سالالىق كاسىپوداق قىزمەتكەرلەرى, الەۋمەتتىك ارىپتەستەر, اقمولا, قوستاناي, قىزىلجار ءوڭىرلەرىنەن جينالعان دەلەگاتتار الدىندا ءسويلەگەن سوزىندە قازاقستان كاسىپوداقتار فەدەراتسياسىنىڭ توراعاسى باقىتجان ءابدىرايىم جاستار جىلى اياسىندا ۇيىمداستىرىلىپ وتىرعان ديالوگ الاڭىنىڭ ءمان-ماڭىزىنا توقتالىپ, ومىرلىك ەڭبەك ۇستانىمدارىن, ىنتالاندىرۋ قاعيداتتارىن قالىپتاستىرۋ, جاڭا ماماندىقتاردى مەڭگەرۋ, توعىشارلىق پسيحولوگيادان ارىلۋ, زاڭدى قۇقىقتارىن ءبىلۋ ماسەلەلەرى بويىنشا اشىق تالقىلاۋعا ءبىر كىسىدەي قاتىسىپ, ۇسىنىستار ايتۋعا شاقىردى. ەلىمىزدىڭ قوعامدىق ومىرىندە, ناقتى ەكونوميكا سالاسىندا جاستارىمىزدىڭ الاتىن ورنى زور. ءبىز كاسىپوداق تاراپىنان قوردالانعان تۇيتكىلدەر مەن كەدەرگىلەردى جويۋعا اركەز كومەكتەسىپ وتىرامىز. فەدەراتسياعا 2 ميلليونعا جۋىق ادام مۇشە بولسا, ۇشتەن ءبىرى – جاستار. ولاردان بەلسەندى ءىس-قيمىل, باسەكەگە قابىلەتتىلىك قارىمىن كۇتەمىز, دەدى ول ءسوزىنىڭ سوڭىندا.
اقمولا وبلىسىنان كەلگەن داۋلەت ەسقاقوۆ كادر تاپشىلىعىن تەرىسكەي ايماقتارداعى وزەكتى ماسەلەلەردىڭ بىرىنە اتادى. ول جاس مامانداردىڭ تۇراقتاماۋىن الەۋمەتتىك جاعدايلاردىڭ تولىق جاسالماۋىمەن بايلانىستىردى. اۋىل جاستارى جەكە كاسىپ قۇرۋعا, شاعىن بيسنەسپەن اينالىسۋعا نيەتتەنگەنىمەن, شاراسىز. سەبەبى نەسيە الايىن دەسە, كەپىلگە قوياتىن دۇنيە-ءمۇلكى جوق. ەكىنشىدەن, «ديپلوممەن – اۋىلعا!» باعدارلاماسى ارقىلى ورنىققان جاستار ءۇشىن باسپانا ساتىپ الۋعا بەرىلەتىن قاراجاتتىڭ كولەمىن 2000 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشكە دەيىن ۇلعايتقان دۇرىس. قازىر نارىقتاعى ۇيلەردىڭ باعاسى قىمبات. ءۇشىنشىدەن, وندىرىستىك تاجىريبەگە كەلگەن ستۋدەنتتەر ىشكى جاڭالىقتاردان حابارسىز بولىپ جاتادى. سوندىقتان ءۇيرەتۋشى ءتالىمگەرلەر, كۋراتورلار تاعايىنداۋ ءداستۇرىن قايتا جاڭعىرتقان ءجون.
