ايتسا, ايتقانداي, ول ۇزاق جىلدار كورنەكتى جازۋشى, ءبىرتۋار قايراتكەر شەرحان مۇرتازانىڭ ءتالىمىن الدى, سەرىكتەس ءىنىسى بولىپ جانىندا ىلەسىپ ءجۇردى, تابارىگىن جۇعىستى ەتتى. سودان دا بولار ءبىر ساتتە كۇندەي كۇركىرەپ, نايزاعايداي شارپىسىپ, جاۋىنداي سىركىرەپ, ارتىنشا جارقىراعان شۋاقتاي جايراڭدايتىن جايساڭ دا باتىر مىنەزى بار.
اڭگىمەگە ارقاۋ بولىپ وتىرعان بەلگىلى جۋرناليست ماقۇلبەك رىسداۋلەت جەتپىستىڭ جوتاسىنا شىققان بۇگىنگى بەلەسىنە دەيىنگى عۇمىرىندا قولىنان قالامىن تۇسىرمەي كەلە جاتقان قارىمدى قالامگەر. نە جازسا دا ونىكتى, كورىكتى جازادى, ورنىقتى وي تارقاتادى. اتاقتارىن سانامالاساڭ, قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ, باۋبەك بۇلقىشەۆ اتىنداعى سىيلىقتاردىڭ لاۋرەاتى, قازاقستاننىڭ قۇرمەتتى جۋرناليسى, بۇكىلوداقتىق كونكۋرستىڭ ءجۇلدەگەرى. جۋرناليستيكا سالاسىنداعى العاشقى ەڭبەك جولىن جەزقازعان وبلىستىق «جەزقازعان تۋى» گازەتىندە باستادى. جيىرما جىلعا جۋىق سارىارقا تورىندە قالامىن ۇشتادى, كاسىپقوي جۋرناليست رەتىندە شىڭدالدى. ءوڭىردەگى قانى تامعان تالاي وزەكتى ماسەلەلەردى باسىلىم بەتىندە پروبلەما ەتىپ كوتەردى, قالامىنىڭ قۋاتىمەن سۇرىنگەندى سۇيەۋگە, جىعىلعاندى دەمەۋگە ادال قىزمەت ەتتى. كەن قوپارعان كەنشىلەر مەن مىس بالقىتقان مەتاللۋرگتەر, ءورىستى قويعا تولتىرعان شوپاندار مەن ەكونوميكانىڭ قارىشتاپ وسۋىنە ۇلەس قوسقان ءىرى باسشىلار, جەر بايلىعىن ەل يگىلىگىنە ۇسىنعان گەولوگتار مەن بار بايلىقتى ۇقساتا بىلگەن بايىتۋشىلار, اۋىل مەن قالا تاريحى, «كارلاگ», «ستەپلاگ» تۇتقىنىندا بولعان «حالىق جاۋلارى» تۋرالى جازعان ماقالالارى مەن وچەركتەرى اركەز جوعارى باعالانىپ كەلەدى. كەزىندە ءىرى قۇرىلىس الاڭىنا اينالعان جايرەمنىڭ بايلىعى مەن بولاشاعى دا ونىڭ قالامىنا ىلىنگەن. ۇلى وتان سوعىسى ارداگەرلەرى تۋرالى ول وتە كوپ وچەرك جازعان جۋرناليست. جەڭىس پارادىنا قاتىسقان مايدانگەرلەر تۋرالى جازعان وچەركتەرى وشپەس ەرلىكتىڭ گالەرەياسىنا اينالدى.
ماقاڭ ەل گازەتى – «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىندە مەنشىكتى ءتىلشى قىزمەتىن اتقارعان جىلدارىن اسقان جىلىلىقپەن ەسكە الادى. ونىڭ ەڭ الدىمەن اۋىزعا الاتىنى تالاس گاز كەن ورنىن يگەرۋ تۋرالى جازعان ماقالالارى. ول بۇل ومىرشەڭ تاقىرىپتى باس باسىلىمدا ۇزبەي جازىپ, جۋرناليستىك زەرتتەۋلەرى ارقىلى تالاس جەرىندەگى امانكەلدى گاز كەن ورنىن يگەرۋ ەل بايلىعىن ارتتىراتىندىعىن دالەلدەي ءبىلدى. وسى ەڭبەگى ءۇشىن ول «تالاس اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى» اتاندى. قازاق حالقىنىڭ سانى ءوسۋى ءۇشىن انا مەن بالانى ايالاي وتىرىپ, ولارعا قامقورلىقتى مەملەكەت تاراپىنان كۇشەيتۋ جونىندەگى پروبلەمالىق ماقالاسى دا ۇزاق ۋاقىت ەل تالقىسىنا ءتۇستى. ول جەتى بالا تۋعان اناعا «التىن القا», بەس بالا تۋعانعا «كۇمىس القا» بەرۋ تۋرالى ناقتى ۇسىنىس جاسادى. «ەگەمەننىڭ» سول ۇسىنىسى كەزىندە ۇكىمەتكە جىبەرىلگەن ەدى. اقىرى ەلباسىنىڭ باستاماسىمەن بۇل ءىس باياندى بولدى.
