەر بىلەدى. بىراق كوممۋنيستەردىڭ دۇسپانى از ەمەس. ونىڭ سەبەبەى كوممۋنيست دەگەن ءسوزدىڭ اسىل ماعىناسىن دۇرىس ۇعا الماعاندىق. كوممۋنيست دەگەندەردى مۇنداي ءبىر بولەك حالىق – ءوزىنىڭ ازعانا حالقى ءۇشىن عانا دۇنيەنىڭ بار جاقسىلىعىن ىزدەپ جۇرگەندەر دەۋگە بولمايدى. كوممۋنيست دەگەندەر ولار جالپى بەينەتقور حالىقتىڭ كوشباسشىلارى. بۇلاردىڭ ماقسۇتى ەش حالىقتىڭ ومىرىنشە بەينەت ءسۇرىپ، ونىڭ ۇمىتىنە جوقتىق زارىن تارتپاسا ەكەن ءھام ءوزى بەينەتتەنبەي بەينەت قىلۋشىلاردىڭ ارقاسىندا راحاتپەن ءومىر سۇرۋشىلەر دە بولماسا ەكەن دەگەن.

سونىڭ ءۇشىن ادام بالاسىنىڭ بارلىعى بىردەي بولىپ، تەگىس ءوز كۇشتەرىمەن ەڭبەك ەتىپ، ءومىر سۇرۋلەرىن تىلەيدى. اگار بىرەۋ ەڭبەك ەتسە، وعان الىنەن كەلەتىن جۇمىس بەرىلۋى ءتيىس ءھام ماملاكات قول استىندا جالپى حالىقتىڭ ەڭبەگىمەنەن تابىلعان حالىققا پايدالى نارسەلەر بولسا، ولار جۇرتقا تەگىس ءبولىنىپ بەرىلۋى ءتيىس.

ءوز باسىنا بولەك ەڭبەك قىلۋدان شىعىپ، جالپى شارۋا ەڭبەك ۇيىمىنا بىرىگۋ.

قازىرگى زاماندا ءبىزدىڭ بارىمىزگە ءمالىم: بولەك ءوز باسىمىزعا بولماسا ءوز ءۇيىمىز ءۇشىن عانا ەڭبەك قىلىپ، بوتەندەردەن ءبولىنىپ قالۋ مۇمكىن ەمەستىگى. بۇل ماقالدى شارۋالار مۇنان بىرنەشە ءجۇز جىلدار شاماسىندا اينالا توعاي-ورمان ، باتپاقپەن (تومار) قاماۋلى ءار حالىق تاپ-تابىمەن تۇرىپ، ءومىر سۇرگەن زاماندار دا عانا مۇمكىن بولعان. ءبىزدىڭ سوۆەت رەسپۋبليكاسى ۇلكەن دالنىي ۆوستوكتان كۇنباتىسقا دەيىن، سولتۇستىكتەن وڭتۇستىككە دەيىن سوزىلادى. بۇل رەسپۋبليكانىڭ ءبىر جەرلەرى بار كۇننىڭ كوزى كىسىنىڭ قاق توبەسىنەن ءتۇسىپ، قىزدىرىپ تۇرادى. ەكىنشى جەرىندە جاز ءۇش-اق اي بولادى. مىنە، وسىنداي سەبەپتەرمەن ءبىزدىڭ ماملاكاتىمىزدە ءبىر تۇرمەن شارۋالىق جۇرگىزۋ مۇمكىن ەمەس. سونىڭ ءۇشىن دە ءبىر جەردە ەگىن ەگىلەدى، ءبىر جەردە تەمىر-تاس كومىر تابادى.

وسى ءارتۇرلى كاسىپ ەتۋشىلەردىڭ بارلىعى دا بىرىنەن-ءبىرى كەرەگىن الماي كۇنەلتە المايدى. كوممۋنيستەر وسىلاردىڭ بارلىعىن بىرىكتىرىپ، جالپى ماملاكاتتا شارۋا-ەڭبەك ۇيىمىن ورناتپاق ءھام ول ۇيىمنىڭ جەمىسىن جالپى حالىققا بىردەي ۇلەستىرمەك. بۇل جۇمىس ءبىر كىسىنىڭ قولىنان كەلمەيدى. جالپى حالىقتاردىڭ ەڭبەكتەرىنىڭ كۇشىمەن بولاشاق.