پەتروپاۆلداعى ءى.ءداۋىتوۆ اتىنداعى قىزمەت كورسەتۋ سالاسى كوللەدجىنىڭ ستۋدەنتى سنەجانا بەلدىڭ ايتۋىنشا, تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازا ەسكىرگەن, جاڭالاۋدى قاجەت ەتەدى. ءتىپتى قاراپايىم قۇرال-جابدىقتاردىڭ ءوزى قات. زاماناۋي قۇرىلعىلاردى قالاي پايدالانۋدى بىلمەگەندىكتەن كاسىبي ءبىلىمدىلىك كەمشىن ءتۇسىپ جاتادى. وندىرىستىك تاجىريبەدەن وتكەندەرگە ەڭبەكاقى تولەۋ ۇسىنىسى دا اياقسىز قالىپ كەلەدى. وسى جاعىنان جۇمىس بەرۋشىلەردى مىندەتتەيتىن پارمەندى شارا كەرەك سەكىلدى. قوستاناي وبلىسى س.بايماعامبەتوۆ اتىنداعى اۋليەكول مەكتەپ-گيمنازياسىنىڭ مۇعالىمى اناستاسيا جۋكوۆا شەتەلدەردە تاجىريبە جيناقتاۋعا ءمۇمكىندىك بەرىلسە دەگەن ءوتىنىشىن ايتتى. «مەن اعىلشىن ءتىلىن ءۇيرەنۋ كۋرسىنان ءوتتىم. ءبىلىمىمدى ودان ءارى جەتىلدىرگىم, تولىقتىرعىم كەلەدى. سىرت جەردە ءبىلىم بەرۋدىڭ, وقىتۋدىڭ تىڭ ءتاسىلدەرىمەن تانىسۋ ارتىقتىق ەتپەس ەدى», دەدى جاڭاشىل ۇستاز.
جينالعاندار اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ ناعىز كاسىپ يەسى, ءۋاليحانوۆ اۋدانى «جولداسباي-اگرو» جشس-ءنىڭ باقتاشىسى راۋان ءبراليننىڭ ءسوزىن ۇيىپ تىڭدادى. توگىلگەن تەردىڭ وتەۋى رەتىندە كەۋدەسىندە ءۇشىنشى دارەجەلى «ەڭبەك داڭقى» وردەنى جارقىرايدى. ول بار باقىتىن اۋىلدان تاۋىپ, كاسىبي بىلىكتىلىكتىڭ وزىق ونەگەسىن كورسەتىپ كەلەدى. «ەڭبەك ەتسەڭ ەمەرسىڭنىڭ» ءبىر مىسالى بۇل! رەسپۋبليكالىق اۋىل شارۋاشىلىعى ارداگەرلەرى كەڭەسى باسقارماسىنىڭ ءتوراعاسى ميحايل تروشيحين, «Akademy of labour relations» مەكەمەسىنىڭ باس ديرەكتورى بيبىگۇل نۇراشەۆا, سولتۇستىك قازاقستان وبلىستىق كاسىپوداقتار بىرلەستىگىنىڭ جەتەكشىسى ەرىك نۇراقاەۆ, جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ ديرەكتورى دارحان قاليەۆ, تاعى باسقالارى جاساعان باياندامالارى مەن سويلەگەن سوزدەرىندە جاس مامانداردىڭ ەڭبەك جولىندا كەزدەسەتىن كەدەرگىلەردى ەڭسەرۋدىڭ جولدارىن ورتاعا سالدى.
ەسىل اۋدانى «ازيا-توراڭعۇل» جشس-ءنىڭ باسشىسى ا.گولتسەردىڭ جاستارعا قامقورلىعى وزگەلەرگە ۇلگى ەتىلدى. مۇندا ونداعان باسپانا, فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكت تۇرعىزىلىپ, مادەنيەت ءۇيى قالپىنا كەلتىرىلىپتى. مامانداردى قىسقا مەرزىمدى كۋرستاردا وقىتىپ, شەبەرلىگىن جەتىلدىرۋ ماقساتىمەن جىلىنا 1,5 ميلليون تەڭگە باعىتتالادى. «اقسەلەۋ», «نەجينكا-ەركە», «ءمامبەتوۆ جانە ك», «گۋساكوۆكا», «قوس اعاش» سەكىلدى شارۋاشىلىقتاردا دا جاس ماماندار ءۇشىن بىرقاتار الەۋمەتتىك جەڭىلدىكتەر قاراستىرىلعان.
ب.ءابدىرايىم كاسىپوداقتار قوزعالىسىنىڭ بەلسەندىلەرىنە 300 مىڭ تەڭگەنىڭ اقشالاي سەرتيفيكاتتارىن تابىس ەتتى.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى
