باسىنان ءبارىن بايانسىز باستاعان
سەيسەنبى, 14 مامىر 2013 2:46
ءابىلازوۆ ەلدەن قاشار جولدى ەرتەدەن ويلاستىرعان سياقتى
قازاقستاننىڭ بانك جۇيەسىنە قايتا ورالعان مۇحتار ءابىلازوۆ باسىنان ءبارىن بۇگىنگى كۇنى جەتىپ وتىرعان دارەجەدەي بولۋىن تەرەڭىنەن ويلاستىرىپ العانعا ۇقسايدى. كۇننەن كۇن ءوتىپ, اتىشۋلى الاياقتىڭ وقىس باسقان ءاربىر قادامىنىڭ قاعاناعى قارايا باستاعاننان مۇنىڭ ءبارى سۋدىڭ بەتىنە قالقىپ شىققان مايداي ۇلپىلدەپ كورىنۋگە اينالدى. ەندى, مىنە, ءابىلازوۆ پەن ونىڭ كومانداسىنىڭ داڭعىراعان اتتارى بريتانيانىڭ زاڭگەرلەرى ورتاسىنان ەستىلە باستادى. بۇل جەردە ءبىز «كوماندا» دەگەن ءسوزدى دە ءجاي «كومپانيا ءۇشىن» ايتىپ وتىرمىز.
سەيسەنبى, 14 مامىر 2013 2:46
ءابىلازوۆ ەلدەن قاشار جولدى ەرتەدەن ويلاستىرعان سياقتى
قازاقستاننىڭ بانك جۇيەسىنە قايتا ورالعان مۇحتار ءابىلازوۆ باسىنان ءبارىن بۇگىنگى كۇنى جەتىپ وتىرعان دارەجەدەي بولۋىن تەرەڭىنەن ويلاستىرىپ العانعا ۇقسايدى. كۇننەن كۇن ءوتىپ, اتىشۋلى الاياقتىڭ وقىس باسقان ءاربىر قادامىنىڭ قاعاناعى قارايا باستاعاننان مۇنىڭ ءبارى سۋدىڭ بەتىنە قالقىپ شىققان مايداي ۇلپىلدەپ كورىنۋگە اينالدى. ەندى, مىنە, ءابىلازوۆ پەن ونىڭ كومانداسىنىڭ داڭعىراعان اتتارى بريتانيانىڭ زاڭگەرلەرى ورتاسىنان ەستىلە باستادى. بۇل جەردە ءبىز «كوماندا» دەگەن ءسوزدى دە ءجاي «كومپانيا ءۇشىن» ايتىپ وتىرمىز. ايتپەسە «ءابىلازوۆ پەن ونىڭ كومانداسى» دەگەن تىركەسكە تەلىنگەن وفشورلىق جۇيەدەگى كاسىپورىندار دا, ولاردا اينالىمدا جۇرگەن قىرۋار قارجى دا تۇگەلدەي ءبىر ادامعا – تەك ءابىلازوۆتىڭ وزىنە عانا تيەسىلى ەكەنىن جاقسى بىلەمىز.
ەندى, مىنە, وسى «كوماندانىڭ» اتى قازىر ۇلىبريتانيانىڭ ادۆوكاتتارى مەن سۋديالارى توڭىرەگىنەن دۇركىرەپ ەستىلىپ تۇر. بۇعان البيون جەرىندە شىعاتىن The Independent دەگەن باسىلىمنىڭ تاراتقان تىڭ مالىمەتتەرى سەبەپ بولدى. سول گازەتتىڭ بايان ەتۋىنشە, ءدال بۇگىنگى تاڭدا ۇلىبريتانيانىڭ ادۆوكاتتارى مەن سوتتارىنا تاپجىلماس جۇمىس تاۋىپ بەرىپ وتىرعان ەڭ الدىڭعى ساپتان قازاقستان دا كورىنىپتى. بۇعان, البەتتە, «قىرىق جەردە جانى بار» الاياق مۇحتار ءابىلازوۆ جانە «كو»-نىڭ تىكەلەي قاتىسى دا, سىڭىرگەن ەڭبەگى دە جەتكىلىكتى.
