30 ناۋرىز, 2013

ومارتا شارۋاشىلىعىن قۇرۋ

2594 رەت
كورسەتىلدى
9 مين
وقۋ ءۇشىن

ومارتا شارۋاشىلىعىن قۇرۋ

سەنبى, 30 ناۋرىز 2013 2:01

ءبىز «ءبىر ناسىپكە – ءجۇز كاسىپ» ايدارىمەن بەرىلگەن وتكەندەگى العاشقى ماقالامىزدا ساز بالشىقتان قىش بۇيىمدارىن جاساپ, ساۋدالاۋ ماسەلەسىن ءسوز ەتكەن ەدىك. ال, بۇل جولعى ماقالامىزدا ومارتا شارۋاشىلىعىن قالاي قۇرۋعا بولاتىندىعىنا توقتالماقپىز. بۇل بيزنەستىڭ تۇپكىلىكتى ماقساتى – ارا ءوسىرىپ, بال مەن بالاۋىز, باسقا دا ومارتا ونىمدەرىن ءوندىرىپ, ولاردى ساتىپ, پايدا تابۋ, بال ونىمدەرىن پايدالانىپ, دەنساۋلىقتى تۇزەۋ. جالپى, تازا تابيعات اياسىندا ومارتا شارۋاشىلىعىمەن شۇعىلداناتىن جاندار ىسىنە قىزىعۋشىلىق بۇرىننان دا بايقالىپ كەلەدى.

 

سەنبى, 30 ناۋرىز 2013 2:01

ءبىز «ءبىر ناسىپكە – ءجۇز كاسىپ» ايدارىمەن بەرىلگەن وتكەندەگى العاشقى ماقالامىزدا ساز بالشىقتان قىش بۇيىمدارىن جاساپ, ساۋدالاۋ ماسەلەسىن ءسوز ەتكەن ەدىك. ال, بۇل جولعى ماقالامىزدا ومارتا شارۋاشىلىعىن قالاي قۇرۋعا بولاتىندىعىنا توقتالماقپىز. بۇل بيزنەستىڭ تۇپكىلىكتى ماقساتى – ارا ءوسىرىپ, بال مەن بالاۋىز, باسقا دا ومارتا ونىمدەرىن ءوندىرىپ, ولاردى ساتىپ, پايدا تابۋ, بال ونىمدەرىن پايدالانىپ, دەنساۋلىقتى تۇزەۋ. جالپى, تازا تابيعات اياسىندا ومارتا شارۋاشىلىعىمەن شۇعىلداناتىن جاندار ىسىنە قىزىعۋشىلىق بۇرىننان دا بايقالىپ كەلەدى.

ارانىڭ 25 مىڭعا جۋىق ءتۇرى بار. سولاردىڭ ىشىندە ومارتا شارۋاشىلىعىن جۇرگىزىپ, بال ءوندىرۋ ءۇشىن ەڭ قولايلىلارى ورتاورىستىق, كارپاتتىق جانە قيىرشىعىستىق ارا تۇقىمدارى بولىپ كەلەدى.

ءىستى نەدەن باستاۋ كەرەك؟ ىستى ومارتا (بىرنەشە ارا ۇيالارى) ورنالاساتىن ورىندى تاڭداۋدان جانە قاجەتتى قۇرال-جابدىقتاردى ساتىپ الۋدان باستاعان ءجون. ول ءۇشىن ومارتا ورنالاستىرىلاتىن جەر تەلىمى جەلدەن جاقسى قورعالعان قۇرعاق جەردەن تاڭدالعانى دۇرىس. سونىمەن قاتار, بولاشاق ومارتانىڭ اينالاسىندا ورمان نەمەسە اعاش شوعىرلارىنىڭ, باۋ-باقشالاردىڭ, ارالار بال تارتا الاتىنداي گۇلدەر مەن شوپتەر وسكەن دالالىق اۋماقتاردىڭ بولۋىن ەسكەرگەن ابزال. ومارتانى ورنالاستىرعان كەزدە ارا ۇيالارىنىڭ قۇرىلىسىنا ءمان بەرۋدىڭ دە ماڭىزى زور. ويتكەنى, ونىڭ ساپاسى جۇمىس ىستەۋگە قابىلەتتى ارالار توبىنىڭ قالىپتاسۋىنا, سونىمەن قاتار ومارتاشىنىڭ ەڭبەك ونىمدىلىگىنىڭ ارتۋىنا ىقپال ەتەدى.

