دالاداعى ءدۇبىر
سەيسەنبى, 21 مامىر 2013 1:47
دالادا ءدۇبىر باستالدى. مەڭدىعارا اۋدانىنداعى «حاركوۆ» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ جابىق انگارىنداعى جاراتقان جۇيرىكتەي ىلعي سۋ جاڭا تەحنيكالار قىرعا اتتاندى. بۇگىندە ديقاندار تەحنيكانى باياعىداي قىسىمەن قاردىڭ استىنا تاستامايدى. جابىق عيماراتتا ساقتالاتىن تەحنيكانىڭ سىرى دا ۇشپايدى, مەحانيزاتور وتىراتىن كابيناعا شاڭ كىرمەيدى. شارۋاشىلىق جەتەكشىسى سايران بۇقانوۆ قازىر بۇرىنعى شارۋاشىلىق ءجۇرگىزۋ تاسىلىنە تاڭقالادى. ساكەڭ كانادادان, گەرمانيادان الدىرعان تەحنيكالاردى رەتتەپ قويىپ, قىزدىڭ جاساۋىنداي كۇتەدى. بۇگىندە شارۋاشىلىقتىڭ ءبىر تەحنيكاسى دا سىرتتا قالمايدى. كوكتەمگى دالا جۇمىستارى كەزىندە پىسكەن استاي دايىن تۇرادى.
سەيسەنبى, 21 مامىر 2013 1:47
دالادا ءدۇبىر باستالدى. مەڭدىعارا اۋدانىنداعى «حاركوۆ» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ جابىق انگارىنداعى جاراتقان جۇيرىكتەي ىلعي سۋ جاڭا تەحنيكالار قىرعا اتتاندى. بۇگىندە ديقاندار تەحنيكانى باياعىداي قىسىمەن قاردىڭ استىنا تاستامايدى. جابىق عيماراتتا ساقتالاتىن تەحنيكانىڭ سىرى دا ۇشپايدى, مەحانيزاتور وتىراتىن كابيناعا شاڭ كىرمەيدى. شارۋاشىلىق جەتەكشىسى سايران بۇقانوۆ قازىر بۇرىنعى شارۋاشىلىق ءجۇرگىزۋ تاسىلىنە تاڭقالادى. ساكەڭ كانادادان, گەرمانيادان الدىرعان تەحنيكالاردى رەتتەپ قويىپ, قىزدىڭ جاساۋىنداي كۇتەدى. بۇگىندە شارۋاشىلىقتىڭ ءبىر تەحنيكاسى دا سىرتتا قالمايدى. كوكتەمگى دالا جۇمىستارى كەزىندە پىسكەن استاي دايىن تۇرادى.
بيىل شارۋاشىلىق 20 مىڭ گەكتار جەرگە ءداندى داقىلدار سەبەدى. شارۋانى دوڭگەلەتپەسە سايران بالكەن ۇلى ەڭبەك ەرى بولا ما؟! بالا جاسىنان اۋىلدا ءوسىپ, ەرجەتكەن ساكەڭدى قازىر دالانىڭ پروفەسسورى دەسە بولار. ونىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى جاقسى دامىعان ەلدەردەگى سياقتى وزىق تەحنولوگيا بولماي, مول تابىس كەلمەيتىنىنە ابدەن كوزى جەتكەن. ونىڭ ەڭ باستى كەپىلى – شارۋاشىلىقتاعى شەتەلدىك قۋاتتى, وزىق تەحنيكا. مۇنداعى مەحانيزاتورلاردىڭ بارلىعى دەرلىك جاڭا تەحنيكانىڭ ءتىلىن ءبىلىپ العان. ولاردى وقىتىپ, قايتا دايارلاۋعا شارۋاشىلىق باسشىسى قارجىنى اياعان جوق. «الدا كەتىپ بارا جاتقان جۇرتتان قالماۋدى ۇيرەنۋىمىز كەرەك», دەگەندى ول ءوز ماماندارىنا دا, جۇمىسشىلارعا دا ايتىپ وتىرادى. شارۋاشىلىق ماماندارى جەرگە ءدان ءسىڭىرۋ سەكىلدى ناۋقاندىق جۇمىستاردى وتە قىسقا مەرزىمدە اياقتاۋدى ماقسات ەتەدى. بۇل دا وسى شارۋاشىلىقتاعى ىلكىمدى ءىستىڭ ءبىرى.
