پرەزيدەنت • 12 ماۋسىم, 2019

پرەزيدەنتتى ايقىن جەڭىسىمەن قۇتتىقتادى

511 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقستان رەسپۋبل­ي­كا­­سىنىڭ پرەزيدەنتى لاۋا­زى­مىنا سايلانۋىنا بايلانىستى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ اتىنا قۇتتىقتاۋ حاتتار مەن جەدەل­حاتتار كەلىپ ءتۇسۋ­د­ە, دەپ حابارلادى قازاق­ستان رەسپۋبلي­كاسى پرەزي­دەنتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.

پرەزيدەنتتى ايقىن جەڭىسىمەن قۇتتىقتادى

قاسىم-جومارت توقاەۆتى بۇۇ 8-ءشى باس حاتشىسى پان گي مۋن قۇتتىقتادى. بۇۇ 8-ءشى باس حات­شىسى, يونسە ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جانىن­داعى جاھان­دىق ءىس-قيمىل­دار ينستيتۋتى­نىڭ قۇرمەتتى توراعاسى پان گي مۋن قاسىم-جومارت توقاەۆتى جاۋاپتى مەم­لەكەتتىك لاۋازىمعا سايلانۋى­مەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتادى. جەدەلحاتتا مەملەكەت باسشى­سى­نىڭ بۇۇ جەنەۆاداعى ءبولىم­­شەسىنىڭ باس ديرەكتورى قىز­مەتىن اتقارعان كەزدەگى جۇمىس ءتاجى­ريبەسى, ءارتۇرلى مۇددەلى تاراپتاردى كەلىسىمگە كەلتىرۋ قابى­لەتى قازاقستاندى وركەندەتۋگە سەپ­تىگىن تيگىزەتىنىنە سەنىم بىلدىرگەن.

«قازاقستان – قازىرگى ۋاقىت­تا ورنىقتى دامۋى مەن ينكليۋ­زيۆتى ءوسىمىن ايقىن كورسەتىپ كەلە جات­قان بىرەگەي مەملەكەت. ءسىزدىڭ ديپلو­ماتيانى تەرەڭ تۇسىنەتىنىڭىز ەلى­ڭىزدەگى مەم­لەكەت­تىك قۇرىلىس پەن الەۋ­مە­تتىك-ەكونوميكالىق دامۋعا ىق­پال ەتەدى دەپ ويلايمىن. ال­داعى ۋاقىتتا الەم­نىڭ بولا­شاعىن جارقىن ەتۋ ماق­ساتىندا كۇش-جىگەر بىرىكتىرىپ, ىنتىماقتاستىعىمىزدى جال­­عاس­تىرا بەرگىمىز كەلەدى», دەلىنگەن جەدەلحاتتا.

رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ پرە­­زي­­دەنتى ۆلاديمير پۋتين قا­سىم-جومارت توقاەۆتىڭ پرە­زي­­­­دەنت سايلاۋىنداعى ايقىن جە­ڭى­سى مەملەكەت باسشى­سى­نىڭ ءوز وتان­­داستارى اراسىن­داعى بە­دەلى­­نىڭ جوعارى جانە قازاق­­­ستان­نىڭ ور­نىقتى الەۋ­مەت­­تىك-ەكو­نو­ميكالىق دامۋىنا باعىت­­تال­عان باعداردى جال­عاس­­­تى­­رۋعا, ونىڭ سىرتقى سايا­سي ءمۇد­­دەلەرىن قور­عاۋعا, ەكى ەل ارا­سىن­­داعى سترا­تەگيا­لىق سەرىك­تەس­تىك پەن وداق­تاس­تىقتى جان-جاق­تى نى­عايتۋعا نيەتتى ەكەنىن كورسەتەتىنىن جەتكىزدى.

«ەكىجاقتى بايلانىستاردى نىعايتۋ ءۇشىن سىزبەن تى­عىز جۇ­مىس ىستەۋدى جالعاس­تىرۋ­عا, سون­داي-اق, رەسەي مەن قازاق­ستان­نىڭ دوس­­تاس حالىقتارىنىڭ يگىلىگى ءۇشىن ەۋ­را­­زيا­لىق كەڭىس­تىك­تەگى ءوز­ارا ءتيىم­­دى ينتە­گراتسيالىق ۇدە­­رىس­­تەردى ىلگە­رى­لە­تۋگە دايىن ەكە­نى­مىز­دى راستاعىم كەلەدى», – دەلىنگەن جەدەلحاتتا.

