ادەبيەت • 05 ماۋسىم, 2019

احمەتتىڭ اماناتى (2 ءبولىم)

2060 رەت
كورسەتىلدى
29 مين
وقۋ ءۇشىن

اقىن, دراماتۋرگ اسكەرحان اقتايدىڭ "احمەتتىڭ اماناتى" اتتى ەكى ءبولىمدى دراماسىنىڭ ەكىنشى ءبولىمى. اتالعان شىعارما الداعى ۋاقىتتا ء"تور" ادەبي كلۋبىندا تالقىلاناتىن بولادى.وقىپ, تۋىندى جايلى ءوز پىكىرلەرىڭىزدى "توردە" ورتاعا سالۋعا شاقىرامىز. كلۋب وتىرىسىنىڭ وتەتىن ۋاقىتى مەن كۇنى تۋرالى اقپاراتتى قوسىمشا حابارلايمىز. مارحابات.

احمەتتىڭ اماناتى (2 ءبولىم)

اسكەرحان اقتاي

احمەتتىڭ اماناتى

ەكى ءبولىمدى دراما


ەكىنشى ءبولىم

ءبىرىنشى سۋرەت

تەرگەۋشىنىڭ كابينەتى. جالعىز ستول. سول باياعى جالعىز ورىندىق. قابىرعادا قان ىزدەرى بار. سۇرعىلت. بولمەدە تەرگەۋشى مەن ميليتسيا  باسشىسى تۇرادى.

ميليتسيا باسشى: (تەرگەۋشىگە): ايتپادى دەمە, ەگەر بايتۇرسىنوۆ قىلمىسىن مويىنداپ قول قوياماسا, وسى ورىندىققا (ورىندىقتى نۇسقاپ, قاتۋلانا, ۇزدىكسىز سويلەپ) سەن وتىرىپ, حالىق جاۋىنىڭ سىبايلاسى رەتىندە جاۋاپ

بەرەسىڭ, سەن ۇكىمەتتىڭ  ستالين جولداستىڭ تاپسىرماسىنا سەلقوس قاراساڭ ساعان دا اتۋ جازاسى بەرىلەدى.

تەرگەۋشى: جەكەي ەسىموۆيچ مەن بۇل بايتۋرسىنوۆتى مويىنداتام. از قالدى.

ميليتسيا باسشىسى: سەن از قالدى دەگەلى...

ءالى ناتيجە جوق. سەن كەدەي تاپتان شىقانسىڭ, ەگەر وسىنداي الاششىلداردى قولدايتىن بولساڭ, ءبارىبىر اتىلاسىڭ.

تەرگەۋشى: جولداس جەكەي ەسيموۆيچ مەن سىزگە ۋادە بەرەم. ايامايمىن.

ميليتسيا باسشىسى: ايا دەگەم جوق, ازاپتا, ۇر سوق, الاشوردا باسشىسىن اياۋ بولماسىن, تەك بويىندا جانى بولسا بولدى. تاااك مىنا قابىرعا نەگە قان؟

(قابىرعانى كورسەتەدى)

تەرگەۋشى: وتكەندە بايتۇرسىنوۆتىڭ باسى جارىلعان. ماڭدايدان ۇرعاندا توبەسى ەسىلىپ قانى جۇعىپ قالعان.

ميليتسيا باسشىسى: (جىميىپ) مىنە, دۇرىس, ازاپتا, ول سەنىڭ, مەنىڭ سوسىن حالىقتىڭ جاۋى ولار. (ارى بەرىپ ءجۇرىپ)

ايتپاقشى, سەن انا تەرگەۋشى جىلانباەۆتان ۇلگى ال. (تەرگەۋشىگە قارسى كەلىپ تۇرىپ) ول (قولىن نۇسقاپ) قانداي اساۋ حالىق جاۋىن ەكى نەمەسە ءۇش كۇندە جۋاسىتىپ, مويىنداتادى.

مىنە, ناعىز شەبەر مامان.

ايامايدى ول. (تەرگەۋشىنى ارقاسىنان قاعىپ) ەگەر سەن بايتۇرسىنوۆتى مويىندىنداتا الماساڭ, قول قويمايتىن بولسا, سەنىڭ ءوزىڭدى حالىق جاۋىنا جاقتاس بولدى دەپ, تۇتقىنداپ, جىلانباەۆقا تاپسىرام. ول جىلان سەنى نەبارى ەكى ساعاتتا بايتۇرسىنوۆقا جاقتاس بولدىم دەگىزىپ مويىنداتىپ, كوزىڭنەن قان اعىزادى. (ك ۇلىپ) سولاي, جاقسى مەن كەتتىم.

تەرگەۋشى: مويىنداتام, جولداس جەكەي ەسىيموۆيچ.

ميليتسيا باسشىسى قولىن ءسال كوتەرىپ شىعا بەرەدى. 

تەرگەۋشى: (ايقايلاپ) قاراۋىل, ماعان كىر.

قاراۋىل كىرەدى بايتۇرسىنوۆتى اكەل, سوسىن ەكى تال ينە اكەل, قول اياعىن بايلا. ۇقتىڭبا. قاسىڭا تاعى ءۇش قاراۋىل ەرتىپ كەل.

قاراۋىل: ماقۇل تەرگەۋشى جولداس.

(كەتەدى)

تەرگەۋشى: (ويلانىپ)  بايتۇرسىنوۆ سورىڭدى قايناتپاسام, بالەم. مەن جىلانباەۆتان دا اسىپ ءتۇسىم كەرەك. (قاتتى سويلەپ) مەن جەكەي ەسيميوۆيچتىڭ تاپسىرماسىن ورىنداپ, ۇلى ستالينگە ادال قىزمەت ەتۋىم كەرەك. بۇل جولى ايامايمىن. (وزىنەن ءوزى ك ۇلىپ) اياپ جۇرگەم جوقپىن.

ۇرعاندا قولىم اۋىرىپ قالادى. ەەە بايتۇرسىنوۆ, بايتۇرسىنوۆ (باسىن يزەپ) قۇر تەرىسى عانا قالدى.

ەسىكتەن قاراۋىل احمەتتى الىپ كىرەدى. ەكەۋى ەكى جاعىندا قولتىقتاپ العان.ورىندىققا جاقىن كەلىپ تۇرادى.

تەرگەۋشى: (الدىنداعى قاعازدارىن اشىپ) ال بايتۇرسىنوۆ, ابدەن ەسكەرتەمىن. بۇل جولى شىندىقتى ايتاسىڭ. ياعني كەڭەس ۇكىمەتى قۇلاتۋ ءۇشىن سىرتقى جاۋلارمەن بايلانىستا بولعانىڭدى ايتۋىڭ كەرەك.

احمەت: مەن ەشقانداي سىرتقا دۇشپاندارمەن بايلانىستا بولعان ەمەسپىن.

