اقشا جۇمسالدى…
سەنبى, 4 مامىر 2013 3:27
بىراق اۋىل ءالى تازا سۋ ىشە الماي وتىر
سوڭعى كەزدەرى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ پروكۋراتۋراسى كۇشىنە ءمىندى. باس كوتەرمەي بۇرقىراتىپ جۇمىس ىستەپ جاتقانى بولار, ايتەۋىر, ەلدى ەلەڭ ەتكىزەرلىك ءمالىمەتتەردى ءجيى تاراتاتىن بولدى. جاقىندا وڭتۇستىكتىڭ اۋىز سۋىنا بايلانىستى اۋىر-اۋىر سوزدەر ايتىلدى.
سەنبى, 4 مامىر 2013 3:27
بىراق اۋىل ءالى تازا سۋ ىشە الماي وتىر
سوڭعى كەزدەرى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ پروكۋراتۋراسى كۇشىنە ءمىندى. باس كوتەرمەي بۇرقىراتىپ جۇمىس ىستەپ جاتقانى بولار, ايتەۋىر, ەلدى ەلەڭ ەتكىزەرلىك ءمالىمەتتەردى ءجيى تاراتاتىن بولدى. جاقىندا وڭتۇستىكتىڭ اۋىز سۋىنا بايلانىستى اۋىر-اۋىر سوزدەر ايتىلدى.
وبلىستىق پروكۋراتۋرانىڭ باسقارما پروكۋرورى قۋانىش ەشانقۇلوۆتىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, جەر استى سۋلارىنىڭ تالاپقا ساي ەمەس ەكەندىگىن جاۋاپتى ورگان وكىلدەرى جاسىرىپ قالعان كورىنەدى. ماقتاارال مەن سارىاعاش اۋداندارىندا «اق بۇلاق» باعدارلاماسىنىڭ ورىندالۋىن تەكسەرگەن كەزدە ءبىراز اۋىلداعىلار ءالى كۇنگە كەرمەك ءدامى بار سۋدى تۇتىنىپ وتىرعانى ءمالىم بولىپتى. سارىاعاش اۋدانىنىڭ قازاقستان ەلدى مەكەنىن اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا بولىنگەن 116 ميلليون تەڭگەنىڭ 10 ميلليونى قولدى بولعان. ال, ورداباسى اۋدانىنىڭ مامىر اۋىلىنىڭ تۇرعىندارىن تازا سۋمەن قامتۋ ءۇشىن 185 ميلليون تەڭگە بولىنگەن, بۇل جۇمىس تا اياعىنا جەتپەگەن. جالپى, پروكۋراتۋرانىڭ ارالاسۋىمەن 37 نىسانعا بەرىلگەن ساراپتاما شەشىمدەرى قايتارىلدى. بۇل نىسانداردا جەر استى سۋلارىنىڭ قورى ءجىتى انىقتالماعان.
ارينە, اۋىر ايىپتاۋ. سونشاما قىرۋار قارجى شىعىنداپ, قۇبىر تارتقان كەزدە اۋىز سۋدىڭ تازا بولماي شىعۋى ەسىل ەڭبەكتىڭ ءبارىن ەش قىلىپ تۇرعان جوق پا؟! سوندا جەلگە ۇشقان قارجىنىڭ سۇراۋى كىمدە؟ نەگە الدىن الا جەر استى سۋ قورىن زەرتتەپ, ساراپتاپ, كوز جەتكىزىپ بولعاننان كەيىن تىرلىكتى قولعا المادى؟ ءبىز مۇنى وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق باسقارماسىنىڭ باستىعى باتىربەك كوشەربايدان سۇرادىق.
– «اق بۇلاق» باعدارلاماسى وڭتۇستىكتە قارقىندى تۇردە ءجۇرىپ كەلەدى, – دەيدى باتىربەك كوشەرباي ۇلى. – سوڭعى ەكى جىلدا وبلىستىڭ 164 ەلدى مەكەنىنە اۋىز سۋ قۇبىرى تارتىلدى. ءدال قازىر وبلىس اۋماعىنداعى 929 ەلدى مەكەننىڭ 646-سى قۇبىر سۋىمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. ايتسە دە, ءالى اتقارار تىرلىك كوپ. 368 اۋىلعا دەربەس سۋ قۇبىرىن سالۋ قاجەت. ونىڭ ىشىندە 174 ەلدى مەكەنگە جاڭا سۋ قۇبىرلارىن سالۋ, تاعى 194 ەلدى مەكەندەگى ەسكى قۇبىرلاردى اۋىستىرۋ كەرەك. راس, سارىاعاش اۋدانىنىڭ 6 ەلدى مەكەنىندە 2010 جىلى اۋىز سۋ قۇرىلىسى ءجۇرىپ, پايدالانۋعا بەرىلگەن بولاتىن. بىراق, ۇڭعىمالاردان شىققان سۋ كەرمەك بولعاندىقتان ەل بۇگىنگى كۇنگە دەيىن پايدالانا الماي وتىر. ءدال وسىنداي جاعداي ماقتاارال اۋدانىنىڭ 4 اۋىلىندا دا ورىن العان. ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن اۋداندىق بيۋدجەتتەن قارجى ءبولىنىپ, سۋ تازالاعىش قوندىرعىلار ورناتقالى جاتىر. ال, ورداباسى اۋدانىنىڭ مامىر, سەمحوز اۋىلدارىنداعى اۋىز سۋ قۇبىرلارىنىڭ قۇرىلىسىن ءجۇرگىزگەن ەكى كومپانيا نىساندى پايدالانۋعا ۋاقتىلى بەرە المادى. ولارعا ايىپپۇل سالىنىپ, ءىستەرى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا ءوتكىزىلگەن. ءدال قازىر قۇرىلىس جۇمىستارى اياقتالىپ, شىعىن قالپىنا كەلتىرىلىپ, جۇمىسشى كوميسسيا نىساندى قابىلداپ الۋ شارالارىن جۇرگىزۋدە.