كوممۋنيستەردى نە نارسە قۋاتتاندىرادى؟

ءبىزدىڭ تۇتىنعان جولىمىز .... شاتتىق. سوۆەت رەسپۋبليكاسى ءۇشىن اق جۇرەك، شىن ىقىلاسپەن قىزمەت قىلىپ جۇرگەندەردىڭ ءبارى دە شارشاۋلى. شارشاماعاندار ....... كىم دە كىم حالقىنا جانى اۋىرسا، سول كىسى ارىنا شارشاعان. بىراق ءبىزدىڭ كوزدەگەن ماقسۇتىمىز ءبىر مينۋت دەمالۋعا پۇرسات بەرمەيدى ءھام دەمالۋ دەگەن نارسە كوزدەگەن ماقسۇتىمىز جاقىن، جەڭۋىمىزگە كوزىمىز جەتىپ، جەڭۋ سىزىعىن اتتاعالى تۇرعاندا ھەش مۇمكىن ەمەس.

الدىمەن جەڭىپ، سونان سوڭ دەمالۋ كەرەك. ەگەر ءبىزدىڭ قولىمىزدا زەڭبىرەك، پۋلەمەتتەر، قاھارماندى قىزىل اسكەرلەر تۇرعان ۋاقىتتا دۇسپانىمىزدى جەڭۋگە تاياپ كەلگەن شامادا شارشادىق دەپ بەرەكەمىزدى كەتىرسەك، كەلەشەكتە ءناسىل-ناسەبەپتەرىمىز بىزگە ايتپاقشى: اتالار، قولدارىڭدا قارۋ، زەڭبىرەكتەر بولا تۇرىپ، مىڭ جىلدىق جاۋدى ... جەڭۋگە تاياپ كەلگەندە شارشاۋدى قابىل قىلىپ، سوعىستان قاشىپ، بارلىق ءىستى جويدىڭدار دەپ. كوممۋنيستەر جالپى ەڭبەكشىلدەردىڭ شىن ۇلدارى، شىن قاھارماندارى. ولار بۇكىل بيەنەتقور حالىقتاردىڭ الدىندا يا ولەمىز، يا بوستاندىقتى بەينەتقورلارعا الىپ بەرەمىز دەپ انت بەرگەن سابازدار. وسى ايتىلعان بوستاندىق ءھام بولاشاق: پالەكتىڭ پاڭدارى، اعىلشىننىڭ التىاۋىز الپاۋىتتارى ءھام امەريكانىڭ فابريكتەرى بۇل بوستاندىقتى بولدىرامىز دەپ جۇرگەن نەشە ميلليون حالىقتى ءھام قاھارمان قىزىل اسكەردى جويا-الاشاق ەمەس.

سوڭعى جاڭالىقتار

الماتى قالاسى «سارى» ايماقتا

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 10:28

ارقالىقتا مىڭ ادام كۇي تارتتى

ايماقتار • بۇگىن، 08:45

كوشباسشى وزگەرگەن جوق

سپورت • بۇگىن، 08:44

قالا كۇنىندەگى بايگە جارىسى

سپورت • بۇگىن، 08:42

يسپانيادا ولجالى بولدى

تەننيس • بۇگىن، 08:40

ورگانيكالىق قالدىقتاردى وڭدەيدى

قازاقستان • بۇگىن، 08:38

جاسىل مەتاللۋرگيا قازىر دە بار

قازاقستان • بۇگىن، 08:37

دارىگەر-جازۋشىلار

ادەبيەت • بۇگىن، 08:34

زاڭسىز سالىنعان ءۇي ءسۇرىلدى

ايماقتار • بۇگىن، 08:30

جالعان شوت-فاكتۋرا جارعا جىقتى...

ايماقتار • بۇگىن، 08:27

قىمبات وپەراتسيانى تەگىن جاسادى

مەديتسينا • بۇگىن، 08:22

ۇقساس جاڭالىقتار