تەرگەۋشى: بوكەيحانوۆپەن بىرلەسىپ, الاش ۇكىمەتىن قۇرىپ, كەڭەس بيلىگىن مويىنداعىڭ كەلمەگەنىن جوققا شىعارا الاسىڭ با؟

احمەت: بىرىنشىدەن ءبىز الاش ۇكىمەتىن قازاق حالقىنىڭ ۇلتتىق مەملەكەتى رەتىندە قۇردىق. بىزدە ول كەزدە ماقسات ۇلت مۇددەسى بولدى, كەڭەس ۇكىمەتىمەن جان جاقتى بايلانىستا جۇمىس جاساۋدى ماقسات ەتتىك.

تەرگەۋشى: بوكەيحانوۆتا قانداي وي بولدى. حاندىق مەملەكەت قۇرىپ, بايلاردى قورعاپ, بۇرىنعى پاتشالىق ءداۋىردى اڭساعاندى راستايسىڭ عوي.

احمەت: الاش ۇكىمەتى باي, كەدەي دەمەي ءبىر ماقساتقا تەك ۇلتتىق مۇددەگە جۇمىلۋدى ماقسات بولدىرعان ەدى. بوكەيحانوۆ اسا ءبىلىمدى ساۋاتتى شىن مانىدەگى كوسەم بولدى.

تەرگەۋشى: بايتۇرسىنوۆ كەڭەس ۇكىمەتىن قۇلاتۋ ءۇشىن جان جاقتى ءىس جۇرگىزگەنىڭدى مويىندايسىڭ با؟ سەن كەڭەس ۇكىمەتىن قۇلاتۋ ءۇشىن بوكەيحانوۆ, ايماۋىتوۆ, جۇماباەۆتارمەن سىبايلاس بولدىڭ.

احمەت: مەن الاش ۇكىمەتى تاراتىلىپ, اۆتونوميا جويىلعان سوڭ تەك حالقىم ءۇشىن كەڭەس ەلىنە قىزمەت ەتتىم. جاۋ بولۋ ويىمدا بولعان ەمەس, بۇل ناعىز جالا. مەن مۇنداي جالا جابۋدى ەشقاشان مويىندامايمىن.

تەرگەۋشى: (ىزىلانىپ)  مويىنداماساڭ مەن ساعان كورسەتەم, (ىمداپ) قاراۋىلدار ەكى قولىن اكەل بەرى.

قاراۋىلدار جانتالاسقان احمەتتى يىعىنان باسىپ,ەكى قولىن قىسىپ, العا سوزىپ ۇستاپ تۇرادى.

تەرگەۋشى: قاراۋىل مىنا ەكى ينەنى كەزەك كەزەك تىرناعىنى اسىنا جۇگىرتىپ كور, قينالسىن حالىق جاۋى. بۇلارعا سول كەرەك. بۇلار ۇلى ستالينگە قارسى شىعۋدىڭ قانداي ەكەندىگىن كورسىن.

ەكى قاراۋىل ينەنى الىپ, احمەتتىڭ تىرناعىنىڭ استىنا جۇگىرتە باستايدى. احمەت باسىندا ءسال اۋىرسىنعانىمەن تىستەنىپ ءۇن شىعارمايدى, قاتتى بۇلقىنادى

احمەت: (قالشىلداپ تىستەنىپ) ءاي جاۋىزدار, جاۋلار, وسى قيانات سەندەرگە كەلسىن. مەن كەشىر دەپ جىلامايمىن, جالىنبايمىن,  مەن قازاققا جاقسىلىعىمدى جاساپ كەتكەم. ەندى نە جاساساڭدار دا مەنىڭ رۋحىمدى سىندىرا المايسىڭدار.

تەرگەۋشى: جانىڭا ازاپ باتقاندا باسقاشا سايرايسىڭ ءالى, بايتۇرسىنوۆ

تىرناق استىن اياماي ينە سۇعىڭدار.

احمەتتى قاتتى قينايدى. بۇلقىنام دەگەندە كەۋدە تۇسىنان قاتت ىۇرىپ جىبەرەدى. اياماي ينە سۇققىلاي باستايدى.

احمەت اتتى اۋىرسىنادى.

ەندى بۇنى سۋىق كامەراعا قاماپ تاستاڭدار. اس بەرىلمەسىن. ەرتەڭگە دەيىن وسى ازابى دا جەتەدى.

تەرگەۋشى: بايتۇرسىنوۆ مويىندايسىڭبا. قولىڭدى قوي دا, ازاپتان قۇتىل.

احمەت: نە ازاپ كورسەمدە الاششىل قايراتكەرلەرىمدى ساتپايمىن. ۇلتىمدى ساتپايمىن. سونى ءبىل.

تەرگەۋشى: ەرتەڭگە دەيىن ويلان. تاعى ازاپ كۇتىپ تۇر سەنى. (قاراۋىلدارعا) بارىڭدار, اكەتىڭدەر.

احمەتتى اكەتەدى, ەكى قولىن اۋىرسىنادى.

تەرگەۋشى: نەتكەن قايسار ادام ەدى, بىراق اياماۋ كەرەك, بۇل الاشتاردى.

ەكىنشى سۋرەت

تار كامەرا. ەكى ادامدىق. سۇرعىلت. احمەتپەن جاس جىگىت وتىرادى. احمەت شارشاعان. قالجىراعان. كۇركىلدەپ جوتەلىپ وتىرادى.

جاس جىگىت: احا ءسىزدى مىنا جاۋىزدار اياماعان ەكەن. كەشە مەنى دە ەسىمنەن تاندىرىپ سوقتى. باۋىرىم ءبولىنىپ كەتتى دەسەم امان ەكەنمىن.

احمەت: يتتەر مەنەن جاۋ جاساعىسى كەلەدى. مويىندا دەيدى, مەن نەنى مويىندايمىن. جاۋ ەمەسپىن. ەلدىڭ مۇددەسى ءۇشىن الاش ۇكىمەتىن قۇرعانىمىزدى مويىندايمىن. الايدا جاۋ بولعان جوقپىز.

جاس جىگىت: احا, مەن ەگەر ءتىرى جەتسەم بولاشاققا, مەن مۇنى ءوز اۋزىمنان ايتىپ بەرەم. كەلەر ۇرپاق, جاس بۋىن, جاڭا زامان سىزدەردى اقتاپ الادى دەپ سەنەمىن.

احمەت: ءار بۋىن ءوز داۋىرىندە وزىنە ارتىلعان جۇكتى كوتەرۋى ءتيىس. ءبىز, الاشتىقتار وزىمىزگە ارتلىعان جۇكتى كوتەردىك. باعاسىن كەلەر ۇرپاق بەرەدى. سەن بولاشاقسىڭ, بالام, مىنا قاپاستان ءتىرى شىعۋىڭ كەرەك, سوندا عانا اقيقاتتى ايتا الاسىڭ

جاس جىگىت: احا مەن دە سىزدەردەن ارتىق ەمەسپىن عوي.