قاجەت بولاتىن قۇرال-جاب­دىق­تار مەن تەحنولوگيا. ىستى, ەڭ الدىمەن, ارا ۇيالارىن ازىرلەۋدەن باستاعان ءجون. تاجىريبەلى ومارتاشىلار ارا ۇيالارىن ءوز قولدارىمەن جاسايدى. ولاردىڭ وسىنداي ۇيالاردى جاساۋ ءۇشىن قاجەتتى اعاش وڭدەيتىن قۇرال-جابدىقتارى بولادى. ەگەر ءسىز بۇل شارۋانىڭ ىڭعايىن بىلمەيتىن بولساڭىز, وندا ەڭ دۇرىسى – ولاردى ساتىپ الۋ.

ارا ۇيالارىن ساتىپ العان كەزدە ولاردىڭ جاڭاسىنان گورى بۇرىن پايدالانۋدا بولعان ەسكىلەۋلەرىن, بىراق ساپاسى جاقسىلارىن تاڭداي بىلگەن ءجون. ادەتتە, بۇرىن پايدالانۋدا بولعان ارا ۇيالارى ونشاما قىمبات بولا قويمايدى. ويتكەنى, ولاردىڭ قۇنى وتەلگەن دەپ ەسەپتەلەدى. سون­دىقتان مۇنداي ارا ۇياسىن 1200-1500 تەڭگەگە ساتىپ الۋعا بولادى.

ارينە, ءسىز ومارتا شارۋا­شى­لىعىمەن شۇعىلدانعاننان كەيىن تەك ءبىر ۇيامەن عانا شەكتەلىپ قال­مايتىنىڭىز ايقىن. ءسىزدىڭ جاڭا كاسىبىڭىز وزىڭىزگە نەعۇرلىم ءتيىمدى بولىپ, تابىس اكەلۋى ءۇشىن كەمىندە بەس ۇيا قاجەت بولادى. ءار ۇياعا ءبىر-بىردەن ارا ءۇيىرى ورنالاستىرىلادى. ارينە, ارا ۇيالارىن بۇدان دا كوبەيتە ءتۇسۋدىڭ پايداسى مول ەكەندىگى انىق. بىراق ءىستى جۇرگىزۋ تاجىريبەڭىز بولماسا, وندا سىزگە ەڭ دۇرىسى – جۇمىسىڭىزدى از-ازدان باستاپ, ونى بىرتە-بىرتە يگەرۋ. ويتكەنى, تاجىريبەسىز ادام ءۇشىن كەز كەلگەن جاڭا ءىستىڭ وزىندىك قىرى مەن سىرى بولاتىنى تۇسىنىكتى. سوندىقتان باستاپقى كەز ءۇشىن سىزگە بەس ارا ۇياسىنىڭ ءوزى جەتىپ جاتىر.

ەندىگى ءبىر ۇلكەن شارۋا – ارا ساتىپ الۋ. ارانى ۇيىرىمەن ساتىپ الادى. ارا ساتىپ الۋ شارۋاشىلىقتى باستاۋدىڭ ەڭ قاراپايىم, بىراق ەڭ قىمبات ءتاسىلى بولىپ تابىلادى. سەبەبى, ارانىڭ ءبىر ءۇيىرى ورتا ەسەپپەن 11000-13000 تەڭگە تۇرادى.

