قويان ءوسىرۋ
سەنبى, 25 مامىر 2013 2:46
قويان بارىنشا ءوسىمتال كەلەدى. وسى قاسيەتىنىڭ ارقاسىندا تەز كوبەيەدى. بيزنەستىڭ بۇل ءتۇرى سوندىقتان دا بارىنشا ءتيىمدى بولىپ تابىلادى. ونىڭ ۇستىنە, ودان ءارتۇرلى ونىمدەر الۋعا بولادى. ماسەلەن, قويان تەرىسىنەن تون, قالپاق, جاعا, مانتو, جاكەت سەكىلدى كوپتەگەن كيىمدەر تىگىلەدى. سونىمەن قاتار, ەتى دە ءدامدى جانە تەز قورىتىلادى.
سەنبى, 25 مامىر 2013 2:46
قويان بارىنشا ءوسىمتال كەلەدى. وسى قاسيەتىنىڭ ارقاسىندا تەز كوبەيەدى. بيزنەستىڭ بۇل ءتۇرى سوندىقتان دا بارىنشا ءتيىمدى بولىپ تابىلادى. ونىڭ ۇستىنە, ودان ءارتۇرلى ونىمدەر الۋعا بولادى. ماسەلەن, قويان تەرىسىنەن تون, قالپاق, جاعا, مانتو, جاكەت سەكىلدى كوپتەگەن كيىمدەر تىگىلەدى. سونىمەن قاتار, ەتى دە ءدامدى جانە تەز قورىتىلادى.
قوياننىڭ 200-دەن استام ءتۇرى بار. قازاقستاندا بىرنەشە ءتۇرى وسىرىلەدى. قويان سالماعى 7 كەلىگە دەيىن, ال كەيبىر جاعدايلاردا 9 كەلىگە دەيىن تارتادى. قوياندى ەتىمەن قاتار ءجۇنى جانە تەرىسى ءۇشىن وسىرەدى. ول ءۇشىن قاجەتتى تۇقىمدى تاڭداپ الۋ قاجەت. ماسەلەن, ءجۇنى ءۇشىن وسىرىلەتىن قويان تەرىسىنىڭ ءجۇنى 12 سانتيمەترگە دەيىن جەتەدى.
قوياندى كۇتۋ. جەكە شارۋاشىلىقتا قوياندى كۇتۋدىڭ كوپتەگەن تاسىلدەرى بار. ماسەلەن, ونى كەڭ سارايدىڭ ىشىندە وسىرۋگە بولادى. بىراق, مۇنىڭ ءبىر كەمشىلىگى قويان ەركىن قىدىرىستاپ جۇرگەندىكتەن, ونىڭ ءارتۇرلى جاستاعى اتالىعى مەن انالىعى ءبىر-بىرىمەن شاعىلىسقا تۇسەدى دە, تۇقىمدىق قاسيەتى مەن ساپاسىن باقىلاۋدا ۇستاۋ ماسەلەسى قيىنداي تۇسەدى. ونىڭ ۇستىنە قويان ادەتتە ءوز ءىنىن جەر استىنان تەرەڭدەپ قازاتىندىقتان, ونىڭ قالاي كوجەكتەگەندىگىن اڭعارماي دا قالاسىز. سوندىقتان, قوياندى بۇلايشا كۇتۋ ءتۇرى ءتيىمسىز دەپ ەسەپتەلەدى.
ماماندار كوپ جاعدايدا قويانداردى جەكەلەپ نەمەسە شاعىن توپپەن كلەتكاعا قاماپ ۇستاۋدى ۇسىنادى. كلەتكانى كەز كەلگەن قۇرىلىس ماتەريالىنان جاساپ الۋعا بولادى. ونىڭ قۇرىلىسى بارىنشا قاراپايىم, قوياندى كۇتۋگە, سونىڭ ىشىندە ازىقتاندىرۋ مەن تازالىق جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە قولايلى بولعانى ءجون. ماسەلەن, ونى 0,8-دەن 1,0 مەتر بيىكتىكتە ورنالاستىرساڭىز, بۇل ءسىزدىڭ قوزعالىسىڭىز ءۇشىن ءتيىمدى. قوياندى ازىقتاندىرعاندا نەمەسە كلەتكانى تازالاعاندا جەرگە كوپ ەڭكەيىپ, قينالىپ جاتپايسىز.
تاعى ءبىر ەسكەرەتىن ماسەلە, كلەتكالاردى قۇرعاق جانە جاسىل اعاشتارمەن كومكەرىلگەن جەردە ورنالاستىرعان دۇرىس. بۇل تۋرالى ناقتى اقپاراتتىhttp://agrariy.net/view2_3.html جانە http://krolix.org/soderzhanie_krolikov.htmlسايتتارىنان الا الاسىز.