احا قولىڭىزدى جىلىتايىن, سۋىق سۋ باسايىق ءىسىپ كەتكەن ەكەن.(احمەتتىڭ قولدارىن ۇستاپ كورەدى)

احمەت: تىرناعىما اياماي ينە سۇقتى قىڭق دەپ دىبىس شىعارمادىم.

اقتانبەردى دەگەن باتىر, جىراۋ اتاڭ بولعان. سول كىسى بىلاي دەپتى, مەن ول كىسىنى كوپ زەرتتەگەن ەدىم.

                    ارعىماقتىڭ بالاسى

                 ارىعان سايىن تىڭ جورتار,

                   ارقادان قوسىم قالار دەپ,

                   ازاماتتىڭ بالاسى

                جابىققانىن بىلدىرمەس,

                  جاماندار مازاق قىلار دەپ - دەپ جىرلاعان ەكەن.

جاماندار الاششىل مەنىڭ قينالعانىمدى, تورىققانىمدى كورمەسىن دەدىم. ازاپ كورسەمدە جالىنبادىم.  الاشتىڭ نامىسىن جىبەرگەن جوقپىن. كورسىن, الاشتى قانداي قايسار قازاقتار قۇرعانىن. كورسىن الاشتىقتاردىڭ ءبىر ءبىرىن ساتپايتىندىقتارىن دەدىم.

جاس جىگىت: احا قاناتىما بايلاپ ءسىزدى مىنا قاپاستان شىعىپ ۇشىپ كەتەيىن دەسەم قۇس ەمەسپىن. داريعا-اي دەگەن. (ۇنسىزدىك) («اققۇم» ءانى)

احمەت: مەنى بۇل جەردەن ءتىرى شىقپاسىمدى بىلمەمىن. تەك جانىم قۇس بولىپ ۇشىپ شىعىپ, قازاق دالاسىن شارلايدى, ءبىر كەزدە ارماندا بولعان الاش يدەياسىنىڭ جۇزەگە اسىپ, قازاق قاشان تاۋەلسىز ەل بولادى دەپ كوك اسپاندا قىران بولىپ قالىقتاۋمەن كۇن كەشەدى. بالام, قازاق-ول كۇن استىنداعى قىران. ەركىندىك قۇسى!

جاس جىگىت: احا, سول كۇندى ۇرپاعىمىز كورەدى.

احا, كوڭىل سەرگىسىن, الاشتىڭ قۇرىلۋ تاريحىنان ءبىر ەستەلىك ايتىپ بەرىڭىزشى.

احمەت: سەن بولاشاقسىڭ عوي, بالام, ايتىپ بەرەيىن, الشا ۇكىمەتىن, الاشوردانى قالاي باستاعانىمزدى ايتايىن, سەن كەلەر ۇرپاققا جەتكىزەرسىڭ.

(«اققۇم» ءانى)

ءۇشىنشى سۋرەت

احمەتتىڭ ءۇيى. قوناق كۇتەتىن بولمە بەينەلەنگەن. داستاحان جايۋلى. ەرەكشە جىلىلىق لەبى سەزىلەدى.

احمەت: بادريسافا حانىم, كەلىڭىز بەرى.

بادريسافا: احا قىمباتتىم, يا كەلدىم, ايتىڭىز, بىردەمە كەرەك پە, سىزگە؟

احمەت: بادريسافا حانىم, داستارحاندى جايناتىپ قويىپسىز, مەن اۋلادا ازداپ سەرۋەندەپ اعاشتىڭ ساياسىندا وتىرىپ كەلدىم.

بادريسافا: احا ءسىز كورىڭىزىشى وسى بولا ما, ۇناماعان جاعىن ايتىڭىزشى؟

احمەت: بارلىعى جاراسىمدى, داستارحان ءتۇرىلىپ تۇر ەكەن, بادريسافا حانىم.

كەلەتىن قوناقتار اسا مارتەبەلى جاندار عوي, ءاليحان مىرزا, ماعجان اقىن.

بادريسافا: يا, احا قازاقتىڭ ماڭداي الدى مارعاسقالارى كەلگەندە ءبىز ارينە داستارحاندى جايناتىپ, جاقسى كوڭىلمەن, جىلى شىرايمەن كۇتىپ الامىز.

احمەت: بۇگىنگى كەش ماڭىزدى بادريسافا حانىم. ءسىز قاشاندا مەنىڭ قامىمىدى ويلايسىز. ازامات ارتقى جاعدايىنا الاڭداماسا عانا, ءۇي جايلى قولايلى بولسا عانا, ۇلت ءۇشىن قىزمەت جاساي الادى. مەن ۇيگە الاڭداماي قازاق ءۇشىن قىزمەت جاساپ جۇرگەنىم ءسىزدىڭ ارقاڭىز.

بادريسافا: راحمەت. يماندى ايەلدىڭ مىندەتى ەرىن قولداۋ, ازاماتىنا جاعداي جاساۋ عوي, احا, مەن نە كورسەم سىزبەن بىرگە بولام دەپ, سىزگە تاعدىرىمدى ارناعان اداممىن.

احمەت: ريزامىن, بادريسافا حانىم, مەن ءومىرىمدى ۇلتىما ارناعان اداممىن. ال ءسىز سول ەڭبەككە ۇلەس قوسىپ ءجۇرسىز.

بادريسافا: احا, مەن قوناقتار كەلەتىن ۋاقىت تا بولىپ قالعان ەكەن, مەن اس ۇيدە بولايىن.

احمەت: يا, (ساعاتىنا قاراپ) بولىپ قالعان ەكەن. مەن الەكەڭدى ەسىك الدىندا كۇتەيىن, ول كىسى ۋاقىتىنان قالمايتىن ادام عوي.

ولار سىرتقا اشىعادى.ازدان سوڭ احمەت پەن ءاليحان كوڭىلدى سويلەسە كىرەدى. احمەت ءاليحاندى قولتىقتاپ العان. ءاليحان قاراپايىم كيىنگەن.

احمەت: ال, الەكە, ءبىزدىڭ شاڭىراققا قوش كەلدىڭىز. جوعارى شىعىڭىز, مىنە مىنا جەرگە وتىرڭىز, (توردەن ستول باسىنان ورىندىق ۇسىنادى)

ءاليحان: (سىرت كيىمىن شەشىپ) وي, احا, مەن ءوزىم وتىرا سالام عوي, سىزدەي ۇلكەن ادام ماعان قىزمەت قىلعان ىڭعايىسىز ەكەن. ءوزىم وتىرايىن.

احمەت: الەكە, ءسىز بۇگىن بىزگە قوناقسىز عوي.