مۇنان كەيىن سىزگە ارادان قور­عاناتىن توركوزدى بەتپەردە, ءتۇتىن سالعىش, قولعاپ ساتىپ الۋ كەرەك. ويتكەنى, بۇلارسىز ءسىز ارا ۇياسىنا جاقىنداي المايسىز. سونىمەن قوسا, ۇستىڭىزگە اشىق ءتۇستى تۇكسىز كيىم كيىپ, ارالاردى ۇركىتەتىن جەلپۋىش (وعان قازدىڭ قاناتى دا جارايدى) ۇستاعانىڭىز ءجون.

ارانى ازىقتاندىرۋ ءتاسىلى. ارا ءۇشىن نەگىزگى قۇنارلى ازىق – گۇل شىرىنى (گۇلدەن بولىنەتىن ءتاتتى سۇيىق). ونداي ازىقتى ارالار ءوزى ىزدەپ تابادى جانە قىسقا قاجەتتى قوردى دا وزدەرى جينايدى. ولار وسىمدىكتى توزاڭداندىرۋ ارقىلى ودان ازىق وڭدەيدى. سونىمەن قاتار, ارالاردى قانت شىرىنىمەن قوسىمشا ازىقتاندىرۋ دا قاجەت. قانت شىرىنىن الۋ ءۇشىن قانتقا شاراپ قىشقىلىن قوسىپ, ونى سۋمەن ارالاس­تىرۋ كەرەك.

ارانى كوبەيتۋ. بال بەرەتىن ارالار ەكى جولمەن كوبەيەدى: شاعىلىسۋ جانە ۇيىرگە ءبولىنۋ ارقىلى. ارانى ۇيىرگە بولگەن كەزدە ۇيىردەگى ارادان تاعى ءبىر ءۇيىر ارا ءبولىنىپ شىعادى.

بۇل ۇدەرىس بىلايشا جۇرەدى. ۇيىردەگى بارلىق ارالاردىڭ ورتاق ءبىر اناسى بولادى. شاعىلىسقان سوڭ 3-4 كۇن وتكەننەن كەيىن انالىق ارا جۇمىرتقالايدى. جۇمىرتقالاۋ بارىسىندا ءبىر ارا تاۋلىگىنە 2-3 مىڭعا دەيىن جۇمىرتقا تاستاۋى مۇمكىن. انالىق ارا وتىز كۇن ىشىندە ءوزىنىڭ ۇرىقتانۋ قابىلەتىن ساقتايدى.

جاڭا ءۇيىردى ءبولىپ شىعارۋعا دايىندىق بارىسىندا ارالار ءۇيىرى شىرىن جيناۋ مەن توزاڭداندىرۋدى كۇرت تومەندەتەدى. انالىق ارانىڭ اۋىسۋى جاڭا ۇيىرلەردىڭ قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتەدى. بۇل ۇدەرىس جاز ورتاسىندا, گۇل شىرىندارى ازايعان تۇستا جۇرەدى. ۇيىرلەردىڭ پايدا بولۋى ەكى اپتادان التى اپتاعا دەيىنگى ۋاقىتتى قامتيدى. جاڭادان پايدا بولعان ارالار ءپىشىنى نەعۇرلىم جۇمساق ءتۇستى جانە تۇكتى كەلەدى. العاشقى ءۇش تاۋلىكتە ولار انا سۇتىمەن قورەكتەنەدى. ءۇشىنشى تاۋلىك سوڭىندا جۇمىسشى ارالاردىڭ قامقورلىعىنا كوشىپ, بال مەن بالتوزاڭ ارالاسقان كومىرسۋلى سۇيىقپەن ازىقتاندىرىلادى. وسى ءۇش اپتانىڭ ناتيجەسىندە ولاردىڭ سالماعى بىرنەشە ەسە ءوسىپ, جەتىلەدى.

ونىمدەردى وتكىزۋ. ومارتا شارۋا­شىلىعىمەن شۇعىلدانعان ادام بالدىڭ وزىنەن تىس, قوسىمشا ونىمدەر دە وندىرەدى. ولار – ارا ءسۇتى, بالاۋىز, بالتوزاڭ جانە تاعى باسقالار. دەگەنمەن, ومارتا شارۋاشىلىعىنىڭ نەگىزگى ءونىمىن ارا بالى قۇرايدى. بارلىق ونىمدەردىڭ 80 پايىزى ارا بالىنان تۇرادى.

