قاۋىپتى كەسەلدەن قۇتىلۋ قادامى
جۇما, 22 اقپان 2013 7:23
مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ناشاقورلىققا جانە ەسىرتكى بيزنەسىنە قارسى ءىس-قيمىلعا باعىتتالعان قىزمەتىن ۇيلەستىرۋ جونىندەگى ۆەدومستۆوارالىق شتابىنىڭ وتىرىسىندا ەسىرتكى احۋالى تۋرالى جىلدىق ەسەپتى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ ناشاقورلىقتىڭ مەديتسينالىق-الەۋمەتتىك پروبلەمالارىنىڭ رەسپۋبليكالىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعىنىڭ ساراپشىسى و.يۋسۋپوۆ بايان ەتتى. شىن مانىندە مۇنى ەۋرووداقتىڭ CADAP جوباسىنىڭ ساراپشىلارى بىرگە ازىرلەگەن بولاتىن.
جۇما, 22 اقپان 2013 7:23
مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ناشاقورلىققا جانە ەسىرتكى بيزنەسىنە قارسى ءىس-قيمىلعا باعىتتالعان قىزمەتىن ۇيلەستىرۋ جونىندەگى ۆەدومستۆوارالىق شتابىنىڭ وتىرىسىندا ەسىرتكى احۋالى تۋرالى جىلدىق ەسەپتى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ ناشاقورلىقتىڭ مەديتسينالىق-الەۋمەتتىك پروبلەمالارىنىڭ رەسپۋبليكالىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعىنىڭ ساراپشىسى و.يۋسۋپوۆ بايان ەتتى. شىن مانىندە مۇنى ەۋرووداقتىڭ CADAP جوباسىنىڭ ساراپشىلارى بىرگە ازىرلەگەن بولاتىن.
اتالعان وتىرىستى اشقان ىشكى ىستەر ءمينيسترى ق.قاسىموۆتىڭ ءتوراعالىعىمەن ەلىمىزدە ناشاقورلىققا جانە ەسىرتكى بيزنەسىنە قارسى كۇرەستىڭ 2012-2016 جىلدارعا ارنالعان سالالىق باعدارلاماسىنىڭ ءىس-شارالار جوسپارىن ىسكە اسىرۋدىڭ بىرقاتار وزەكتى ماسەلەلەرى قارالدى. ال ەۋرووداقتىڭ CADAP جوباسىنىڭ ساراپشىلارى ۇسىنعان ەسەپتە 2011 جىلعى ەسىرتكى احۋالىنا جاسالعان تالداۋ جانە ەسىرتكى احۋالىنىڭ دامۋ ءۇردىسى, اتالعان كەزەڭدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەسىرتكىگە قارسى قابىلداعان ءىس-قيمىلدارىنىڭ نەگىزگى ناتيجەلەرى, جەتىستىكتەر, سونداي-اق ورىن العان كەمشىلىكتەر كورسەتىلدى. وسىلايشا, ەسەپتە بەرىلگەن مالىمەتتەر مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ەسىرتكىگە قارسى سالاداعى قىزمەت باعىتتارىن تۇزەتۋ ماقساتىندا بۇدان ءارى ناقتى جۇمىس بارىسىندا پايدالانىلاتىن بولدى.
اتالعان وتىرىستا اۋعانستان ەسىرتكى ترافيگى بويىنشا ستاتيستيكالىق دەرەكتەردى قالىپتاستىرۋ ادىستەمەسىنىڭ ماسەلەلەرى تۋرالى, سونداي-اق بۇۇ ەسىرتكى جانە قىلمىس جونىندەگى باسقارماسى, ورتالىق ازيا وڭىرلىك اقپاراتتىق ۇيلەستىرۋ ورتالىعى ء(واواۇو) ساراپشىلارىمەن جۇمىس كەزدەسۋىنىڭ ناتيجەلەرى تۋرالى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ع.ءامرين باياندادى. بۇل ورايدا, ءواواۇو-ءنىڭ باسشىلىعى جانە ازەربايجان, قىرعىزستان, قازاقستان, رەسەي, ءتۇركىمەنستان جانە تاجىكستان ەلدەرىنىڭ وكىلدەرى قاتىسقان اتالعان جۇمىس كەزدەسۋىنىڭ شەڭبەرىندە «سولتۇستىك مارشرۋت» بويىنشا وتەتىن (ورتالىق ازيا ەلدەرى, قازاقستان ارقىلى رەسەيگە جانە ەۋروپاعا) اۋعان ەسىرتكى ترافيگىنىڭ كولەمىن باعالاۋ بويىنشا نەگىزگى مەتودولوگيالىق ۇستانىمدار تالقىلاندى.
