جاڭا ريم پاپاسى سايلاندى
جۇما, 15 ناۋرىز 2013 2:25
ۇستىمىزدەگى جىلعى 13 ناۋرىزدىڭ كەشىندە ۆاتيكانداعى سيكست كاپەللاسىنىڭ مۇرجاسىنان اقشىل ءتۇتىن بۋداقتاپ شىعا باستادى. سوناۋ 1939 جىلدان بەرى قالىپتاسىپ قالعان ءۇردىس بويىنشا بۇل ۇمىتكەرلەردىڭ ءبىرىنىڭ تاڭداۋشىلاردىڭ ۇشتەن ەكى بولىگى مەن تاعى ءبىر داۋىستى الۋىنا بايلانىستى پاپانىڭ سايلانعانىن بىلدىرەتىن ەدى. ال جاڭا پونتيفيك بۇعان دەيىن باستى كانديدات سانالىپ كەلگەندەردىڭ قاتارىنان شىققان جوق. بۇل ورىنتاققا ارگەنتينالىق حورحە ماريو بەرگولو وتىردى.
جۇما, 15 ناۋرىز 2013 2:25
ۇستىمىزدەگى جىلعى 13 ناۋرىزدىڭ كەشىندە ۆاتيكانداعى سيكست كاپەللاسىنىڭ مۇرجاسىنان اقشىل ءتۇتىن بۋداقتاپ شىعا باستادى. سوناۋ 1939 جىلدان بەرى قالىپتاسىپ قالعان ءۇردىس بويىنشا بۇل ۇمىتكەرلەردىڭ ءبىرىنىڭ تاڭداۋشىلاردىڭ ۇشتەن ەكى بولىگى مەن تاعى ءبىر داۋىستى الۋىنا بايلانىستى پاپانىڭ سايلانعانىن بىلدىرەتىن ەدى. ال جاڭا پونتيفيك بۇعان دەيىن باستى كانديدات سانالىپ كەلگەندەردىڭ قاتارىنان شىققان جوق. بۇل ورىنتاققا ارگەنتينالىق حورحە ماريو بەرگولو وتىردى.
وسىلايشا, ريم-كاتوليك شىركەۋى مىڭ جىلدان استام تاريحىندا وزىنە ءبىرىنشى رەت ەۋروپادان تىس جەردەن باسشى سايلاپ الدى. لاتىن امەريكاسىنان شىققان پونتيفيك بۇدان بىلاي «فرانتسيسك I» دەگەن ەسىم الاتىن بولدى. رەتتىك سانى بويىنشا 266-شى بولىپ تابىلاتىن جاڭا پاپا بەسىنشى سايلاۋدىڭ قورىتىندىسىندا عانا انىقتالدى. مۇنى سايلاۋ اياقتالعان بويدا ريم-كاتوليك شىركەۋىنىڭ پروتودياكونى جان-لۋي توران اۋليە پەتر سوبورىنىڭ بالكونىنان: «بىزدە جاڭا پاپا بار» دەپ حابارلاپ جەتكىزدى. ال الاڭدا تۇرعان بىرنەشە مىڭ ادام بۇل مالىمدەمەنى قۋانا قارسى الدى. پاپانىڭ ءوزى سيكست كاپەللاسىنىڭ مۇرجاسىنان اقشىل ءتۇتىن ۇشىپ بىتكەن سوڭ عانا جۇرتشىلىق الدىنا شىقتى. ءوز ءسوزىنىڭ باسىندا فرانتسيسك I ريم ەپيسكوپى مەن بارلىق ريمدىكتەردەن ءوزىنىڭ الدىنداعى باسشى – بەنەديكت XVI ءۇشىن دۇعا وقۋدى ءوتىندى. ءمىناجات وقىلىپ بولعان سوڭ پونتيفيك ءاۋليە پەتر الاڭىنا جينالعاندارعا قايىرلى ءتۇن مەن بەيبىت دەمالىس تىلەدى.
ەندى فرانتسيسكتى تاققا وتىرعىزۋ ءراسىمى 19 ناۋرىز كۇنى وتەدى.