ءاليحان: احا ءسىز, ۇلتقا قىزمەت ەتىپ كەلە جاتقان ادامسىز, ءبىز سىزگە قىزمەت قىلساق جاراسادى.

احمەت: الەكە, بارلىعىمىزدا ماقساتىمىز وسى قازاقتىڭ قامى عوي.

احمەت ءاليحاننىڭ وڭ جاعىنا داستارحانعا جايعاسادى. سىرتتان بادريسافا حانىم كىرەدى.

بادريسافا حانىم: ءيىلىپ سالەم بەرەدى, قوش كەلدىڭىزبە,

ءاليحان: امانسىڭدارما, ءبادريسافا حانىم. سالەمىڭىزگە اللا رازى بولسىن! باقىتتى بولىڭدار.

بادريسافا حانىم ستول ۇستىنەن شاي جاساپ, الدىمەن احمەتكە, اليحانعا شاي ۇسىنادى.ولار شاي الىپ, داستارحانعا ءاليحان باتا جاساپ, شاي ىشە باستايدى.

احمەت: از كەم ءشول باسىپ الىڭىز, الەكە, سوسىن قازىر ماعجان كەلەدى, وتىرىپ, بولاشاق ۇلى ءىستىڭ جوباسىن كوپتىڭ تالقىسىن سالماي تۇرىپ, كەلىسىپ الساق دەگەنىم عوي.

ءاليحان: ول جاقسى باستاما, احا. سىزدەر اركەز ءبىر ءىستى مۇقيات ويلاپ, شەشىم قابىلدايسىزدار, قازاق ءۇشىن ماڭىزدى عوي بۇل.

احمەت: ارينە الەكە, ۇلى ءىستىڭ باسىندا ءوزىڭىز ءجۇرسىز.

سىرتتان ماعجان كىرەدى. ءساندى كيىنگەن.

ماعجان: اسسالاۋماعالەيكۋم, ارداقتى اعالار.

احمەت پەن ءاليحان: (جارىسا) ۋاعالەيكۋماسسالام امانبىسىڭ, قازاقتىڭ اقىنى!

ماعجان: (سىرت كيىمىن شەشىپ جاتىپ) بارىنە دە شۇكىر دەپ ءجۇرىپ جاتىرمىز. ارداقتى احاڭ اعامنىڭ شاڭىراعىنا كەلگىم كەپ تۇرادى. ءبىر جىلىلىق, جاراسىم, سىيلاستىق بار وسى ۇيدە.

احمەت: كەل اقىنىم, تورلەت, ۇلتتىڭ اقىنىسىڭ ساعان جىلۋلىق بەرمەسەك كىمگە جىلۋلىق سىيلايمىز.

ءاليحان: ۇلتتىڭ ۇستازى احاڭ عوي, احاڭنىڭ دانالىعىنا بارلىعىمىز باس يمەمىز.

احمەت: ال مارتەبەلى قوناقتار, الەكە, ماعجان اقىن اس الىپ وتىرىىڭزدار. بۇگىن ءبىر ساليقالى باس قوسۋ, ءماندى ءماجىلىس بولارىنا سەنەم.

ءاليحان: راحمەت, احا. ماعجان اقىن ەلدىڭ جاي قالاي؟ اقمولا ءوڭىرى قالاي؟

ماعجان: ەل ءوزىن باستايىن سەركەسىن ىزدەپ وتىر. حالىقتىڭ اۋزىندا وزدەرىڭىز جۇرسىزدەر, الەكە, احا. قازاق باتىل قادام كۇتىپ وتىرعانى انىق. ەرتەڭ ءدۇر ەتىپ قولداپ كەرەتى انىق.

ءاليحان: قازاقتىڭ قازىرگى كوڭىل كۇيى ءبىر قيمىلدى كۇتىر وتىرعانى راس. ءبىز ون ويلانىپ, ءجۇز تولعنىپ وسى قادامعا بارامىز.

احا, رۇقسات بولسا, ازداپ تىنىعىپ وتىرا تۇرساق, شايىمىزدى باسىپ, اقىلداسىپ دەگندەي.

احمەت: وقاسى جوق, وتىرىڭىزدار, مىنە مۋندا (ديۆاندى نۇسقايدى)

ولار ديۆانعا وتىرىسادى.

احمەت: الەكە, ماعجان اقىن الداعى قۇرىلتايدىڭ جاي جاپسارىن تاعى ءبىر ءوزارا اقىلداسىپ الساق.

ءاليحان: ارينە احا, ەڭ باستىسى بولاشاق قۇرىلاتىن مەملەكەتىمىزدى نە دەپ اتايمىز؟ سونى ويلايىقشى.

ماعجان: يا اتاۋى ماڭىزدى. بولاشاققا ءتىپتى ماڭگىلىككە بارار اتاۋ عوي.

مەن تۇركىستان دەگەن اتاۋدى ۇسىنار ەدىم.

احمەت: تۇركىستان دەگەن ارينە, قولايلى اتاۋ, مەن الاش دەگەن ءسوزدى ويلاستىردىم.

ءاليحان: الاش دەيسىز بە, احا؟

ماعجان: الاش دەگەن اتاۋ كوڭىلگە قونىمدى ەكەن.

احمەت: (قولىنان قاعازدار اقتارىپ) التى الاشتىڭ ءبىر بۇتاعى ءبىزبىز عوي, قازاقتار. وسى اتاۋ كۇللى تۇركى جۇرتىنا ورتاق ەسىم دەپ الدىم. ارينە بۇل قۇرىلتاي وكىلدەرىمەن سىزدەرمەن اقىلداسا وتىرىپ, ورتاعا سالىپ شەشەتىن ءىس, مەنىكى پىكىر عوي.

ءاليحان: قازاقتى وسى الاش دەگەن ءسوز بىرىكتىرە الادى. بۇل ءوزى كونە تۇركى ءسوز عوي.

ماعجان: ەسىمنىڭ ماعىنالىق, يدەيالىق مازمۇنى مىقتى تاڭدالىپتى, بۇيىرسا وسى ۇسىنىسىڭىز وتەدى دەپ ويلايمىن, احا.

احمەت: مۇمكىن تاعى دا مىقتى اتاۋلار ۇسىنىس بولار, ازىرگە كۇتەيىك.

اقىلداسامىز عوي.

ءاليحان: (احمەتتەن قاعازداردى الىپ) قازاق مەملەكەتى شىنايى دەموكراتيالىق مەملەكەت بولسىن دەگەن باعىتتى ۇستانىپ وتىرمىز. احا وتكەن جولى ءوزىمىز ۇسىنىس ەتكەن بولاشاق ۇكىمەتتىڭ باعىتتارى وسى ەدى.

احمەت: يا وسى. ءبىز مۇندا بولاشاق قۇرىلاتىن مەملەكەت جاپونيا ۇلگىسىندەگى دەموكراتيالىق مەملەكەت بولۋى ءتيىس.

ءاليحان: ەڭ باستىسى مۇىنمەن قاتار جەر ماسەلەسى بار, جەر قازاقتىڭ مەنشىگى. جەردىڭ اسى مەن ءۇستىنىڭ بايلىعى مەملەكەتتىكى بولۋى ءتيىس.

احمەت: ءتىل تۋرالى دا مىنانداي تۇجىرىمدا بولامىز. مەملەكەتتىك ءتىلى ول قازاق ءتىلى بولۋى ءتيىس. 

ءاليحان: احا, مەنىڭ ويىمشا بۇل جەردە قازاق ءتىلى باسقا ۇلتتاردىڭ تىلىنەن ۇستەم بولۋى ءتيىس دەگەن ءسوز عوي.

احمەت: ءيا, الەكە, قازاق تىلىنە باسىمدىق بەرىلەدى.

ماعجان: قانداي تاماشا ۇسىنىستار مەن باستامالار. مەنىڭ ءبىر ويىم بار.

احمەت: ايتا عوي, ماعجان اقىن.

ماعجان: شەكارا ماسەلەسىن بەلگىلەگەندە سوناۋ التاي ۋەزدەرىنە دەيىنگى القاپتاعى قازاق وتىرعان جەرلەر تۇگەل وسى مەملەكەتتىڭ قۇرامىنا كىرسە.

ءاليحان: بۇل ماسەلە قارالدى ماعجان اقىن.

امۋداريا, سامارقان, كاسپي جاعالاۋى مەن فەرعاناعا دەيىنگى القاپ قازاق مەملەكەتىنىڭ جەرى بولۋى ءتيىس دەپ بەلگىلەپ وتىرمىز. بۇيىرسا قۇرىلتايعا قاتىساسىز ماعجان اقىن.

احمەت: قۇرىلتايدا ۇلت كەڭەسىن قۇرۋدى ۇسىنىپ وتىرمىز. 25 اداممەن.

ءاليحان: بۇل قۇرامعا سىندارعان وتكەن, شىڭدالعان ساياساتكەرلەر كىرسە ەشبىر قيىندىقتان تايماسا.

احمەت: ارينە, الدىمىزدا كۇردەلى جولدار جاتىر. بىزدە سىنالعان قايراتكەرلەر بارشىلىق

ءاليحان: ءبىز بۇل ىسكە باسقا ۇلتتاردى دا تارتتىق.

احمەت: الەكە بۇل جەردەگى مەملەكەتتىك ۇلتتىق قۇرامىنىڭ 10 ادامىن باسقا ۇلتتان, 15 ءىن قازاق ۇلتىنان تاعايىنداۋدى تالقىلايمىز.

ماعجان: مەملەكەتتى قۇرۋشى ۇلتقا باسىمدىق بەرىلگەنى دۇرىس بولعان ەكەن.

ايتپاقشى, مەملەكەتتىڭ ورتالىعى قاي قالادا بولادى؟

ءاليحان: احاڭ ەكەۋمىزدىڭ مىرجاقىپتىڭ ويىمەن ءبىز بىرنەشە قالانى تاڭداپ وتىرمىز. باتىس دەسەك ورال, ورتالىق دەسەك اقمولا, شىعىس دەسەك سەمەي.

ماعجان: ارىسى التاي, ءبرى شەتى كاسپي مەن ورال بولسا ءتۇبى اقمولا قولايلى بولار.

احمەت: قۇرىلتايدا بۇل جان جاقتى تالقىلانعالى وتىر.

مەنىڭ ويىمشا سەمەي بولماس پا ەكەن.

ءاليحان: سەمەيدىڭ ورتالىق بولىپ تاڭدالۋىنا بىرقاتار سەبەپتەرى بار.

ونداعى حالىقتىڭ ءبىزدى قولداۋى. جول قاتىناسىنا قولايلى جاعى ەسكەرىلىپ تۇر. ال نەگىزى وڭتۇستىك وڭىردە قولايلى دەگەن باعىتتامىز.

احمەت: بۇل تۋرالى ءبىر ماملەگە كەلەمىز, باسقا دا وكىلدەرمەن.

ماعجان: استانا تاڭداۋدا تەك مەملەكەتتىڭ جاعدايىن, بولاشاعىن ويلاپ, تاڭداپسىزدار, ايتپەسە اركىم ءوز تۋعان جەرىن ۇسىنار ەدى.

ءاليحان: ءبىز نيەتتەس ادامدار, قازاقتىڭ مۇددەلەس ازاماتتىر توپتاسقانبىز عوي. ءبىز ءۇشىن ەڭ باستىسى قازاقتىڭ بىرلىگى. سىن ساعاتتا ءبىزدى تەك قانا بىرلىك الىپ شىعادى.

احمەت: ءبىزدىڭ الدىمىزدا سىندارلى جولدار تۇر. جاڭا قۇرىلعان «ءۇش ءجۇز» پارتياسى ءبىزدىڭ قۇراتىن الاش مەملەكەتتىن ىدىراتۋدى ويلاپ, الىدەن قامدانىپ جاتىر.

ءاليحان: قازاق نامىستى بولعاندا عانا ءوز مەملەكەتى قورعاي الادى. ۇلت نامىستى بولۋ كەرەك. سونىمەن بىرگە ۇلتقا قىزمەت ەتۋ بىلىمنەن ەمەس, مىنەزدەن.

احمەت: ارينە, قازاق نامىستى بولعاندىقتان وسىنداي جەردى قورعاپ قالعان عوي, بابالارىمىز ار مەن نامىستى باسقى ورىنعا قويىپ كەلگەن.

ماعجان: شىنىمەن «ءۇش ءجۇز» پارتياسى قالايدا بوگەت جاساپ, بولشەۆيكتەرمەن كەلىسۋدە.

ءاليحان: ولار بولشەۆيكتىك ۇكىمەتتى قولداپ, اسىرەسە قازاق بايلارىن قوعامعا قارسى جاۋ ەتىپ كورسەتۋى انىق. قازىردەن سول باعىتتا ءجۇر,ولار.

ءاليحان: ءبىز وسى ماسەلەلەردى جاقىندا قۇرىلتايدا شەشەمىز. تاعى اقىلداساتاىن ىستەر قانشاما.

ماعجان: احاڭنىڭ قارا شاڭىراعىندا باستالعان ءىس وڭعا باسارى انىق. ەندى جۇمىستى ازداپ ىركىپ, قاراپايىم وتىرىسقا كوشىپ, وسى شاڭىراقتا احاڭنان ايگىلى «اققۇمدى» تىڭداساق , ءاليحان اعا

ءاليحان: بارەكەلدى, ماعجان, ء سوز بار ما, احاڭنان «اققۇمدى» ءوز داۋسىمەن سالعانىن تىڭداساق قوي.