وزبەكستان رەسپۋبليكاسى­نىڭ پرەزيدەنتى شاۆكات مير­زيوەۆ داۋىس بەرۋ قورىتىندىسى باۋىرلاس قازاقستان حالقىنىڭ قاسىم-جومارت توقاەۆقا تولىق سەنى­م ارتقانىن جانە كەڭ كولەم­دە قولداۋ كورسەتكەنىن تاعى دا دالەلدەدى دەدى. ونىڭ پىكى­رىنشە, بۇل مەملەكەت باس­شى­سى­نىڭ ەلى­­مىزدىڭ ورنىقتى دامۋى مەن حالىق­ارالىق بەدە­لىن ارت­تىرۋعا, ساياسي باعدار مەن ماڭىز­دى الەۋ­مەتتىك-ەكو­نو­ميكا­لىق رەفور­مالاردىڭ دايەك­تى جال­ع­ا­سۋىنا دەگەن سەنىم بولىپ سانالادى.

«ەلدەرىمىز بەن حالىق­تارى­مىز­دىڭ مۇددەسى ءۇشىن ءوزارا كۇش ءبى­رىك­تىرە وتىرىپ, وزبەك-قازاق سترا­­تەگيالىق سەرىكتەستىگىن ودان ءارى دا­مىتىپ, نىعايتا بەرە­تىنى­مىزگە سە­نىم­دىمىن», – دەلىنگەن جەدەلحاتتا.

تاجىكستان پرەزيدەنتى ەمو­مالي راحمون ءوز قۇتتىقتاۋ حاتىندا قازاقستان حالقىنىڭ ەركى مەن ىقىلاسى مەملەكەت باس­شى­سىنىڭ قىزمەتىنە دەگەن زور سەنىمنىڭ كو­رى­نىسى بولىپ سانالاتىنىن ايتقان.

«بۇگىندە ستراتەگيالىق سەرىك­تەستىك اياسىندا تابىستى دا­­مىپ كەلە جاتقان ەكى ەلدىڭ كوپقىر­لى قاتىناستارىنىڭ دايەك­­تى كەڭەيۋىنىڭ بەرىك جاقتاۋشى­­سى رەتىندە ءبىز ءسىزدى بىلەمىز ءارى قۇر­مەتتەيمىز. تاجىك-قازاق ىقپال­داستىعىن ودان ءارى جان-جاقتى تەرەڭدەتۋگە ءمۇد­دەلىمىز. ءوزارا كۇش بىرىكتىرە وتىرىپ, ەكى ەل اراسىن­داعى ىنتى­ماقتاستىقتى حالىقتارىمىزدىڭ يگىلىگى ءۇشىن جاڭا دەڭگەيگە كوتەرە الاتى­نىمىزعا سەنىم بىلدىرەمىن», دەلىن­گەن قۇتتىقتاۋ حاتتا.

قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى سوورونباي جەەن­بەكوۆ ءوز جەدەلحاتىندا قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ پرەزيدەنت سايلاۋىنداعى ايقىن جەڭىسى قازاقستاننىڭ ودان ءارى ورنىقتى دامۋىنا, باۋىرلاس ەكى حالىق­تىڭ دوستىعى مەن تاتۋ كورشىلىگى­نە, سونداي-اق, ەلدەرىمىز اراسىن­داعى ستراتەگيالىق ارىپتەستىكتى كە­ڭەيتۋگە سەپتىگىن تيگىزەتىنىنە سەنىم بىلدىرەدى.

ازەربايجان رەسپۋبليكاسى­نىڭ پرەزيدەنتى يلحام اليەۆ ءوز قۇتتىقتاۋ حاتىندا: «ازەر­بايجان-قازاق قاتىناستارى حا­لىق­تارىمىزدىڭ ورتاق تاريحىنا, ۇلتتىق جانە دۇنيەتانىمدىق تامىرىنا نەگىزدەلەدى. بەرىك نەگىزگە سۇيەنگەن مەملەكەتارالىق بايلانىستارىمىز بەن ستراتەگيا­لىق سەرىكتەستىگىمىزدى ودان ءارى دا­مىتۋ جانە بەرىك قارىم-قاتى­­ناس­­­تارى­مىز بەن كوپقىرلى ىن­تى­­­ماق­­­تاس­تىعىمىزدى تەرەڭ­­دەتە ءتۇ­سۋ ءۇشىن بىرگە كۇش جۇمىل­دى­را­­تى­نى­مىزعا سەنەمىن», دەپ جازعان.