باسقارما باستىعىنىڭ ايتۋىنان تۇسىنگەنىمىز, بارلىق ماسەلە جەر استى سۋ قورلارىن دۇرىس زەرتتەمەۋدەن كەلىپ تۋىنداعان سەكىلدى. سارىاعاش, ماقتاارال اۋداندارىندا پايدالانۋعا بەرىلگەن اۋىز سۋ قۇرىلىسىن كەزىندە بارلىق وكىلەتتى ورگاندار تەكسەرىپ, ىشۋگە جارامدى دەپ وڭ قورىتىندىسىن بەرگەن. بىراق, ۋاقىت وتە كەلە سۋدىڭ قۇرامى بۇزىلىپ كەتتى. راس بولسا, ءبىزدىڭ ەلدىڭ ماماندارى قازىر جەر استى سۋ قورلارىن زەرتتەۋ ماسەلەسىندە كەشەگى كەڭەس زامانىنان قالعان كارتالارمەن جۇمىس ىستەيتىن كورىنەدى. ولار وسىدان 40 جىل بۇرىن جاسالىپ, 25 جىلعا جوسپارلانعان, ياعني, كەپىلدىك مەرزىمى وتكەن كارتالار. وسى ەسكى قۇجاتتىڭ كورسەتكەنىنە سەنىپ, سۋ قۇبىرىن جۇرگىزگەن قۇرىلىستىڭ قۇردىمعا كەتكەنى اناۋ؟! وتكەن جىلى قر گەولوگيا جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋ كوميتەتىنە جەر استى سۋ قورىن بەكىتۋ ءۇشىن 174 ەلدى مەكەننىڭ ءتىزىمى ۇسىنىلعان ەكەن. بىراق, كوميتەت بيىلعى جىلعا تەك 26 ەلدى مەكەنگە گەولوگيالىق ىزدەۋ-بارلاۋ, 31 ەلدى مەكەنگە جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتاما جاساۋعا قارجى ءبولىپتى. وسىندايدا باسقا مينيسترلىككە قارايتىن كوميتەتتىڭ (قر يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار مينيسترلىگى) كەيبىر دۇرىس زەرتتەلمەگەن مالىمەتتەرى ءۇشىن «اق بۇلاق» باعدارلاماسىنا جەتەكشى, ياعني قر قورشاعان ورتانى قورعاۋ مينيسترلىگىنە قاراستى سۋ رەسۋرستارى كوميتەتى, قالا بەردى ايماقتارداعى باسشىلار جەرگە قارايتىنىن قالاي تۇسىنۋگە بولادى؟
قايبىر كۇنى ماقتاارال, سارىاعاش اۋداندارىنا بارعان كەزدە ءبىراز اۋىل اقساقالدارىنا امانداسىپ, اشىق-جارقىن سويلەسكەنبىز. قاريالار جەر استى سۋىنىڭ كەرمەك بولىپ كەتۋىنىڭ باسقا دا سەبەپتەرىن ايتىپ قالدى. بۇرىن ماقتاارال اۋدانىندا 882 تىك درەناج بولعان ەكەن. بۇگىندە ونىڭ بىرەۋى دە قالماعان. سوسىن جاز ايلارىندا سىرداريانىڭ سۋى جاعادان «قاشقان» كەزدە جەر استى سۋى دا اششىلانا باستايتىن كورىنەدى. كىم بىلگەن… قالاي ايتساق تا, بۇل ماسەلەگە بايىپپەن قاراۋ كەرەك بولىپ تۇر. قاشانعى ەسكى كارتامەن «ويناپ», وپىق جەپ قالا بەرەمىز؟
ورالحان ءداۋىت,
«ەگەمەن قازاقستان».
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.