قالامگەر تىنىمسىز ەڭبەكتەنۋدىڭ ناتيجەسىندە, وننان استام كىتابى وقىرمانعا جول تارتتى. سونىمەن بىرگە وننان استام ۇجىمدىق كىتاپتارعا وچەركتەرى مەن اڭگىمەلەرى, پوۆەستەرى مەن حيكاياتتارى, ەسسەلەرى مەن پۋبليتسيستيكالىق ماقالالارى ەندى. كوركەم ادەبيەت سالاسىندا جازعان «جۇلدىزداردىڭ جارىعى», «كۇمىس بەلدىك», «جەلساز», «جۇلدىزدى ءومىر», «تۋ ۇستاۋشى», «قۇس جولى», «باقاتەرەك», «ءابدىر ساعىنتاەۆ» كىتاپتارى وقىرماندارىنا جاساعان تارتۋى. ونىڭ قازاقتىڭ ءبىرتۋار ازاماتى, كورنەكتى عالىم, قايراتكەر قانىش ساتباەۆ تۋرالى دەرەكتى پوۆەسى قازاقستان جازۋشىلار وداعى مەن «قازاقمىس» كورپوراتسياسىنىڭ قارساقباي مىس قورىتۋ زاۋىتىنىڭ 80 جىلدىعىنا وراي جاريالاعان كونكۋرسىنىڭ پروزا جانرى بويىنشا باس بايگەسىنە يە بولدى.
كەيىنگى جىلدارى جامبىل وبلىسى مەملەكەتتىك ءارحيۆىنىڭ ديرەكتورى قىزمەتىن ابىرويمەن اتقاردى. زەينەتكە شىققاسىن مۇراعاتتا ارحيۆتانۋشى بولىپ جۇمىسىن جالعاستىرۋدا. جازۋعا ابدەن ماشىقتانعان قالامگەر ارحيۆ سالاسىنا كەلگەلى كوپتەن شاڭ باسقان قۇجاتتاردى قايتا ءتىرىلتىپ, تىڭ دەرەكتەردەن قۇرىلعان شىعارمالارىن ۇزبەي وقىرمانىنا ۇسىنىپ كەلەدى. تاريحي دەرەكتەردى تاقىرىبىنا تامىزىق ەتىپ, ويلى ماقالالار مەن ءبىرگە تۇشىمدى ادەبي تۋىندىلار جازۋدا. ونىڭ «ماڭگىلىك ەرلىك», «ەرلىك ۇمىتىلمايدى», «جازىقسىز جازالانعاندار», «تاۋەلسىزدىك-تۋىمىز!», «تاريح تامىرلارى», «ەسكەرتكىشتەر – ەل تاريحى», «جامبىل وبلىسى:1939 جىل», «جامبىل وبلىسى – 75 جىل: جىلناما-شەجىرەسى», «قازاق حاندىعى – ەلدىكتىڭ باستاۋى», «جاسامپاز 25 جىل», «مايدان حاتتارى», «سولدات جارى», «كونفيسكاتسيا» اتتى كىتاپتارى ولكە تاريحىن تانۋدا اسا قۇندى ەڭبەك بولىپ سانالادى.
قولى قالت ەتسە قوعامدىق جۇمىسقا بەلسەنە ارالاسىپ وبلىستىق اقپاراتتىق-ناسيحات توبىنىڭ, وبلىستىق ونوماستيكا كوميسسياسىنىڭ مۇشەسى رەتىندە ءاردايىم جۇرتشىلىقتىڭ ورتاسىنان تابىلىپ جۇرگەن قالامگەر ءوزىنىڭ جازۋعا دەگەن قۇلشىنىسىن دا «قازاققا ءالى دە بەرەرىم كوپ» دەگەن ويىمەن اڭعارتتى.
قۋات بوراش,
جۋرناليست-پۋبليتسيست
