ۇلتجاندىلىق – ۇلتتاردىڭ قورعانى
فورۋمنىڭ قورىتىندى كۇنى ۇلتجاندىلىقتىڭ عالامدىق ترەندتەرى مەن الپاۋىت ەلدەردىڭ سىرتقى ساياساتى ءتوڭىرەگىندەگى قىزۋ تالقىمەن باستالدى.
باق وكىلدەرى ءۇشىن فورۋمدى بارىنشا مازمۇندى, كاسىپقويلىق تۇرعىدا ءتيىمدى وتكىزۋگە كۇش سالىنىپ جاتقان كەزدە بيىلعى XVI ەۋرازيالىق مەديا-فورۋم حەدلاينەرى: ترامپتى بيلىككە اكەلگەن دونالد ترامپ سايلاۋ شتابىنىڭ باسشىسى ستيۆ بەننون (اقش) ەكەندىگى تۋرالى اقپارات تاراعان ەدى. سوندىقتان بيىلعى فورۋمنىڭ سوڭعى كۇنى «2020 جىلى اقش پرەزيدەنتى كىم بولادى جانە كاپيتاليزمنىڭ كۇشى نەدە؟» ساۋالدارىنىڭ سالماعى باسىم بولدى.
سوڭعى كۇننىڭ العاشقى پىكىرتالقىسى «سەنىمنىڭ جوعالۋى. عالامدىق كۇش تەڭگەرىمى» تاقىرىبىندا ءوربىدى. مودەراتور – CGTN تەلەارناسىنداعى «The Agenda» جۇرگىزۋشىسى ءارى اتقارۋشى ديرەكتورى ستيۆەن كوۋل ( ۇلىبريتانيا) سپيكەرلەردەن مەملەكەتارالىق قارىم-قاتىناس ورناتۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرى, ءتارتىبى مەن ەرەجەلەرىن قالاي قالىپتاستىرۋعا بولاتىنىن سۇرادى.
دونالد ترامپ سايلاۋ شتابىنىڭ باسشىسى ستيۆ بەننون (اقش) دۇنيەجۇزىلىك رەۆوليۋتسيا ءجۇرىپ جاتقانىن ايتا كەلە, بارلىق مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ بۇل شىندىقتى قابىلدايتىن ۋاقىتى جەتتى دەيدى. وكىنىشكە قاراي, «جۇمىس توبىنىڭ توڭكەرىسى ورىن الۋدا. بۇگىنگە دەيىن وندىرىستىك مەملەكەتتە ءومىر ءسۇرىپ كەلگەن تۇرعىندار تاۋەلسىزدەنۋدە», دەيدى اق ءۇيدىڭ اعا كەڭەسشىسى جانە باس ستراتەگى (2016-2017) ستيۆ بەننون: «ليبەرال دەموكراتيا مەن بۇقاراعا قارسى ەكونوميكالىق سوعىستىڭ قالاي ەكپىن الۋىنا كۋامىز. مۇنىڭ باسىندا قىتاي كوممۋنيستىك پارتياسى, حالىقارالىق كورپوراتسيالار, فرانكفۋرت پەن لوندون ساۋدا نارىعى تۇر. بۇل ماسەلە شەشىمىن تابۋى كەرەك», دەدى. ال ونىڭ شەشىمى رەتىندە «دۇرىس قۇرىلعان كاپيتاليزم – بولاشاققا باعدار, جاڭعىرۋدىڭ نەگىزى» دەگەن ويىن ءبىلدىردى. بۇعان قوسا, ساياساتكەر «2020 جىلعى اقش سايلاۋىندا بيلىككە ۇمتىلعانداردىڭ قىزۋ باسەكەسىنە كۋا بولامىز, ءوز باسىم ترامپتىڭ جەڭىسىنە سەنەمىن», دەدى.
ساياسي قايراتكەر دجوردج گەللوۋەي ( ۇلىبريتانيا) جۇمىسشى تابىنىڭ بارلىق وكىلدەرى ءۇشىن ءناسىل مەن ءدىننىڭ سونشالىقتى ءمانى بولماعانىنان ولاردىڭ بيلىككە دەگەن سەنىمى سەيىلگەنىن ايتادى.