احمەت: مەن ءانشى ەمەسپىن عوي, بىراق ءوزىم شىعارعان ءانىمدى ءوزىم سالىپ بەرەيىن. بىرنەشە مارتە تىڭداعانسىزدار.

ماعجان: احاڭ اعام جۇرەگىمەن ايتادى عوي.

احمەت دومبىراسىن قوڭىرلاتا تارتىپ, جاعىمدى داۋىسپەن «اققۇم» ءانىن سالىپ بەرەدى. وتىرعاندار ۇيىپ تىڭدايدى.

داۋىستار: وو كەرمەت!

-شىركىن احاڭ اي

-جاعىمدى قوڭىر داۋىس.

احمەت: راحمەت! مەن ءانشى ەمەسپىن عوي. قازاقتىڭ ءبارى دومبىرا ۇستاپ ءان سالادى, اۋەستىك دەيمىز بە؟

ءاليحان: «اققۇمدى» شىعارعان احاڭدى قالاي ءانشى ەمەس ايتا الامىز, ءا؟

ماعجان: احاڭنىڭ جۇرەگى ءانشى

احمەت: ال ماعجان اقىن ەندى ءوزىڭ ءبىر رۋحتى جىرىڭدى وقىپ جىبەرشى

ءاليحان: بارەكەلدى. ماعجان كەزەك سەندە.

ماعجان: قالاۋلارىڭىز بولسىن. وقىپ بەرەيىن.

ماعجان «تۇركىستان» دەگەن ولەڭىن بار ناقىشىنا كەلىتىرىپ, وقىپ بەرەدى.

احمەت: پاي ماعجان اي!

ءاليحان: وركەنىڭ ءوسسىن. شابىتىڭ شالقي بەرسىن.

ماعجان: راحمەت! قارا ولەڭ قازاقتىڭ ءوز قازىناسى عوي, بىزدىكى ونى اشەكەيلەپ, قازاقتىڭ وزىنە قايتارۋ عوي.

ءاليحان: قازاقتىڭ رۋحاني مۇراسى تەلەگەي تەڭىز. بۇيىرسا بولاشاقتا ءبىز ءوز مۇرامىزدى تۇگەندەپ, مەملەكەتىمىز ارنايى نازار اۋداراتىن بولدى.

احمەت: رۋحاني ونەر ول قازاقتىڭ ۇلتتىق نىشانى عوي.

قازىر ماعجانمەن قاتارلاس تاماشا اقىن جازۋشىلار كوپ..

ءاليحان: جۇسىپبەكتى الايىق, مۇحتار دا بولاشاقتا بيىك شىڭعا شىعارى انىق.

احمەت: مىرجاقىپ ءجۇر, ساكەندەر, بەيىمبەتتەر بار, قازاق ادەبيەتىنە بۇلار كەلەشەكتە مول ۇلەس قوسادى.

ءاليحان: ۇلتتىق مەملەكەت قۇرىلعان سوڭ ءبىز ونەر مەن مادەنيەتكە نازار اۋدارامىز. احاڭ جا بۇل تۋرالى ارنايى ءىس جوسپارلاپ ءجۇر.

احمەت: سونىڭ بارلىعىن ىسكە اسىرىپ, ۇلت مۇددەسىنە قىزمەت ەتسەك ارمان بار ما؟

ەسىكتى قاعىپ, سىرتتان بادريسافا كىرەدى.

بادريسافا: اڭگىمەلەرىڭىزدى بولگەنىمە كەشىرىم وتىنەمىن, اس دايار بولىپ قالدى.

ءاليحان: وقاسى جوق, ءبىز ءان مەن جىرعا ەلىتىپ, ساياساتتى باعدارلاپ وتىرساق, بادريسافا كەلىن دە, بىزگە ءدامدى اس ازىرلەپ ۇلگەرىپتى.

احمەت: وندا اسقا وتىرامىز با؟ قول شايىپ, سىرتقا شىعىپ.

ءاليحان: يا سىرتقا شىعىپ, از كەم تىنىستاپ, قول شايىپ كەلەيىك.

ماعجان: جارايدى

بارلىعى تۇرىپ, سىرتقا شىعادى.

ءتورتىنشى سۋرەت

جارىق جانعاندا تۇرمە بولمەسى. جاس جىگىت پەن احمەت اڭگىمەلەسىپ وتىرادى.

احمەت: مىنە سولاي بالام, وسىنداي ءبىر كەشتە ءبىزدىڭ ۇيدە وتىرىپ, الاشتىڭ العى شارتتارىن تالقىلاعان بولاتىنبىز.

جاس جىگىت: اسەرلى اڭگىمە ەكەن.

احمەت: بارلىعى بەينە ءبىر ەلەس سەكىلدى.

وتكەن كۇندەر عوي. ءاليحان, ماعجان, ارىستار اي! (ويلانىپ وتىرىپ قالادى)

جارىق سونەدى.

جارىق جانعاندا تەرگەۋشىنىڭ كابينەتى. تەرگەۋشى الدەبىر قاراۋىلدارعا بۇيرىق بەرىپ جاتادى.

تەرگەۋشى: سەندەرگە اسا قۇپيا تاپسىرما. بۇل جولداس ءستاليننىڭ تاپسىرماسى دەپ ۇعىڭدار.

قاراۋىل: يا جولداس تىڭداپ تۇرمىن.

تەرگەۋشى: سەندەر كەشكە تۇرمەگە بارىپ, بايتۇرسىنوۆتى سۋىق كامەراعا وتىرعىزىڭدار. ەسىنەن ايىراتىن ءدارى بەرىڭدەر. ازاپتالسىن. بىراق بۇنى ەشكىم بىلمەيتىن بولسىن.

قاراۋىلدار: ماقۇل جولداس. ورىندايمىز.

تەرگەۋشى: بارىڭدار.

ولار شىعىپ كەتەدى.

تەرگەۋشى: (ەكى قولىن شاپالاقتاپ) بايتۇرسىنوۆ ءىسى بىتسە, ماقتاۋ ەستىسەم. و شىركىن ابىرويىم ارتار ەدى. قوي تۇرمايىن, قول قويدىرىپ, باستىققا مالىمدەپ, ءبىر ءىستى بىتىرەيىن.

جارىق سونەدى.

جارىق جانعاندا تەرگەۋشىنىڭ كەڭسەسىندە ميليتسيا باسشىسى مەن تەرگەۋشى تۇرادى.