قوياندى كوبەيتۋ. قويان 3-3,5 ايىندا جىنىستىق تۇرعىدان جاقسى جەتىلىپ ۇلگەرەدى. بىراق, ونى بۇل كەزدە شاعىلىسقا قوسۋ تىم ەرتە دەپ ەسەپتەلەدى. ويتكەنى, بۇل ۋاقىتتان ونىڭ ءوسۋ ۇدەرىسى اياقتالمايدى. سوندىقتان, ءىرى تۇقىمدى قويانداردى سالماعى كەمىندە 3,5 كەلى تارتاتىن 5 ايعا جەتكەن مەزگىلىندە, ال ورتا سالماقتى قويانداردى 4 ايدان اسقاننان كەيىن بارىپ شاعىلىسقا قوسۋعا بولادى.
قويان ءجيى جانە كوپتەپ كوجەكتەيدى. ءبىر كوجەكتەگەندە ورتا ەسەپپەن 6-7-ءسىن تۋادى. كەيبىر جاعدايدا كوجەكتەردىڭ سانى 17-گە دەيىن جەتۋى مۇمكىن. انالىق قوياننىڭ ءبىر جىلدىڭ ىشىندە 4-5 رەت كوجەكتەي الاتىندىعىن ەسكەرسەك, قوياننىڭ قانشالىقتى تەز كوبەيۋ قاسيەتىنە يە ەكەندىگىن تۇسىنەمىز.
قىستى كۇندەرى قويان كوجەكتەمەس بۇرىن ونىڭ ورنالاسقان جەرىن جاقسىلاپ قىمتاپ جىلىتۋ قاجەت. كلەتكانىڭ ىشىنە كولەمى 55ح30ح20 سانتيمەتر بولاتىن ارناۋلى جاشىك ورنالاستىرىپ, ونىڭ ىشىنە سابان سالعان دۇرىس. انالىق قويان وسىندا ورنالاستىرىلادى. سوندىقتان بۇل جاشىكتىڭ قۇرعاق, جۇمساق جانە تازا بولعاندىعىن ەسكەرگەن ءجون.
كوجەكتەر سوقىر جانە ساڭىراۋ, تەرىسى ءجۇنسىز تىقىر بولىپ تۋادى. انالىق قويان تولىق كوجەكتەپ بولىسىمەن, بىردەن جاشىك ىشىنەن سىرتقا شىعادى. مىنە, وسى كەزدە كوجەكتەردىڭ ءتىرى نەمەسە ءولى تۋعاندىعىن تەكسەرىپ العان ءجون. ءولىسى مەن ءومىر سۇرە المايتىن ءالسىزىن بىردەن الىپ تاستاڭىز. سوندا امان تۋعاندارىنىڭ ءوسىپ-جەتىلۋىنە قولايلى مۇمكىندىك قالىپتاستىراسىز.
كوجەكتەر تۋعاننان كەيىن كلەتكانىڭ ءىشىن كۇنىنە ەكى رەت تازالاپ وتىرۋ كەرەك. سەبەبى, گيگيەنالىق تازالىق جاڭا تۋعان كوجەكتەردىڭ ءومىرى ءۇشىن ماڭىزدى قىزمەت اتقارادى.
كوجەكتەر ومىرگە كەلگەن العاشقى اپتانىڭ ىشىندە ولاردى تاماقتاندىرامىن دەپ اۋرە بولۋدىڭ قاجەتى جوق. ولار بۇل كەزدە انا سۇتىمەن قورەكتەنەدى. ءبىر ەسكەرەتىن ماسەلە, مۇنداي كەزدە كلەتكاعا ءجيى بارىپ, داۋىس شىعارىپ, انالىق قوياننىڭ مازاسىن الۋعا بولمايدى.
ەگەر انالىق قويان ءوز سۇتىمەن كوجەكتەردى تويىندىرا الماسا, ولاردى قولدان قوسىمشا ازىقتاندىرىپ وتىرۋعا تۋرا كەلەدى. ول ءۇشىن مايىنان اجىراتىلعان قۇرعاق سۇتكە اقۋىزدى جانە وسىمدىك مايىن قوسىپ, ارالاستىرىپ بەرۋ قاجەت. قوسپانىڭ 53 پايىزىن قۇرعاق ءسۇت, 32 پايىزىن اقۋىز, 12 پايىزىن كۇنباعىس مايى قۇراعانى ءجون. قوسپانى بەرمەس بۇرىن ونى 37-38 گرادۋستىق تەمپەراتۋرا شاماسىندا قىزدىرىپ الۋدى ۇمىتپاڭىز. دايىن بولعان قوسپانى بوتەلكەگە قۇيىڭىزدا, اۋزىنا ەمىزىك ورناتىڭىز. كوجەكتەردى وسىلايشا ازىقتاندىرۋعا بولادى.