دەموكراتيالىق پارتيا ۇلتتىق كوميتەتىنىڭ بۇرىنعى اتقارۋشى ديرەكتورى جانە پرەزيدەنت كومەكشىسىنىڭ ورىنباسارى (1973-1977) مارك سيگەل (اقش) ءوز كەزەگىندە قىتايدىڭ ەكونوميكالىق جانە ساياسي تۇرعىدا ۇلى دەرجاۆا بولۋعا ۇمتىلىسىنىڭ وراسان ەكەنىن ايتتى. «قازىرگى تاڭدا ەكونوميكاسى جونىنەن ەكىنشى ورىنعا تابان تىرەگەن قىتاي الداعى ۋاقىتتا بۇل الەمدىك كورسەتكىشتە ءبىرىنشى بولاتىنى انىق», دەگەن سەنىمىن ءبىلدىردى ساراپشى.
بۇل ورايدا, تاسس باس ديرەكتورىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ميحايل گۋسمان (رەسەي) رەسەي-قىتاي اراسىنداعى قارىم-قاتىناستىڭ وزىندىك ەرەكشەلىكتەرى بار ەكەنىن ايتىپ ءوتتى. «بۇل – ساۋدا قاتىناسىمەن شەكتەلمەيتىن, اۋقىمى كەڭ ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك», دەدى جۋرناليست.
«ايكاكان جاماناك» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى اننا اكوپيان (ارمەنيا) الەمدىك تەپە-تەڭدىكتى ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن سەنىم قاجەتتىگىن ايتتى. «ءبىزدىڭ الەم جالپى كۇدىك اتاۋلىمەن كۇرەسۋدە. مىسالى, اقش پەن يران نەمەسە اقش پەن رەسەي قارىم-قاتىناسى اراسىندا كىشكەنە سەنىم بولسا, ونىڭ وسى ەكى مەملەكەتتىڭ حالقىنا دا, باسقاعا دا ءتيىمدى بولاتىنى انىق. تالاي قاقتىعىستار دا تۋىنداماس ەدى», دەدى قوعام قايراتكەرى. ال قازىرگى كۇردەلى كەزەڭدە بارلىق الەم حالىقتارىن ۇلتجاندى بولۋعا شاقىردى: «ۇلتجاندىلىق زۇلمات زاماندا ارمەنيانىڭ ۇلى قورعانى بولا الدى. حالىق وسى يگى قاسيەتىنەن اجىراپ قالماۋى قاجەت», دەدى ول.
بلوگ سالاسى: ونىڭ ساپاسى مەن ساناعا ىقپالى
سونىمەن قاتار مەديا-فورۋم بۇقارالىق مەدياداعى جۇيە مەن ونداعى سىن-قاتەرلەرگە توتەپ بەرۋ ماسەلەسىن اينالىپ وتە المايتىنى بەلگىلى.
شەتەلدىك جانە وتاندىق مەديا ساراپشىلار فورۋمنىڭ «بلوگەرلەر: ۆيرتۋالدىق الەمنىڭ روك-جۇلدىزدارى ما؟» ماجىلىسىندە بۇگىنگى مەديا تەك جۋرناليستيكاعا قاتىستى ۇعىم ەمەستىگى ءسوز ەتىلدى. جاڭا مەديا ءبىزدىڭ ءومىرىمىزدىڭ ءبىر بولشەگىنە اينالىپ وتىرعانىن, ول ءبۇگىنگى تىرشىلىكتى تۇبەگەيلى وزگەرتۋگە ىقپالى بار ەكەنىن ايتتى ماماندار.