ميليتسيا باسشىسى: تااك, جولداس ابەنوۆ سەن تۇتقىندالاسىڭ

تەرگەۋشى: (شوشىپ كەتىپ) نننەگە, ججەكەي ەسيموۆيچ؟

ميليتسيا باسشىسى: الاشتىقتاردىڭ جانىن قيناماي , مويىنداتا الماي وتىرسىڭ, جاقتاس بولدىڭ. ءىسىن سوتقا جولدامادىڭ, سول ءۇشىن تۇتقىندالىپ, (سۇق قولىن كەزەپ) اتىلاسىڭ! (ىزىلىنىپ) ۇقتىڭ با؟

تەرگەۋشى: ججججولداس, جج (ابىردىپ سويلەي المايدى,)

ميليتسيا باسشىسى: قاراۋىل

ەسكىتەن (ەكى ءۇش قاراۋىل كىرەدى) مىنا ابەنوۆتى تۇتقىنداپ, قولىنا كىسەن سالىپ, جىلانباەۆتىڭ بولمەسىنە تەرگەۋگە اپارىڭدار, ءوزىن ەڭ قاۋىپتى قىلمىسكەرلەرمەن بىرگە قاماڭدار, ءۇش كۇن تاماق سۋ بەرىلمەسىن.

قاراۋىل: قۇپ بولادى, جەكەي ەسىموۆيچ

تەرگەۋشى باقىرىپ جىلايدى, ەتپەتتەپ جاتادى, قاراۋىلدار سۇيرەي جونەلەدى, كەنەت ونى ميليتسيا باسشىسى باسىن كوتەرىپ الىپ, تۋرا كەۋدەسىنە ءبىر تەبەدى, ول سىلق ەتىپ, قيمىلسىز قالادى,قاراۋىلدار ونى سۇيرەپ الىپ كەتەدى.

ميليتسيا باسشىسى: رەۆوليۋتسيا جولىندا ونداي قۇرباندىقتار بولادى. مەيلى ءولسىن. وقاسى جوق, ونىسىزدا كامەرادا ونى تالاپ جەيدى عوي, بايتۇرسىنوۆتى سوتقا دايىنداۋ كەرەك (كەتەدى)

بەسىنشى سۋرەت

سوت زالى. توردە سۋديا وتىرادى, ەكى جاعىندا تاعى ەكى ميليتسيا فورماسىندا ەكى ادام وتىرادى.

احمەت بايتۇرسىنوۆ باستاعان ونشاقتى ادام ءتىزىلىپ تۇرادى.

قولدارى كىسەندەلگەن.

سۋديا: سوتتالۋشىلار سەندەر كەڭەس وداعىنا ساتقىندىق جاساعاندارىڭى ءۇشىن ۇشتىكتىڭ قاۋلىسى بويىنشا ۇكىم كەسىلدى.

مۇندا احمەت بايتۇرسىنوۆ  اتۋ جازاسىنا كەسىلسىن!  ۇكىم تۋرا بۇگىن ورىندالسىن. باسقا ءسوز جوق. سوت وتىرىسى جابىق. ەشبىر ءسوز ايتىلمايدى.

احمەت: باۋىرلار جاسىمايىق, ءبىز ۇلتىمىز ءۇشىن بار يگىلىكتى جاساۋ ءۇشىن ەڭبەك ەتتىك, مەن ۇلتىما قولدان كەلگەنىمدى جاسادىم. ارمانىم جوق. وسى زامان سوت مىرزا سەنىڭ دە باسىڭا كەلەرى حاق.

اسكەرلەر تۇرعانداردى ءبىر بىردەن سۇيرەپ اكەتە بايستايدى.

جارىق سونەدى.

جارىق قايتا جانادى.

احمەت جالعىز. قولىندا كىسەن. تۇرمە ءىشى.

احمەت: مەن بۇگىن اتىلام. دار الدىنداعى ءسوزىم بۇل. ەشكىم ەستي المايدى. ءسىرا, مىنا شاعىن تەرەزەدەن قۇستار ەستىپ, سارى ادالعا جاياتىن شىعار. بالكىم كەزبە جەل ەستىپ, تۇركى دالاسىناداعى, بار قازاققا جەتكىزەتىن شىعار. ۋا, ۇشقان قۇس, اماناتىمدى جەتكىز, قازاققا, ۋا سامال جەل وسيەتىمدى جەتكىز, ۇرپاققا. قولىمدا كىسەن, الدىمدا قازعان ور, جەلكەمدە مىلتى كەزەنگەن جەندەت.

ۋا, قازاق ۇلى, قازاق قىزى, سەن تۇركى تەكتى بابالار ارمانداعان ماڭگىلىك ەل بولۋىڭ كەرەك! مىنا ۇلانعايىر دالا اسقار بەل, اساۋ وزەن سەندەرگە امانات! قازاعىم! باسىڭدى يمە, تىزەڭدى بۇكپە, ەڭسەڭدى تۇسىرمە, سەنىڭ باسىڭ يىلسە, جاۋىڭ كەۋدەسىن كەرىپ شالقايادى, سەن جىلاساڭ دۇشپانىڭ كۇلەدى, سەن مۇڭايساڭ كورەالماستار قۋانادى, سەن جىعىلساڭ ولار جەلكەڭنەن باسادى, سوندىقتان ەڭسەڭ تىك, ءجۇزىڭ ايبىندى, تۋىڭ بيىك بولسىن!

الاش دەپ مەندە ءوتتىم, ءاليحاندا, ماعجان دا, جۇسىپبەك شە, مىرجاقىپ تا وتەر. باياعىدا ارىسىقايران ابىز, عۇلاما شاكارىم قاجى دا ءوتىپ ءوتىپ ەدى.

حالەل قايدا, مۇحتار قايدا, اۋەزوۆ؟ (ويلانىپ) ەڭ بولماسا اقيقاتتى جەتكىزەر بىرەۋ قالسا ەكەن.

ۋا, جۇرتىم, ءتۇن كۇرسىنسە, ول الاشتىڭ وكىنىشى دەپ بىلەرسىڭ. نوسەر جاۋسا ەرلەردى جوقتاعان سارى دالانىڭ, سارى ارقانىڭ كوز جاسى دەپ ءبىل!

قايران, ەرتىس, الاشتىڭ استاناسى قايران سەمەيىم, الاشقا اتى ءمالىم, اسىل ابايىم جۇرگەن, ءاليحان اۋاسىن جۇتقان, الاش ارداقتارى سۋىن ىشكەن سەمەيىم سەندە سەن قالدىڭ با, بىزدەن؟ قايران دالا, تۋعان ولكەم, شەرلى تورعايىم, ء(سال ءۇنسىز) ساعان دەگەن سالەمىمدى ۇشقان قۇستان جولدادىم. قوش ەلىم!