سەربيا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى الەكساندر ۆۋچيچ ءوز ەلىنىڭ قازاقستانمەن دوس­تىق بايلانىستارعا زور ءمان بەرە­تىنىن جانە بەرىك قارىم-قاتى­ناس­تار مەن كەڭ ىنتىماق­تاس­تىقتى نى­عايتۋعا مۇددەلى ەكەنىن ايتتى.

«ءسىزدىڭ ساياسي تاجىريبەڭىز بەن يدەياڭىزعا زور سەنىم ارتقان قازاقستان ازاماتتارىنىڭ ارقا­سىندا ءسىز ەلىڭىزدى دامۋ جولىنا جەتەلەيسىز», دەلىنگەن سەربيا پرەزيدەنتىنىڭ جەدەلحاتىندا.

ماجارستان پرەمەر-مي­نيسترى ۆيكتور وربان مەم­لە­كەت باس­شىسىن قازاقستان رەسپۋب­لي­كاسىنىڭ پرەزيدەنتى لاۋازىمىنا سايلانۋىمەن قۇتتىقتادى جانە ول ءوز ۇكىمەتىمەن بىرلەسىپ, ماجار جانە قازاق حالىقتارىنىڭ اراسىنداعى دوستىقتى تەرەڭدەتۋ ءۇشىن ايانباي ەڭبەك ەتەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى.

بۇۇ وركەنيەتتەر اليان­سى­نىڭ جوعارى وكىلى ميگەل انحەل موراتينوس قاسىم-جو­مارت توقاەۆتى پرەزيدەنت ساي­لاۋىنداعى ايقىن جەڭىسىمەن قۇت­تىق­تاپ, اليانستىڭ قازاقستانمەن ىقپالداستىعىنىڭ جاقسى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن بىرگە, ءوزارا ارىپتەستىكتىڭ ودان ءارى كەڭەيە ءتۇ­سە­تىنىنە ۇمىتتەنەتىنىن ايتتى.

امەريكا-قازاقستان ىسكەرلىك اسسوتسياتسياسىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى سارا نيكەل پرەزيدەنت توقاەۆتىڭ قازاقستاندا بيزنەستى قولداۋعا قاجەتتى ەكونوميكالىق ءوسىم مەن رەفورمالاردى ىلگەرى­لەتۋ ىسىندەگى تاجىريبەسى باي ەكە­نىن اتاپ ءوتتى.

«ءسىزدىڭ پرەزيدەنت بولىپ ساي­لانۋىڭىز بەن «استانا» حا­لىق­ارالىق قارجى ورتالىعى سياق­تى ماڭىزدى باستامالاردىڭ جال­عاسۋى ينۆەستورلار ءۇشىن مەم­لەكەتتىڭ ۇزاقمەرزىمدى دامۋ, گۇل­دەنۋ جانە حالىقارالىق ارىپتەستىك باعىتىنداعى ۇستانعان جولىنا بەرىكتىگى تۋرالى بەلگى بولىپ تابىلادى», دەلىنگەن جەدەلحاتتا.

سونىمەن قاتار قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ اتىنا ءوز قۇت­­­­­­تىقتاۋلارىن ماجارستان پرە­زي­­دەنتى يانوش ادەر, گرۋزيانىڭ پرەزيدەنتى سولومە زۋرابيشۆي­لي, مولدوۆا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزي­دەنتى يگور دودون, گرۋ­زيا­ن­ىڭ پرەمەر-ءمينيسترى ما­مۋكا باحتادزە, بولگاريا رەسپۋب­ليكاسىنىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى پەتر ستويانوۆ جولدادى.