ومارتا ونىمدەرىن ءسىز ءوز تۋىس­تارىڭىزعا, دوستارىڭىزعا جانە ولاردىڭ تانىستارى مەن دوس-جاران­دارىنا وتكىزە الاسىز. ويتكەنى, قازىرگى كۇنى تازا قولدان شىققان سەنىمدى ارا بالىنا دەگەن سۇرانىس كۇشتى. بال ونىمدەرىن ادامدار نەگىزىنەن ءوز تانىس­تارىنان نەمەسە ولاردىڭ ۇسىنىسى نەگىزىندە ساتىپ العاندى ءجون كورەدى. ارتىلىپ جاتسا, قالعان ونىمدەردى ساۋدا دۇكەندەرى مەن بازارلارعا شىعارۋعا بولادى.

جۇمىستى العاش ۇيىم­داس­تى­رۋعا جۇمسالاتىن شىعىندار:

بۇرىن پايدالانۋدا بولعان 5 دانا ارا ۇياسىن ساتىپ الۋعا – 10 000 تەڭگە.

ارا ساتىپ الۋعا (5 ءۇيىر) – 11 000 ح 5 = 55 000 تەڭگە

قاجەتتى قۇرال-جابدىقتار ساتىپ الۋعا – 15 000-16 000 تەڭگە.

سوندا بارلىعىن قوسقاندا 80 000 تەڭگە كولەمىندە شىعىن جۇمسالادى.

كىرىس:

بۇگىندە 1ليتر بال كەمىندە 1 200-1 500 تەڭگە تۇرادى. ءبىر ماۋسىمدا ارانىڭ ءبىر ۇياسىنان نەمەسە ءبىر ۇيىرىنەن 30 كيلو تاۋارلىق بال وندىرۋگە بولادى. بۇل شامامەن العاندا 20 ليتر بال دەگەن ءسوز. سوندا ءسىز 1 ارا ۇياسىنان عانا كەمىندە 24 000 تەڭگە, ال 5 ۇيادان 120 000 مىڭ تەڭگە تابىس تاباسىز. مۇنىڭ سىرتىندا بالاۋىز, بالتوزاڭ ساتىپ تا پايداعا كەنەلەسىز.

ال كەلەسى ماۋسىمدا سىزدەن ەشقانداي ءبىر شىعىن شىقپايدى. تاجىريبەڭىز دە تولىسا تۇسەدى. ونىڭ ۇستىنە, ءسىز ەندى ارا ۇيالارىن ءوز بەتىڭىزشە كوبەيتە الاسىز. ياعني كەلەسى ماۋسىمداعى تابىسىڭىز ءبىرىنشى جولعىدان بىرنەشە ەسە قوماقتى بولۋى ابدەن مۇمكىن.

جالپى, تاجىريبەلى ومارتاشى ءبىر ماۋسىمدا 30 جانە ودان دا كوپ ارا ۇياسىن ۇستايدى. ال ءسىز بۇل ىسپەن وتباسىڭىزبەن بىرگە شۇعىلدانساڭىز 60 جانە ودان دا كوپ ارا ۇياسىن ۇستاۋىڭىزعا بولادى. ياعني ءبىر ماۋسىمنىڭ وزىندە ميلليون تەڭگەدەن استام تابىس تابا الاسىز.

پايدالى كەڭەستەردى مىنا سايتتاردان الۋىڭىزعا بولادى:

www.zoodrug.ru

www.opchelah.com

http://www.medovik.info

http://www.pcheloverh.ru

http://www.pchelodom.ru

ازىرلەگەن

سۇڭعات ءالىپباي,

«ەگەمەن قازاقستان».

سوڭعى جاڭالىقتار