اماناتىم انا تىلىمدە, قازاق ءتىلى ولمەيدى, مەن دە ولمەيمىن, قوش الاش! قوش قارت سەمەي! جاپىراعىڭ ماعان جاستىق بولسىن, توپىراعىڭ توسەنىشىم بولسىن. جاسىل شالعىنىڭ كورپەم بولسىن! مەن جامىلعان توپىراققا شىنار وسەر, ول الاشتىڭ بيىك ايبىنى دەپ بىلىڭدەر, مەن جاتقان جەرگە گۇل وسەر, ول الاش رۋحتى ەرلەردىڭ ەلىنە تاعزىمى دەپ بىلىڭدەر, نوسەر جاڭبىر مەن جامىلعان توپىراقتى سۋارسىن, ول اسپان انانىڭ اق سۇتىدەپ بىلەيىن, ەسكەن جەل قابىرىمدى سيپاسىن, ول قزاقتىڭ الاقانى دەپ بىلەيىن! قوش! قوش!

التىنشى سۋرەت

ءتۇن. ءتۇس سەكىلدى.

ەكى جەندەت احمەتتى قولتىقتاپ جايلاپ باسىپ, اكەتىپ بارا جاتادى. ارتىندا مىلتىق ۇستاعان جەندەت. اينالا تۇمان ءبىر كورىنىپ, ءبىر كورىنبەيدى, «اققۇم» ءانى جايلاپ ەسىپ تۇرادى. احمەتتىڭ الدىنان كەنەت اكەسى بايتۇرسىن سوسىن كيمەشەك كيگەن اناسى قارسى تۇرادى. اينالاسىندا كىشكەنتاي بالالار اينالىپ بيلەپ جۇرەدى.

بايتۇرسىن مەن اناسى احمەتتكە قۇشاق جايىپ احمەت بالام كەل بەرى, كەلدىڭ بە دەپ قارسى الادى. كەنەت مىلتىق داۋسى تارس ەتە تۇسەدى. قويۋ قاراڭعىلىق تۇسەدى.

جەتىنشى سۋرەت

ءتۇن ورتاسى. جارىق جانعاندا شاشىن جايعان بادريسافا وتىرادى. كويلەكشەڭ, ۇيقىدان تۇرعان كەزى. باياۋ «اققۇم» ءانى ەسىپ تۇرادى.

بادريسافا: ءتۇس كوردىم. ارىسىم, الاشتىڭ كوسەمى احاڭ باقيعا اتتانعان ەكەن. مىناۋ جاۋلار قايران احاڭىمدى قۇرتقان ەكەن. وسى زاۋال وزدەرىڭە كەلسىن.

قارا ءتۇن, سەن نەگە قاباعىڭدى ءتۇيدىڭ, بالكىم احاڭنىڭ ءولىمىن كورگىڭ كەلمەگەن بولار.

جۇلدىزدار, سەندەر نەگە بۇلتقا جاسىرىندىڭدار ەكەن, ارىس احاڭنىڭ عازيز باسىنىڭ جەرگە تيگەنىنى كورگىڭ كەلمەدى مە؟

التىنداي اي, سەن نەگە كورىنبەدىڭ, الاش كوسەمى, دارابوز احاڭنىڭ كەۋدەسىنە وق تيگەنىن كورگىڭ كەلمەگەنى بولار.

اسقار الاتاۋ, سەن سەن نەگە تۇنگە تىعىلدىڭ ەكەن. بالكىم اسىل احاڭنىڭ جۇرەگىنەن قان تامعانىنىنا قاراعىڭ كەلمەدى مە؟

ۋا, اسپان نەگە جىلادىڭ, سەن بالكىم اسىل احاڭدى جوقتاعانىڭ بولارسىڭ. جاۋىن تامشىسى سەنىڭ كوز جاسىڭ با ەكەن؟

ۋا, قارا جەر, اسىل احاڭدى قۇشاعىڭا الدىڭ با؟

جەل, سەن نەگە سىبىرلادىڭ,

بالكىم ارماندا كەتكەن اسىل احاڭنىڭ جانازاسىن سەن وقىعان شىعارسىڭ, سامال جەل.

تالدار, سەندەردىڭ جاپىراقتارىڭ نەگە سىبىرلاسادى. بالكىم اسىل احاڭنىڭ قايعىلى قازاسىن جالپاق ەلگە جاريا ەتىپ جاتقاندارىڭ بولار. ەستىسىن, الاش جۇرتى, ەستىسىن قازاق ەلى, اسىل ارداعى احاڭنىڭ ۇلتى ءۇشىن جازىقسىز جالا جابىلىپ, ماڭگىلىك ساپارعا اتتانعانىن.

ساحنا ەكراندا نايزاعاي ويناپ, داۋىلدى جاڭبىر قۇيىپ كەتەدى, بادريسافا تۇرىپ الىستاي بەرەدى.

ەپيلوگ

دالا كوكتەم, ءان ەسىپ تۇر. ەكراندا احمەتتىڭ ەسكەرتكىشى. ساحانادا اقساقال قاريا وتىرادى. ساحنادا تورىندە  كىشكەنتاي بالالار, ءتىزىلىپ تۇرىپ, «ەلىم مەنىڭ» ءانىن ايتىپ تۇرادى. قولدارىندا  كوك تۋدىڭ كىشكەنتاي جالاۋشالارىن  ۇستاعان.

بالالار ەسكەتكىش الدىندا ءان ايتىپ, قولدارىنداعى گۇلدەرىن ساحنا تورىندەگى احمەتتىڭ ەسكەرتكىشىنىڭ الدىنداعى ستول ۇستىنە قالدىرىپ بارلىعى ءتىزىلىپ تۇرادى.

اقساقال: ۇلاندار, سەندەر  ەلدىڭ بولاشاعىسىڭدار, قازاقتىڭ ەرتەڭى سەندەر.  مەن 1937 جىلى مىنا احاڭمەن بىرگە تۇرمەدە ون سەگىز جاسىمدا وتىردىم. حالىق جاۋىسىڭ دەپ, جالا جاۋىپ, قامادى, ون جىلعا سىبىرگە جەر اۋداردى. اقىرى كىناسىزدىگىم دالەلدەنىپ,اقتالدىم. كورمەگەن ازابىم جوق. احاڭ جارىقتىق اتىلىپ كەتتى, مىنە اقتالدى.

مىناۋ سول الاش ءۇشىن تەر توككەن اسىل احاڭنىڭ ەسكەرتكىشى. احاڭ كەزىندە بىزگە,  سول كەزدەگى جاستارعا ەل مەن جەردى امانات ەتكەن بولاتىن. مىنە, امانات ورىندالدى. ازات ەل بولدىق. ەندى سەندەر احاڭنىڭ اماناتىنا ادال بولىپ, تاۋەلسىزدىكتى قورعاڭدار! ەل ءۇشىن, ماڭگىلىك ەل بولۋ ءۇشىن وتانشىل, قايسار بولىڭدار.

جاس ۇلان: اماناتتى ورىندايمىز اتا, اماناتقا ادال بولامىز!

سوڭى

قىركۇيەك ايى 2017 جىل

سوڭعى جاڭالىقتار

مۇقاعالي مۇراسى دارىپتەلدى

ادەبيەت • بۇگىن, 22:46