ەۋروپالىق كەڭەس توراعاسى دونالد تۋسك ءوزىنىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىندا ەۋروپالىق وداقتىڭ قازاقستانمەن قارىم-قاتىناسى­نا بەيىلدى ەكەنىن تاعى ءبىر ناق­تىلاعان.

«قازاقستان – ەۋروپالىق وداق­تىڭ ماڭىزدى ارىپتەسى. قازاق­­ستان مەن ەۋروپالىق وداق اراسىنداعى ارىپتەستىك پەن ىن­تىماقتاس­تىق جونىندەگى كەلى­سىم, بولاشاق­تاعى تەرەڭدەتۋگە ۇم­تىل­عان ءبىز­دىڭ مازمۇندى ءىس-قي­مىلىمىزدىڭ نەگىزى بولىپ تابىلادى», دەلىنگەن جەدەلحاتتا.

دونالد تۋسك بەيبىتشىلىك, تۇراقتىلىق پەن ءوسىپ-وركەندەۋ بولىپ تابىلاتىن قازاقستاننىڭ ايماقتىق ىنتىماقتاستىق پەن ديالوگتاردى جۇرگىزۋدەگى ءرولىن قۇپتادى.

چەح رەسپۋبليكاسىنىڭ پرە­زيدەنتى ميلوش زەمان دا قاسىم-جومارت توقاەۆتى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى لاۋازىمىنا سايلانۋىمەن قۇت­تىقتادى.

«مەن ءسىزدىڭ قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى لاۋا­­زى­مىنا سايلانعانىڭىز تۋرا­­لى حاباردى ۇلكەن قۋا­نىش­­پەن قابىلدادىم. ءسىزدىڭ باس­شى­لىعىڭىزبەن ەكى ەلدىڭ دوس­تىق قارىم-قاتىناسى بۇدان ءارى قاراي دا نىعايىپ, ىن­­تى­ماقتاس­تىعى­مىز حالىق­تارى­مىزدىڭ يگى­لىگى ءۇشىن دامي بەرە­تىنىنە ناق سەنىم­دىمىن», دەلىنگەن جەدەلحاتتا.

تمد اتقارۋشى كوميتەتىنىڭ توراعاسى – اتقارۋشى حاتشىسى سەرگەي لەبەدەۆ ءوزىنىڭ قۇتتىقتاۋ جەدەلحاتىندا, تمد ەلدەرىنىڭ اتىنان بايقاۋشىلار ميسسياسىنىڭ جەتەكشىسى رەتىن­دە قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قازاقستان حالقىنىڭ الدىندا ۇلكەن سەنىمگە يە ەكەنىنە شىنايى كوز جەتكىزگەنىن اتاپ وتكەن.

«ءسىزدىڭ مەملەكەت باسشىسى لاۋازىمىنداعى قىزمەتىڭىز بۇدان ءارى قاراي دا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قارىشتاپ دامۋىنا, حالىقارالىق دەڭگەيدە ءوز ۇستانىمىن نىعايتۋعا, سونداي-اق تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوس­تاس­تىعى كەڭىستىگىندەگى ينتە­گرا­تسيا­لىق ۇدەرىستەردىڭ تەرەڭدەي ءتۇ­سۋىنە زور ىقپال ەتەتىنىنە سە­نىم­دىمىن», دەلىنگەن جەدەلحاتتا.

تاتارستان پرەزيدەنتى رۋستام ميننيحانوۆ حالىقتىڭ قولداۋى اسا جاۋاپتى لاۋازىمدا جەمىستى قىزمەت ەتۋ ءۇشىن بەرىك ءارى قۋاتتى قۇرال دەپ اتاپ وتكەن.

«ءبىزدىڭ باۋىرلاس تاتارستان مەن قازاقستان حالىقتارىنىڭ اراسىنداعى كونسترۋكتيۆتى جانە تىلەكتەس ىنتىماقتاستىق ءداس­تۇرىمىزدى رەسەي-قازاقستان كوپ­قىرلى ستراتەگيالىق قارىم-قا­تى­نا­سىنىڭ ءبىر بولىگى رەتىندە قا­راس­تىرىپ, ءوزارا مازمۇندى ءىس-قي­مىلدى ارتتىراتىنىمىزعا سە­نىم­دىمىن», دەلىنگەن جەدەلحاتتا.

سوڭعى جاڭالىقتار