ەلەكتەن وتكەن كونتەنتتى ۇسىنۋدى جاساندى ينتەللەكتىڭ مەڭگەرە باستاعانىن ەسكەرتكەن EECJS مالىمەتتەردى باسقارۋ ستراتەگياسى جونىندەگى حالىقارالىق كوماندانىڭ مۇشەسى لۋيس ميگەل لوپەس (مەكسيكا): «الداعى ۋاقىتتا اركىمنىڭ جەكە قىزىعۋشىلىعىن ەسكەرىپ, سوعان سايكەس اقپاراتتى ىرىكتەپ وتىراتىن جاساندى ينتەللەكت جۇمىس ىستەيدى. ءماسەلەن مەن فۋتبولعا قىزىعاتىن وقىرمان رەتىندە تەك وسى تاقىرىپ ءتوڭىرەگىندەگى مالىمەتتەردى الىپ وتىرامىن», دەدى ول. سوندىقتان بۇگىنگى جۋرناليستەر جاڭا مەديا مۇمكىندىكتەرىن ۇتىمدى پايدالانۋعا مىندەتتى دەلىندى بۇل باسقوسۋدا. ۇكىمەتپەن بايلانىس ءجونىندەگى مامان, سەرپىندى جوبالار بويىنشا الەۋمەتتىك ستراتەگ لۋيس ميگەل: «جۋرناليستيكا مەن بلوگەرلىك اراسىندا ەشقانداي قاقتىعىس كورىپ تۇرعانىم جوق. كەز كەلگەن جۋرناليست ءوز اۋديتورياسى ءۇشىن بلوگەر بولۋدى ۇيرەنۋى كەرەك, سەبەبى بۇل ولاردىڭ تابىستى بولۋىنا جول اشادى», دەدى.
ءتۇيىپ ايتقاندا, قازىرگى تاڭدا الەۋمەتتىك جەلىلەردى ءبىر تارتىپكە سالىپ, رەتتەپ وتىرۋ, ءيا بولماسا ونىڭ بۇگىنگى قارقىندى دامۋىنا توسقاۋىل قويۋ مۇمكىن ەمەس, دەيدى ماماندار, سوندىقتان ونى ءۇنقاتىسۋ الاڭى رەتىندە پايدالانۋ كەرەك. ونىڭ ۇستىنە, جاھاندانۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى مەن تىڭ تەتىكتەرىن مەڭگەرۋ ءداستۇرلى باق ءۇشىن مۇمكىن دۇنيە. «جاڭا تەحنولوگيالاردىڭ كۇشىمەن پرەزيدەنتتى تاڭداي الاتىن زامان تۋدى. عالامتور – كوزگە كورىنبەيتىن, باسقارۋعا كەلمەيتىن قۋاتتى رەسۋرس», دەگەن «بۋلۆار گوردونا» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى دميتري گوردون (ۋكراينا) باق اتاۋلىنىڭ بىرەگەيلىگى سوندا, ول كەز كەلگەن زامانا تالابىنا بەيىمدەلىپ, ونداعى سىن-قاتەرلەرگە توتەپ بەرۋى ءتيىس ەكەنىن جەتكىزدى.
الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى ەركىندىكتىڭ سالدارىنان ونداعى تاراتىلاتىن اقپارات اعىنىنىڭ بارلىعى دەرلىك دايەكسىز, نەگىزسىز, كەي جاعدايدا جالعان ەكەنىن كوزبەن كورىپ ءجۇرمىز. بۇل ساۋاتتى جۋرناليستيكانىڭ ساپاسىنا دەگەن سەنىمدى جويادى دەگەن ماسەلە دە كۇن تارتىبىنەن تۇسپەدى. ول ءۇشىن ءداستۇرلى باق جاڭا مەديانىڭ مۇمكىندىكتەرىن مەڭگەرۋى, سالالىق جۋرناليستيكانى ساۋاتتى جازۋى, وقىرمان سۇرانىسىنا قۇلاق اسۋى جانە كاسىبي مامانداردىڭ بىلىكتىلىگىن جەتىلدىرۋى كەرەكتىگى ءسوز ەتىلدى.