– ءدان سەبۋ جۇمىسىن ماۋسىم ايىنىڭ باسىنا جەتەر-جەتپەس ۋاقىتتا اياقتاۋدى مەجەلەدىك. اراسىندا جاڭبىر جاۋىپ, قولدى بايلاماسا بولدى. تەحنيكا مىقتى, تۇقىم جەتكىلىكتى بولعاندا كوكتەمگى دالا جۇمىستارى تەز جۇرەدى. ءبىز كوكتەمدە ءداندى تەز ارادا ءسىڭىرۋ ءۇشىن قىس بويى دايىندالامىز. دايىندىق كۇشتى بولماسا, كوكتەمدە تىپىرلاعانمەن بولمايدى. كۇزگى مولشىلىقتىڭ نەگىزى عوي بۇل ناۋقان, – دەيدى سايران بالكەن ۇلى.
بيىل قاردىڭ كوپ ءتۇسۋى ديقاندار كوڭىلىن دە كوتەرىپ تۇر. قار سۋى بىلتىردان اڭقاسى كەپكەن جەرگە ءسىڭگەننەن كەيىن, توپىراق ىلعالى دا ازىرگە جەتكىلىكتى. شارۋاشىلىق بيىل 3 مىڭ گەكتار جەرگە مايلى داقىلداردىڭ زىعىر, كۇنباعىس, قاراقۇمىق سەكىلدى بىرنەشە ءتۇرىن ەكتى. بۇرىن بارلىق كۇش-قۋاتتى دا, نازاردى دا بيدايعا سالاتىن ماماندار, سوڭعى جىلدارى رىنوكتا مايلى داقىلدارعا دەگەن سۇرانىستىڭ ارتىپ كەلە جاتقانىن ءبىلىپ وتىر. ءبىردەن ەمەس, بىرتىندەپ ونىڭ القابىن مولايتىپ كەلەدى. حاركوۆتىقتار دا سولاي ىستەپ وتىر. ال شارۋاشىلىقتاعى قالعان القاپتىڭ 70 پايىزىنا بيداي سەبىلەدى.
وبلىستا جالپى 4 ميلليون 437 مىڭ گەكتار جەرگە ءدان سىڭىرىلمەك. سونىڭ 82 پايىزى بيداي, قالعانى مايلى داقىلدار مەن كوكونىستىڭ, كارتوپ پەن باقشا وسىمدىكتەرىنىڭ ۇلەسىنە تيەدى. وتكەن جىلعا قاراعاندا جارما داقىلدارى 11 مىڭ گەكتارعا, بۇرشاق تۇقىمداستار 4 مىڭ, مايلى داقىلدار 35 مىڭ گەكتارعا كوپ سەبىلەدى. سونداي-اق, جىلداعىعا قاراعاندا كارتوپ القابى دا ۇلعايا تۇسپەك. بيىل ءبىرىنشى رەت وبلىس بيۋدجەتىنەن تۇقىم دايىندايتىن شارۋاشىلىقتار ءۇشىن 250 ميلليون تەڭگە سۋبسيديا ءبولىندى. بۇگىنگە دەيىن بارلىعى 800 مىڭ گەكتار جەرگە ءدان ءسىڭىرىلىپ ۇلگەرىلدى. وبلىستىڭ كەيبىر اۋداندارىندا جاۋىن جاۋىپ وتكەنى بولماسا, نەگىزىنەن كۇن اشىق, ديقاننىڭ ۋاقتىلى قيمىلداپ قالۋىنا مۇمكىندىك جەتەدى. وتكەن جىلى گەكتار شىعىمدىلىعىنىڭ تىم تومەن بولۋىنا بايلانىستى وبلىستا تۇقىمنىڭ ازايىپ قالعانى تۋرالى ءبىراز اڭگىمە بولعان ەدى. بۇل ماسەلە كوكتەمگى دالا جۇمىستارى باستالعانشا شەشىمىن تاپتى. جانار-جاعارماي دا وبلىس اۋداندارىنا ۋاقتىلى جەتكىزىلدى.
– ەندى اپتالاپ جاۋاتىن اق جاۋىندار بولماي, اۋا رايى اشىق بولىپ تۇرسا, ديقاندار ناۋقاندى ماۋسىم ايىنىڭ 5-ءشى جۇلدىزىنا دەيىن اياقتاۋى ءتيىس, – دەيدى وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باس مامانى ءسالىمجان ەسەنامانوۆ.
ەڭ باستى ناۋقان باستالدى. الايدا, ديقان تىرلىگى مۇنىمەن بىتپەيدى. التى اي جاز ونىڭ ءجۇزىن كۇن قاعىپ, قولى كۇستەنەتىنى تاعى ايان. ال بالاپاندى كۇزدە سانايدى, وعان دەيىن اسپاننىڭ نۇرى ازايماسىن دەڭىز, ايتپەسە, ديقان ەڭبەكتەن بەلىن جازبايدى.
ءنازيرا جارىمبەتوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان».
قوستاناي وبلىسى.
