جۇمىسشى جالاقىسىنىڭ ءجونى بولەك
بەيسەنبى, 23 مامىر 2013 2:54
ءبىز كەزىڭدە «ەڭبەك ەت تە, مىندەت ەت» دەگەن ۇستانىمدى ۇستاعان قوعامدا ءومىر سۇردىك. وكىنىشكە وراي, سوڭعى جىلدارى بۇل قاعيدا اياقاستى بولىپ بارادى. كوپتەگەن ەڭبەك ۇجىمدارىندا جۇمىس ادامىنىڭ جالاقىسىن ۋاقتىلى تولەمەۋ, كەيدە ءتىپتى مۇلدەم بەرمەي قويۋ ۇيرەنشىكتى ۇردىسكە اينالدى. بۇل كوبىنە-كوپ بيۋدجەتتىك ەمەس مەكەمەلەرگە ءتان بولىپ وتىر. مۇنىڭ ءوزى ەڭ الدىمەن ەڭبەك ادامىنىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارىن بۇزۋ بولىپ تابىلادى. سوندىقتان اتالمىش وزەكتى پروبلەماعا پروكۋراتۋرا ورگاندارى ارالاسا باستادى.
بەيسەنبى, 23 مامىر 2013 2:54
ءبىز كەزىڭدە «ەڭبەك ەت تە, مىندەت ەت» دەگەن ۇستانىمدى ۇستاعان قوعامدا ءومىر سۇردىك. وكىنىشكە وراي, سوڭعى جىلدارى بۇل قاعيدا اياقاستى بولىپ بارادى. كوپتەگەن ەڭبەك ۇجىمدارىندا جۇمىس ادامىنىڭ جالاقىسىن ۋاقتىلى تولەمەۋ, كەيدە ءتىپتى مۇلدەم بەرمەي قويۋ ۇيرەنشىكتى ۇردىسكە اينالدى. بۇل كوبىنە-كوپ بيۋدجەتتىك ەمەس مەكەمەلەرگە ءتان بولىپ وتىر. مۇنىڭ ءوزى ەڭ الدىمەن ەڭبەك ادامىنىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارىن بۇزۋ بولىپ تابىلادى. سوندىقتان اتالمىش وزەكتى پروبلەماعا پروكۋراتۋرا ورگاندارى ارالاسا باستادى.
قازىرگى تاڭدا قىزىلوردا وبلىسىندا «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» اۆتوماگيسترالىنىڭ قۇرىلىسى قارىشتى قارقىنمەن ءجۇرىپ جاتىر. ونىڭ ەلىمىز اۋماعىنداعى ەڭ ۇزىن بولىگى دە قىزىلوردا وبلىسىنىڭ ۇلەسىنە تيەدى. وسى ۇلى جولدىڭ قۇرىلىسىندا 4 باس مەردىگەر, 100-دەن استام سۋبمەردىگەرلىك قۇرىلىس ۇيىمدارى جۇمىس جاساۋدا. وبلىستاعى ەڭبەك ادامىنىڭ جالاقىلارىن دۇرىس جانە ۋاقتىلى تولەمەۋ دەرەكتەرىنىڭ كوبى مەن كولەمدىسى دە نەگىزىنەن وسى جول مەكەمەلەرىنىڭ توڭىرەگىنەن شىعىپ جاتىر.
جاسىراتىنى جوق, وبلىس پروكۋراتۋرا ورگاندارى قازىرگى تاڭدا وسىناۋ كۇردەلى دە وزەكتى پروبلەمانى شەشۋدە وراسان زور جۇمىستار اتقارۋدا. سودان دا شىعار, جۇمىس ادامدارى اراسىنان بۇگىندە ءبىزدىڭ سالاعا وسى ماسەلەگە بايلانىستى شاعىم ايتىپ, تۋىنداپ وتىرعان تىعىرىقتان شىعارىپ بەرۋدى ءوتىنىپ كەلەتىندەر كوپ.