بۇل جاڭالىقتى ارگەنتينا ەلىنىڭ جاسى مەن كارىسى تۇگەل كوزدەرىنە جاس الىپ, ايران-اسىر قۋانا قارسى الدى, دەپ حابارلادى ارگەنتينا جاڭالىقتار اگەنتتىگى. كوپشىلىكتىڭ بۇعان بەرىپ جاتقان باعالارى دا وسىعان ساي, «بۇل كۇتپەگەن نارسە!», «قازىرگى تاڭداعى ەڭ عاجايىپ ءجايت وسى!», «ادام سەنگىسىز وقيعا!», «قۋانعاننان سويلەۋگە ءتىل جوق!» دەگەن ءسويلەمدەرمەن ورنەكتەلىپ جاتىر. سونىمەن بىرگە مۇنداعى جۇرت جاڭا پاپانى «كەرەمەت ۇستامدى دا سابىرلى ادام» رەتىندە سيپاتتاۋدا.
ارگەنتينالىقتىڭ پونتيفيك بولىپ سايلانعانىنا الەمدەگى كوپتەگەن ليدەرلەر دە ءوز پىكىرلەرىن ءبىلدىرىپ ۇلگەردى. «بۇل كۇللى الەمدەگى 1,2 ميلليارد كاتوليك ءۇشىن ەڭ ۇلى كۇن», دەپ جازىپتى وسى ءساتتە ۇلىبريتانيانىڭ پرەمەر-ءمينيسترى دەۆيد كەمەرون ءوزىنىڭ تۆيتتەرىنە. بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى پان گي مۋن بۇدان ءارى دە بۇۇ مەن ۆاتيكان اراسىندا ىنتىماقتاستىقتىڭ بولاتىنىنا ءۇمىت ارتا وتىرىپ, فرانتسيسكتى قىزمەتىمەن قۇتتىقتاپتى.
بىلايعى ومىردەگى حورحە ماريو بەرگولو 1936 جىلعى 17 جەلتوقساندا بۋەنوس-ايرەستە تۋعان. 1958 جىلى سەميناريانى ءبىتىرىپ, يەزۋيت وردەنى – «يسۋس قوعامىنا» كىرەدى. كەيىن ءبىلىمىن بىرنەشە كوللەدجدە جالعاستىرىپ, تەولوگيا پروفەسسورى اتاعىن الادى. 1969 جىلى سۆياششەننيك دارەجەسىنە قول جەتكىزەدى. 1992 جىلى ەپيسكوپ قاتارىنا الىنعان ول ارادا التى جىل وتكەندە, بۋەنوس-ايرەستىڭ ارحيەپيسكوپى اتانادى. 2011 جىلى بەرگولو كاردينال-سۆياششەننيكتەر توبىنا ەنگىزىلەدى. 2005 جىلى ەپيسكوپتار سينودى كەزىندە سينودتان كەيىنگى كەزەڭ كەڭەسىنىڭ مۇشەلىگىنە سايلانادى. 2005-2008 جىلدارى ول ارگەنتينانىڭ ەپيسكوپ كونفەرەنتسياسىن باسقارادى.
تاعى ءبىر دەرەك, 2005 جىلعى پاپا سايلاۋىندا تاپ وسى بەرگولو كەيىن «بەنەديكت XVI» اتاناتىن يوزەف راتتسينگەردىڭ باستى قارسىلاسى بولىپتى. سونىمەن بىرگە, كوپشىلىك بەرگولونى كونسەرۆاتور رەتىندە باعالاپ وتىر. قۇداي ءسوزىن وقۋدىڭ شەبەرى بولىپ تابىلاتىن ول ابورتتار مەن ەۆتانازياعا, گوموسەكسۋاليزم مەن ءبىر جىنىستى ادامداردىڭ بالا اسىراپ الۋلارىنا بارىنشا قارسى ادام ەسەبىندە دە جۇرت جۇرەگىندە قالىپ قويعان ەكەن. جاڭا پونتيفيك يسپان, يتاليان جانە نەمىس تىلدەرىندە ەركىن سويلەيدى. ول اسكەت ادام رەتىندە دە بەلگىلى كورىنەدى. ءوزىنىڭ سوزىنە قاراعاندا, ۆاتيكانداعى ءتارتىپتى وزگەرتۋگە ونشالىقتى قۇشتار ەمەس. سونىمەن بىرگە, ونىڭ ينتەرنەتتى وتە كوپ ءارى ءتيىمدى پايدالاناتىنى دا ايتىلىپ جاتىر.
«ەگەمەن-اقپارات».