زاڭسىز تۇردەگى زاڭدىلىق
فورۋمنىڭ ءۇشىنشى كۇنىن «زاڭسىز تۇردەگى زاڭدىلىق: ماريحۋانا اشىق ساتىلۋدا» تاقىرىبىنداعى قىزۋ پىكىرتالاس قورىتىندىلادى. اشىق دەرەك كوزدەرىندە جاريالانعان مالىمەتتەرگە سايكەس, ءدۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى ماريحۋانانى ءدارى دەپ تانۋعا دايىن وتىرعان كورىنەدى. ءسويتىپ ونى ەسىرتكى مەن تىيىم سالىنعان زاتتار ءتىزىمىنەن الىپ تاستاماق. ماريحۋانانى قاۋىپسىز زات دەپ تانۋدىڭ ءوزى كوپ نارسەنى ءوزگەرتەدى. ال ونى زاڭداستىرۋ ۋاقىت ەنشىسىندە. ماريحۋانانى زاڭداستىرۋدىڭ ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك جانە مەديتسينالىق سالدارى قانداي بولماق؟
پىكىرتالاسقا قاتىسۋشىلار كاننابيستىڭ قولدانىستا پايداسى بار ەكەنىمەن ءبىراۋىزدان كەلىستى. تالقىلاۋدا ماريحۋانانى ءدارى-دارمەك ەسەبىندە تۇتىنۋ ءۇشىن ونىڭ كولەمى مەن مولشەرىن بەكىتۋ كەرەكتىگى ءسوز بولدى. سپيكەرلەر بۇل تاقىرىپتى ءالى جان-جاقتى زەرتتەۋ كەرەكتىگىن تىلگە تيەك ەتتى.
Smart Approaches to Marijuana (SAM) اليانسىنىڭ كوممۋنيكاتسيا جانە حالىقارالىق بايلانىس بويىنشا سەرىكتەسى Will Jones III (اقش): «ماريحۋانانى زاڭداستىرۋ مەن ونى مەديتسينادا قولدانۋدىڭ اراجىگىن اجىراتىپ الۋىمىز قاجەت. ەسىرتكىنى زاڭداستىراتىن بولساق, ازاماتتار ونى ىشىمدىك, تەمەكى ونىمدەرى سياقتى بۇرىس پايدالانۋى بەك مۇمكىن. بۇل سالاداعى تابىستىڭ 70 پايىزى اتالعان ونىمدەردى مولشەردەن تىس پايدالانۋ ەسەبىنەن ءتۇسىپ وتىر, دەدى.
وسى ورايدا نەۆروز جانە التسگەيمەر سىرقاتىن ەمدەۋ ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى, پسيحوتەراپەۆت جىبەك جولداسوۆا (قازاقستان): «مەديتسينادا كەز كەلگەن ءدارى-دارمەك بەلگىلەنگەن ەرەجەگە ساي, ەسەپتەلگەن مولشەردە قولدانىلادى. سول سياقتى ەمدەۋ شارالارىنا قاجەتتى كاننابيستىڭ مولشەرىن انىقتاپ الۋىمىز قاجەت», ەكەنىن اتاپ ءوتتى. دارىگەردىڭ ايتۋىنشا, 21 جاسقا دەيىن ماريحۋانا تۇتىنباعان ەرەسەك ادامنىڭ كەلەشەكتەگى تاۋەلدىلىك كورسەتكىشى الدەقايدا تومەن. سول سەبەپتى جاسوسپىرىمدەرگە پسيحوتروپتى ونىمدەردىڭ قاۋىپ-قاتەرىن ءتۇسىندىرۋىمىز شارت.
ءسوز سوڭىندا ساراپشىلار قازاقستان كۇن تارتىبىندەگى تۇيتكىلدى ماسەلەلەردىڭ ءتۇيىنىن تارقاتۋعا سەپتەسەتىن ماڭىزدى الاڭ ەكەنىنە ەرەكشە توقتالدى. ەۋرازيالىق مەديا-فورۋمدا كوتەرىلگەن وزەكتى ماسەلەلەر وسىنىڭ ءبىر دالەلى دەستى.
ايناش ەسالي,
ارمان وكتيابر,
«Egemen Qazaqstan»
الماتى