جاقىندا بىزگە سوندايلاردىڭ ءبىرى – «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» حالىقارالىق دالىزىندەگى سۋبمەردىگەرلىك ۇيىم – «جىلىويقۇرىلىسسەرۆيس» جشس-ىندا ەڭبەك ەتەتىن 370 ادام قول قويعان ارىز كەلىپ ءتۇستى. حات جولدارىندا ولاردىڭ وتكەن جىلعى قىركۇيەك ايىنان بەرى جالاقى الماعانى تۋرالى ايتىلعان. ال جالپى قارىزدىڭ مولشەرى بۇل كەزدە 57 ملن. تەڭگەدەن اسىپ ءتۇسىپتى. ءبىز ءۇشىن قيىندىق تۋعىزعان ەڭ باستى پروبلەما سەرىكتەستىك كەڭسەسىنىڭ اتىراۋ وبلىسىندا ورنالاسقاندىعىندا بولىپ شىقتى. وسىعان وراي مۇندا جۇمىس جاسايتىنداردىڭ تەك جارتىسى عانا قىزىلوردا وبلىسىنان الىنىپتى دا, قالعاندارى اتالمىش ايماقتان ۆاحتالىق تاسىلمەن قاتىناپ جۇمىس ىستەيدى ەكەن. ال بايقوڭىر قالاسىمەن ىرگەلەس تورەتام جانە اقاي كەنتتەرىنەن جۇمىسقا الىنعان جۇمىسشىلاردىڭ سوناۋ ءبىر قيانداعى مەكەمە باسشىلارىن كورە قويۋلارى ەكىتالاي. ارقانى كەڭگە سالعان سەرىكتەستىك جەتەكشىلەرى دە مۇنداعى جۇرتتىڭ قالاي كۇن كورەتىندەرىن ويلاۋدى ۇمىتقان.
بۇل ماسەلەنى بايقوڭىر قالاسى پروكۋراتۋراسىنىڭ ارنايى تەكسەرۋى ناتيجەسىندە جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ تەك جالاقى ءتولەۋدى عانا كەشىكتىرىپ قويا سالماي, ولاردىڭ زەينەتاقى قورلارىنا تۇسۋگە ءتيىستى مىندەتتى تولەمدەرىن دە وسى كەزگە دەيىن جىبەرمەگەندەرى انىقتالدى. بۇعان قوسا, جۇمىسشىلاردىڭ ايلىق جالاقىلارى ۇدايى نەگىزسىز تومەندەتىلىپ وتىرعان. ءبازبىر جۇمىسشىلاردىڭ اتى-جوندەرى ءتىپتى اقشا الاتىندار ۆەدوموستىسىندا دا جوق بولىپ شىقتى. سول سياقتى كەلىسىمشارتتارىن كۇنى بۇرىن ۇزگەن ازاماتتار ەڭبەكاقى بويىنشا قارىزدارى جونىندەگى قۇجاتى مەن ەڭبەك كىتاپشالارىن الا الماعان. بۇل ولاردىڭ كەلەسى ءبىر جەرگە جۇمىسقا تۇرۋلارىنا كەدەرگى كەلتىرگەن.
ءبىز وسىنىڭ ءبارىن وتە قىسقا مەرزىمدە رەتكە كەلتىردىك. اتاپ ايتقاندا, بايقوڭىر قالالىق پروكۋراتۋراسىنىڭ ەڭبەك جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگاندارعا ەنگىزگەن ۇسىنىسى, سونداي-اق قىزىلوردا جانە اتىراۋ وبلىستىق پروكۋراتۋرا ورگاندارىنىڭ بىرلەسە كۇش سالۋلارى ارقاسىندا جۇمىس بەرۋشىلەر جىبەرگەن بارلىق كەمشىلىكتەر قازىر تۇگەلدەي جويىلدى. مامىردىڭ 18-ءى كۇنى جوعارىدا اتالعان 370 جۇمىسشى وسى كەزگە دەيىن الا الماي كەلگەن جالاقىلارىنا قول جەتكىزدى. بۇل جەردە تەك اتالمىش كاسىپورىنعا اقتوبە جانە جامبىل وبلىستارىنان كەلىپ, جۇمىس اتقارىپ جۇرگەن ۆاحتاداعى ەڭبەك ادامدارىنىڭ قارىزدارى وتەلمەي قالدى. سەبەبى, ولاردىڭ بانكىلىك كارتالارى بولماي شىقتى. سونىمەن قاتار, ولاردىڭ الاشاقتارى جونىندە دە ناقتى اقپارات جوق.
قانات قۇلجانوۆ,
بايقوڭىر قالاسىنىڭ پروكۋرورى.
قىزىلوردا وبلىسى.
–––––––––––––––––––
سۋرەتتى تۇسىرگەن
الماس ماناپ.