قويانداردىڭ نەگىزگى ازىق تۇرلەرى. قويان ءارتۇرلى شوپتەرمەن ازىقتانادى. قىرىققابات جاپىراقتارىن, كۇنباعىس دانەكتەرىن, جۇگەرى ءدانى مەن وركەندەرىن ۇناتادى. سونىمەن قاتار, وعان اعاش تامىرلارىن, باقشالىق داقىلدار قالدىقتارىن جانە سۇرلەم بەرۋگە بولادى. قاتتى ازىق ءتۇرلەرىنەن ءشوپ پەن ساباندى, اعاش بۇرشىكتەرىن جەي بەرەدى. ارپا, بيداي, س ۇلى, قۇراماجەم, تاماق قالدىقتارىن, استىق قالدىقتارىن, ءشوپ ۇنتاقتارىن دا بەرە بەرۋىمىزگە بولادى. سونىمەن قاتار, وعان ءبىر مەزەت تۇز بەن بور, سۇيەك ۇنىن بەرىپ قويساڭىز جاقسى بولادى.
قويان ءوسىرۋدىڭ شىعىندارى.
كلەتكالار ساتىپ الۋعا ولاردىڭ سانى مەن كولەمىنە بايلانىستى 40 مىڭ تەڭگەدەن 180 مىڭ تەڭگەگە دەيىن اقشا قاجەت;
20 قويان ساتىپ الۋ شامامەن العاندا 60 مىڭ تەڭگەدەن 80 مىڭ تەڭگەگە دەيىن قارجى جۇمسالادى;
قۇراماجەم ساتىپ الۋعا 100 مىڭ تەڭگەدەن 500 مىڭ تەڭگە ارالىعىندا شىعىن شىعارۋعا تۋرا كەلەدى;
سوندا ءسىزدىڭ بارلىق شىعىندارىڭىز ءوزىڭىز ءومىر سۇرەتىن ءوڭىردەگى باعا جاعدايىنا بايلانىستى 200 مىڭ تەڭگەدەن 760 مىڭ تەڭگەگە دەيىنگى شىعىندى قاجەت ەتەدى.
قويان ءوسىرۋدىڭ كىرىستەرى.
قوياننىڭ وتە ءوسىمتال كەلەتىندىگىن جوعارىداي ايتتىق. سوندا ءسىز 20 قوياندى ءوسىرۋ ارقىلى ودان ءبىر جىلدىڭ ىشىندە 380 كەلىگە دەيىن ەت وندىرە الاسىز. ءبىر كەلى قويان ەتى شامامەن 1200-1400 تۇرادى. دەمەك, ءسىز ءبىر جىلدىڭ ىشىندە قويان ەتىن ساتۋدان 456 مىڭ تەڭگەدەن 523 تەڭگەگە دەيىن كىرىس قاراتاسىز.
بۇل تسيفرلار قايدان الىنىپ وتىر؟ ەگەر, 20 قويان ساتىپ الساڭىز ولاردىڭ ارقايسىسى سىزگە ءبىر جىلدىڭ ىشىندە كەمىندە 10 كوجەك بەرەدى. وسە كەلە ولاردىڭ ارقايسىسىنىڭ سالماعى كەمىندە 1,8-1,9 كەلىنى قۇرايدى. سوندا ءسىز ءبىر جىلدا كەمىندە 200 قويان ساتا الاسىز. 380 كەلى ەت مىنە, وسى قويانداردان الىنادى.
مۇنىڭ سىرتىندا ءسىز ەندى 200 قويان تەرىسىن ساتا الاسىز. ولاردىڭ ارقايسىسىنىڭ باعاسى كەمىندە 1000 تەڭگە تۇرادى. دەمەك وسىنىڭ وزىنەن عانا قوسىمشا 200 مىڭ تەڭگە پايدا قاراتاسىز.
سوندا قويان ءوسىرۋ ءىسى ءبىر جىلدىڭ ىشىندە ءوزىنىڭ بارلىق شىعىندارىن اقتاپ, ءسىزدى ەداۋىر پايداعا كەنەلتەدى. مۇنان كەيىنگى جىلدارى ءسىزدىڭ وسىرەتىن قويانىڭىزدىڭ سانىنا بايلانىستى تۇسەتىن كىرىس كولەمى بارىنشا ارتا بەرەدى.
ازىرلەگەن
سۇڭعات ءالىپباي,
«ەگەمەن قازاقستان».
________________________________________
پايدالى كەڭەستەردى مىنا سايتتاردان الۋعا بولادى:
http://krolikoferma.ru/
http://www.greenrussia.ru/main/
kroliki/1100-organizaciya-razvedeniya-krolikov.html
http://www.rabbit.kz/component/option,com_frontpage/Itemid,1/
http://agrariy.net/view2_9.html
http://agrariy.net/view2_1.html
http://www.dachi74.ru/shivotnie/kroliki.htm