وسىعان بايلانىستى اۋعانستانداعى ەسىرتكى وندىرىستەرىنە دەگەن الەمدىك ەكونوميكالىق ءۇردىستەردىڭ ىقپالىن, ەسىرتكى تۇتىنۋ قۇرىلىمىنىڭ وزگەرىستەرىن ەسكەرە وتىرىپ, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ باستاماسى بويىنشا بۇۇ ەسىرتكى جانە قىلمىس ءجونىندەگى باسقارماسىنا «سولتۇستىك مارشرۋت» بويىنشا وتەتىن اۋعان ەسىرتكى ترافيگىنە ماقساتتى زەرتتەۋ جۇرگىزۋ ۇسىنىلدى. «بۇل رەتتە ەسىرتكى تۇتىنۋشىلاردىڭ جانە ەسىرتكى تۇتىنۋدىڭ ناقتى سانى بويىنشا وتاندىق ساراپشىلاردىڭ باعالاۋلارى, سونداي-اق حالىقارالىق ەسىرتكى ترافيگىنە قارسى ءىس-قيمىل بويىنشا ورتالىق ازيا ەلدەرى مەن رەسەيدىڭ قوسىپ وتىرعان ۇلتتىق ۇلەستەرى ەسكەرىلۋى قاجەت», – دەپ اتاپ ءوتتى بايانداماشى. سونىمەن قاتار, وپياتتاردى تۇتىنۋ سالاسىنداعى مالىمەتتەردى, ەسىرتكىگە تاۋەلدىلەردىڭ ناقتى سانىن جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ حالىقارالىق ەسىرتكى ترافيگىنە قارسى كۇرەس جونىندەگى جۇمىسىن جەتىلدىرۋ ماقساتىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ مەن ىشكى ىستەر مينيسترلىكتەرىنە ەلىمىزدەگى باقىلاۋعا الىنباعان ەسىرتكىگە تاۋەلدىلەردىڭ سانىن, سونداي-اق ءبىر ەسىرتكىگە تاۋەلدىنىڭ ءبىر جىلدا تۇتىناتىن گەروينىنىڭ جانە اپيىنىنىڭ مولشەرىن انىقتاۋ كەزىندە تۇزەتۋ كوەففيتسيەنتىنە قاتىستى سۇراۋ سالۋ جولدانعانىن ايتتى.