بۇل اڭگىمەنىڭ القيسساسى بىلاي. الگىندەگى باسىلىم بريتانيادا سوڭعى جىلدارى سوت جۇزىندە قارالىپ جۇرگەن بىرقاتار پروتسەستەردى ارنايى زەرتتەپ كورەدى. قىزىق ءۇشىن. مۇنىڭ سوڭى قانداي تۇجىرىمدارعا اپارىپ سوقتىراتىنىن ءبىلۋ ءۇشىن. ال ونىڭ سوڭى شىنىندا ءتىپتى قىزىق بولىپ شىعادى. گازەت جۋرناليستەرى سوندا انگليانىڭ تورەلىك سوتى ءبىر جىلدىڭ ىشىندە قاراعان ىستەرگە امالسىز ايالدايدى. سويتسە, وسى سوت شىعارعان 705 شەشىمنىڭ 62 پايىزى ءبىر-بىرىمەن سوتتاسىپ جاتقان بوگدە ەلدىڭ ازاماتتارىنا قاتىستى شىعارىلعان ەكەن. دەمەك, تورەلىك سوت ءوز ەلىنىڭ ازاماتتارى كوتەرگەن ىستەردىڭ ءبارىن جيىپ-تەرىپ بىلاي قويىپ, نەگىزىنەن شەت ەلدەردەن كەلگەن كەلگىنبايلاردىڭ ءبىر-بىرلەرىمەن ىرىلداسقان ىرعىلجىڭ داۋلارىنا قازىلىق جاساپ وتىرۋعا قاراي اۋا قۇلاعان عوي. بۇل سوندا نەنى كورسەتەدى؟ البەتتە, شەتەلدىك تالاپ-ارىز بەرۋشىلەردىڭ وسى داۋدىڭ كونىنە سالاتىن سىياقى-قالاماقىلارىنىڭ كوپتىگىن بىلدىرەدى. سوسىن «بال ۇستاعان بارماعىن جالايدىنىڭ» ۇردىسىمەن اعىلشىننىڭ سۋديالارى دا وسىلاي قاراي ەمەشەكتەرى ءۇزىلىپ, اتتىڭ باسىن بۇرىپ كەپ جىبەرەدى. ارينە, سوت پروتسەسى جۇرگەن جەردە ادۆوكاتتار دا جۇرەدى. ولار ەندى اناۋ-مىناۋ اقشاعا جالدانا قويمايدى. مۇنىڭ شىنىندا سولاي ەكەنىنە تومەندە كوز جەتكىزەتىن بولاسىزدار.
ال ازىرگە شەت ەلدەردەن كەلەتىن ناعىز قالتالى جانە اشىقاۋىز الپاۋىتتارمەن جۇمىستىڭ قالاي جالعاساتىنىن ايتىپ بەرەيىك. ءبىز «الپاۋىتتار» دەپ بورىكتەرىن قازانداي ەتىپ وتىرعان ادامداردىڭ ءوزى شىن مانىنە كەلگەندە جەتى اتاسىنان بەرى التىننىڭ بۋىنا ماستانىپ ءوسىپ كەلە جاتقان ناعىز اقىر زاماننىڭ بايلارى ەمەس. ولاردىڭ دا دەنى وزدەرى تۇرعان مەملەكەتتىڭ نەمەسە جەكەلەگەن كىسىلەردىڭ اقشالارىن ارسىزدىقپەن يەمدەنىپ كەتكەندەردەن قۇرالادى. سوندىقتان دا مۇندايلار تابان اقى, ماڭداي تەرىمەن تابىلماعان نەمەسە ارعى بابالارىنان بەرى مۇرا بولىپ جالعاسىپ كەلە جاتپاعان توسىن اقشا مەن بەرەكەسىز بايلىقتى وسىندايدا سۋداي شاشىپ, نە بولعاندا دا جەڭىسكە جەتۋدەن ەشبىر قينالمايدى.
