مەديتسينا • 24 ماۋسىم, 2019

ءاربىر دونور – باتىر

767 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

شىنتۋايتىندا اينالامىزداعى ادامدارعا مەيىر, ماحاببات سىيلاۋدىڭ جولى قاراپايىم. ساۋاپقا كەنەلۋ ءۇشىن دە ۇلكەن كۇش جۇمساۋدىڭ قاجەتى شامالى. يسلامدا جاي عانا ك ۇلىمسىرەۋدىڭ وزىندە قانشاما ساۋاپ بار ەكەنى ايتىلادى. ماڭايىنا شاپاعاتىن شاشىپ, قۋانىش سىيلاپ جۇرەتىن جاندار از ەمەس. ولار ءتىپتى بولماشى ىسىمەن بىرەۋگە ءومىر سىيلاپ جۇرگەنىن سەزبەۋى دە مۇمكىن. مىنە, ولار – ناعىز باتىرلار, جاناشىر جاندار. قان ورتالىعىنا قان تاپسىرعان ءاربىر دونور وسىنداي داڭققا يە.​​

ەلوردا تۇرعىنى پارىمبەك سارباسوۆتىڭ دونور بولىپ جۇرگەنىنە 15 جىلدان استى. قازىرگە دەيىن 40 رەتتەن اسا قان تاپسىرعان ول بۇل ءىسىن ازاماتتىق بورىشى دەپ بىلەدى. «ەڭ العاش ءبىزدىڭ جۇمىس ىستەيتىن كاسىپورىندا ءبىر ارىپتەسىمنىڭ بالاسى جول-كولىك اپاتىنا ءتۇستى. سوعان شۇعىل قان كەرەك بولىپ, قان تاپسىردىم. سول وقيعانى كوزبەن كورگەن مەن دونور بولۋدىڭ قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنىن ءتۇسىندىم. سودان بەرى ەكى اي سايىن تۇراقتى قان تاپسىرىپ كەلەمىن. مۇنى كورگەن ۇلىم دا بىرنەشە جىلدان بەرى تۇراقتى دونور بولىپ ءجۇر. بۇل ادامداردىڭ ءبىر-بىرىنە دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىن ارتتىراتىن قايىرىمدى ءىس ەكەنىنە كوزىم جەتتى», دەيدى استاناداعى لوكوموتيۆ قۇراستىرۋ زاۋىتىنىڭ قىزمەتكەرى.

ول قان تاپسىرىپ بولعان سوڭ ءوزىن جەڭىل سەزىنەتىنىن, تۇماۋعا دا وڭاي شالدىقپايتىنىن ايتادى. ماماندار دا قان تاپسىرۋدىڭ ادام اعزاسىنا پايداسى كوپ ەكەنىن جەتكىزدى. «ادامداردىڭ كوپشىلىگى قان بەرسەم قانىم ازايىپ قالادى, دەنساۋلىعىما زيان كەلەدى دەپ قاتە تۇسىنەدى. كەرىسىنشە قان تاپسىرۋ جۇرەك-قانتامىر اۋرۋلارىنىڭ الدىن الادى. سونداي-اق قاننىڭ ۇيۋ پروتسەسى جانە يممۋندىق جۇيەنىڭ جۇمىسى جاقسارادى, قان جاڭارادى. ءتىپتى ادامنىڭ ءومىرىن دە ۇزارادى ەكەن. اسىرەسە قان جوعالتپايتىن ەر ادامدار ءۇشىن وتە پايدالى», دەيدى «ترانسفۋزيولوگيا عىلىمي-وندىرىستىك ورتالىعى» شجق رمك دونورلاردى جيناقتاۋ ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ەلميرا كوپەەۆا.

نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ تاعى ءبىر تۇرعىنى جايىق ەلەشوۆ قانىنىڭ سيرەك كەزدەسەتىن قان توبىنا جاتاتىنىن سكرينينگ كەزىندە بىلگەن. 7-8 جىلدان بەرى ەرىكتى دونور بولىپ جۇرگەن ول دەنساۋلىعىندا وڭ وزگەرىستەردىڭ كوپ ەكەنىن ايتتى. «قىستىڭ ورتاسىنان باستاپ مۇرنىمنان قان اعىپ, جايسىزداناتىن ەدىم. حيدجاماعا بارايىن دەپ جۇرگەندە دارىگەرلەر سيرەك كەزدەسەتىن قان توبىنداعى ادامداردىڭ قاتارىنان ەكەنىمدى ايتتى. ءسويتىپ دونور بولا باستادىم. مۇرنىمنان قان اققانىن دا قويدى. ەڭ قىزىعى, قان تاپسىرىپ شىققان سوڭ كوڭىلىم ەرەكشە كوتەرىلىپ قالادى», دەيدى ول.

جاقىندا دۇنيەجۇزىلىك دونور كۇنىنە وراي «حان شاتىر» ورتالىعىندا وتكەن مەرەكەلىك ءىس-شارادا پارىمبەك سارباسوۆپەن قوسا گالينا اكسيۋتينا جانە يرينا يۆانوۆا ەسىمدى ەرىكتى دونورلار كەۋدەلەرىنە «دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن» توسبەلگىسىن تاقتى. قازىرگە دەيىن 20-عا جۋىق قان بەرگەن 20 جاستاعى ۆيكتور كريكليۆىي ارداگەر دونور پارىمبەك سارباسوۆتىڭ قولىنان قايىرىمدىلىق ەستافەتاسىن الدى. «دونور بولۋ قۇرمەتتەن بولەك, ءوزىڭ ءۇشىن دە ماقتانىش. بۇل كەز كەلگەن ماراپاتتان ارتىق», دەدى ساحنادا ءسوز العان جاس دونور ۆيكتور كريكليۆىي.

بۇگىندە قان ورتالىعىنا باراتىن ەرىكتى دونورلاردىڭ سانى ارتقان. جىل سايىن ەلىمىزدە 200 مىڭداي ادام قان تاپسىرسا, ونىڭ 78 پايىزىن ەرىكتى دونورلار قۇرايدى. ەلورداداعى قان ورتالىعىنا ءبىر جىلدا 40 مىڭعا جۋىق كىسى كەلىپ قان تاپسىرادى ەكەن. ال ولاردىڭ 90 پايىزى قانىن تەگىن بەرەدى. ماماندار اقىلى دونورلاردىڭ كوپشىلىگى سيرەك كەزدەسەتىن قان توبىنداعىلار ەكەنىن ايتادى. ەرىكتى دونورلاردىڭ سانىن ارتتىرۋ ءۇشىن قان ورتالىعى مەن قىزىل اي قوعامى بىرلەسىپ كوپتەگەن ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارىن جۇرگىزەدى. بۇعان ەرىكتىلەردىڭ دە ەرەكشە اتسالىسىپ جۇرگەنىن كوردىك. ورتالىق قىزمەتكەرلەرى اسىرەسە سيرەك كەزدەسەتىن قان توبىنداعىلاردىڭ سانىن ارتتىرۋعا كوبىرەك كۇش جۇمساۋ كەرەكتىگىن ايتادى.

«ءبىزدىڭ قالادا جىلىنا شاشامەن 15 مىڭ ادام قان قاجەت ەتەدى. ورتالىعىمىزعا كۇنىنە 100-گە تارتا قان تاپسىرۋشى كەلەدى. ولاردان 50 ليترگە جۋىق قان الىنادى. ءاربىر دونور – باتىر. ءاربىر دونوردىڭ ارتىندا قۇتقارىلعان ءومىر تۇرادى. بۇل جاي عانا قان تاپسىرۋ ەمەس, بۇل بىرەۋگە ءومىر سىيلاۋ», دەدى «ترانسفۋزيولوگيا عىلىمي-وندىرىستىك ورتالىعى» شجق رمك ديرەكتورىنىڭ عىلىم جونىندەگى ورىنباسارى ءسانيا ءابدىراحمانوۆا.

مايگۇل سۇلتان,

«Egemen Qazaqstan»

سوڭعى جاڭالىقتار