قازىرگى تاڭدا ادىلەت مينيسترلىگى سوت-ساراپتاما ءبولىنىستەرى ساراپتامالارىنىڭ 99 پايىزى تەك قىلمىستىق ءىستى قوزعاۋ نەمەسە سىنىپتاۋ تۋرالى ءماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن قاجەتتى بەلگىلەردى انىقتاۋمەن شەكتەلەدى. دەمەك, بۇل جاعدايدا ساراپتاما بارىسىندا الىنعان دەرەكتەر زاڭسىز ەسىرتكىلەردىڭ قۇرامىن ۇنەمى باقىلاۋعا مۇمكىندىك بەرمەيدى. ءويتكەنى, بىرقاتار ماسەلەلەر زەرتتەۋدەن تىس قالادى جانە ەسىرتكىنىڭ ءتۇسۋ جانە ساتۋ ارنالارى تۋرالى بولجامداردى تەكسەرۋدە, سونداي-اق, رەسپۋبليكا اۋماعىنداعى ەسىرتكىنىڭ زاڭسىز رىنوگىنىڭ قۇرىلىمىن انىقتاۋدا ەسىرتكى بيزنەسىنە قارسى كۇرەس جونىندەگى جەدەل-ىزدەستىرۋ بولىنىستەرىنىڭ ءتيىمدىلىگىن شەكتەيدى. سوندىقتان, سوت ساراپتامالارى ورتالىعىنىڭ بازاسىندا ەسىرتكى قۇرالدارىنىڭ, پسيحوتروپتىق زاتتار مەن پرەكۋرسورلاردىڭ دەرەكتەر بانكىن قۇرۋ تۋرالى ماسەلە بويىنشا باستاما كوتەرىلدى. ال بۇل مىندەتتى شەشۋ ءۇشىن ادىلەت مينيسترلىگى سوت ساراپتامالارى ورتالىعىنىڭ بازاسىندا زاڭسىز ەسىرتكىلەردىڭ مامانداندىرىلعان دەرەكتەر بانكىن قۇرۋ قاجەت, دەپ اتاپ كورسەتتى ءوز سوزىندە ادىلەت مينيسترلىگىنىڭ سوت ساراپتامالارى ورتالىق ينستيتۋتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى د.ايماقوۆ. بۇل ماقساتتارعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن ءادىلەت مينيسترلىگىنە 2014 جىلعا قاراجات ءبولۋ جوسپارلانىپتى.
ودان ءارى وتىرىستا «ناشاقورلىققا الەۋمەتتىك ماندەگى اۋرۋ مارتەبەسىن بەرۋدىڭ ماقساتقا ساي بولۋى تۋرالى» ماسەلە قىزۋ تالقىلاندى. «ەسىرتكى, پسيحوتروپتىق زاتتار, پرەكۋرسورلار جانە ولاردىڭ زاڭسىز اينالىمى مەن تەرىس پايدالانىلۋىنا قارسى ءىس-قيمىل شارالار تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 1998 جىلعى 10 شىلدەدەگى زاڭىنا سايكەس ناشاقورلىق ادامنىڭ دەنە جانە پسيحيكالىق قىزمەتىنە اۋىر زاقىمدانۋعا سوقتىراتىن ەسىرتكى قۇرالدارىنا, پسيحوتروپتىق زاتتارعا نە بولماسا ولاردىڭ انالوگتارىنا تاۋەلدىلىكپەن بەلگىلەنەتىن اۋرۋ بولىپ تابىلادى.
اقىسىز مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدىك كولەمى تىزبەسىندە ەسىرتكىگە تاۋەلدىلەرگە تەگىن مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ كوزدەلگەن. ءىىم ەسىرتكى بيزنەسىنە قارسى كۇرەس كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ب. بەيسەەۆ وسى ماسەلە بويىنشا جاساعان بايانداماسىندا جوعارىدا كورسەتىلگەن تەگىن مەديتسينالىق كومەك ەسىرتكىگە تاۋەلدىگە قاجەتتى «ارنايى الەۋمەتتىك قىزمەتتەر تۋرالى» زاڭدا كوزدەلگەن الەۋمەتتىك-پسيحولوگيالىق, الەۋمەتتىك-پەداگوگيكالىق, الەۋمەتتىك-ەڭبەك, الەۋمەتتىك-مادەني, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك-قۇقىقتىق قىزمەتتەردى قامتاماسىز ەتپەيتىنىن اتاپ كورسەتتى.
ءسويتىپ, وتىرىس ناتيجەسىندە ناشاقورلىققا جانە ەسىرتكى بيزنەسىنە قارسى كۇرەستىڭ سالالىق باعدارلاماسىنىڭ ءىس-شارالار جوسپارىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا بۇدان ءارى بىرلەسە شەشىمدەر قابىلداۋ ءۇشىن ناشاقورلىقتىڭ الدىن الۋ بويىنشا قارالعان وزەكتى ماسەلەلەر بويىنشا ناقتى ۇسىنىمدار قابىلداندى.
الەكساندر تاسبولاتوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان».