بايقاپ وتىرعان بولساڭىزدار, مۇحتار ءابىلازوۆ پەن ونىڭ كومانداسىنىڭ قازاقستاننان الىپ كەتكەن وراسان زور قارجىلارى دا بۇلارعا ميراستىق جولمەن بەرىلمەگەن بايلىق بولاتىن. سوندىقتان ولار دا ادۆوكاتتار مەن سۋديالارعا اقشا شاشۋدان بەتتەرى شىمىرىكپەدى. سونىڭ ارقاسىندا ماناعى 62 پايىزدىق ولشەمنىڭ ىشىندەگى قازاقستان ازاماتتارىنىڭ لوندونداعى قورعاۋشىلارعا بەرگەن اقشاسى بويىنشا كورسەتكىشى ەكىنشى ورىنعا بەرىك تابان تىرەپتى. مۇندا ءبىرىنشى ورىنعا ميللياردەرلەرىنىڭ سانى جاعىنان ءبىزدى ءجۇز وراپ الاتىن اقش ازاماتتارى شىقسا, ونىڭ سوڭىن الا قازاقستان مەن شۆەيتساريانىڭ جىلپوستارى قاباتتاسا شاۋىپ بارا جاتقان كورىنەدى.
باسىلىمنىڭ بايانداۋىنشا, بريتانيا ادۆوكاتتارىنىڭ وسىنداي اشىقاۋىزداردان جىرىپ الاتىن اقشالارى دا سۇمدىق. بىلاي قاراپ وتىرساڭ, لوندوندا جۇرگەن زاڭگەرلەردىڭ ءبىر جىلدا تاباتىن قارجىسى ءبىزدىڭ ءبىر وبلىستىڭ بيۋدجەتىنە پارا-پار دەسە بولعانداي. ەندى ءوزىڭىز بايقاپ قاراڭىز, ونىڭ كولەمى ارتىق-كەمى جوق 3,5 ملرد. فۋنت ستەرلينگ ەكەن. بۇل نەتكەن اقشا! ەگەر وسىنى بار-جوعى ءجۇز قارالى ادامنىڭ ءبولىسىپ الاتىنىن ەسكە الساڭىز, دۇنيەدەگى بار اقشانى ادۆوكاتتار الىپ وتىر ەكەن دەگەن ويعا قالارىڭىز ابدەن انىق. مىنە, اقشانىڭ وسىنشالىقتى مولشەرگە دەيىن جەتۋىندە قازاقستان وليگارحتارىنىڭ ء(ابىلازوۆ دەپ ءتۇسىنىڭىز) قوسىپ وتىرعان ۇلەستەرىنىڭ قانشا ەكەنىن تاعى پايىمداپ كورىڭىز. ال قازاقستاننان شىققان 86 داۋلاسۋشى قارجىسىنىڭ 90 پايىزىنىڭ بتا-بانكتىڭ بۇرىنعى باسشىسى, ءوز ەلىنەن 6 ميلليارد دوللاردان استام سوماداعى قارجىنى الاياقتىقپەن الىپ كەتۋشى رەتىندە ايىپتالۋشى مۇحتار ابىلازوۆكە تىكەلەي قاتىسى بار. قازىرگى تاڭدا بۇل ءىس بويىنشا جەكەلەگەن 11 سوت تالاپ-ارىزى قارالعالى تۇر. بۇل ىستەرگە كەمىندە 50 زاڭگەر تارتىلعان. ال مۇحتار ءابىلازوۆ سوت ءوز شەشىمىن ورىنداماعانى ءۇشىن 22 ايعا تۇرمەگە قاماۋ جونىندە ۇكىم شىعارعاننان كەيىن ۇلىبريتانيادان كەتىپ قالعان.
باسىلىمنىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, بريتانيا بيلىگى الداعى ۋاقىتتا ءىرى اۋقىمدى كوممەرتسيالىق ىستەردەگى سوت باج سالىعىن كوتەرۋ جونىندە رەفورما جاساماق نيەتتە. مۇنىڭ ءوزى اعىلشىننىڭ قاراپايىم سالىق تولەۋشىلەرى ءۇشىن ايقىن باسىمدىق الىپ بەرگەن بولار ەدى.
قۇرىش نۇرىمبەت.
