ءىس-شارا باستالعانعا دەيىن مۋزەيدىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى «ەگەمەن قازاقستان» رەسپۋبليكالىق گازەتى» اق باسقارما توراعاسى دارحان قىدىرالى مەن ۇلتتىق مۋزەيدىڭ ديرەكتورى الماز نۇرازحانمەن بريفينگ وتكىزدى.
مۋزەي باسشىسى ا.نۇرازحان اكتسيانىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. «بۇل شارا – ۇلتتىق مۋزەيدىڭ 5 جىلدىعىنا وراي جانە حالىقارالىق مۋزەي كۇنى مەرەكەسىنە ارنالىپ, «بەس جىل بىرگە» دەگەن تاقىرىپپەن ۇيىمداستىرىلىپ وتىر. «مۋزەي ءتۇنىنىڭ» بيىلعى باعدارلاماسىندا مۇراجاي قوناقتارى تۇڭعىش رەت ۇلتتىق مۋزەيدىڭ 5 جىلدىعىنا وراي, مۋزەي قورىنان جاڭا ەكسپوناتتارمەن تولىقتىرىلعان ەتنوگرافيا زالى مەن جاڭادان اشىلعان «اسىل مۇرا» زالدارىن تاماشالاي الادى. سونداي-اق ەل گازەتىنىڭ عاسىر تويىنا وراي اشىلعان «ءجۇز جىلدىق جىلناما» كورمەسى مۇراجاي قوناقتارىن بەيجاي قالدىرماق ەمەس», دەدى ا.نۇرازحان.
گازەت باسشىسى د.قىدىرالى جاڭادان شىمىلدىق ءتۇرىپ وتىرعان كورمەدە كوپشىلىك نازارىنا باسىلىمنىڭ ءبىر عاسىردا ءجۇرىپ وتكەن جىلناما تاريحى ۇسىنىلعانىن جەتكىزدى.
«جالپى, اتالعان كورمەگە گازەت تاريحىمەن تىكەلەي بايلانىستى ءتۇرلى دەڭگەيدەگى 100-دەن استام جادىگەر قويىلدى. باسىلىمنىڭ كونە تىگىندىلەرى, گازەت قىزمەتكەرلەرى قولدانعان قۇندى زاتتار «ەگەمەن قازاقستان» ءجۇرىپ وتكەن ءجۇز جىلدى «مۋزەي ءتۇنى» اكتسياسى اياسىندا بايان ەتەدى. «ءجۇز جىلدىق جىلناما» كورمەسى 18 ماۋسىمعا دەيىن جالعاسادى», دەدى «ەگەمەن قازاقستان» رەسپۋبليكالىق گازەتى» اق باسقارما توراعاسى دارحان قىدىرالى.
مۇراجاي مۇراعاتتارىمەن سىرلاسقاندا
ءتول مەرەكەسىندە مەرەيتويلى «ەگەمەندەي» ەل گازەتىن تورىنە شىعارىپ ەرەكشە ۇلىقتاعان ۇلتتىق مۋزەيدىڭ بۇل تۇنگى باعدارلاماسى باي بولدى. اۋا رايىنىڭ قولايسىزدىعىنا قاراماي, وسىناۋ مادەنيەت ورداسىنا قاراي اعىلعان قاراقۇرىم حالىق اق جاۋىننىڭ استىندا كەزەكتە تۇردى. تالاي عاسىرلىق تاريحىن تانىپ-بىلۋگە قۇمارتقان اعايىننىڭ تالپىنىسىن كورىپ, كوڭىل تولقىدى. وتكەننىڭ ونەگەسىن قازىرگى كۇننىڭ قازىناسىنا اينالدىرۋدى ماقسات ەتكەن ەلباسىنىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا مۇندا ايتۋعا تۇرارلىقتاي اۋقىمدى ىستەر اتقارىلىپ جاتقاندىعىنا كوز جەتكىزدىك.
بۇرىننان كەلىپ-كەتىپ جۇرگەن جەرىمىز بولسا دا, بۇگىن ءسال باسقاشالاۋ سەزىمگە بولەنگەنىمىزدى جاسىرىپ قايتەيىك. اينالامىزدىڭ ءبارى ارعى-بەرگى زامانداردىڭ قۇندى ءجادىگەرلەرىنە تۇنىپ تۇر. جەتى ىقىلىمنىڭ تاعىلىمى جەتەمىزگە جەتكەندەي. كۇللى تۇركىنىڭ كۇلتەگىنى ءبىزدى بىرلىككە شاقىرىپ تۇرعانداي. ءتاۋ ەتەر تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ارقاسىندا التى مۇحيت, اسقار تاۋلاردى اتتاپ ءوتىپ الەمدى شارلاپ كەتكەن اناۋ «التىن ادام» ەجەلدەن ەركىندىك اڭساعان ەل-جۇرتىمىزدىڭ ەڭسەسىن بيىكتەتىپ, ايبىنىن اسىرعانداي. ۇلدە مەن بۇلدەگە ورانعان «ءۇرجار حانشايىمى» سۇقتانا قارار سۇلۋلىقتىڭ سيمۆولى سياقتى. ادامزاتتىڭ بەسىگىندەي التايداعى اتاقتى «بەرەل» قورىمىنان ارشىپ الىنعان اسىل جابۋلى ارعىماقتار باياعى بابالارىمىزدىڭ باقۋاتتى تىرلىگىنەن مول ماعلۇمات بەرگەندەي. قۇم جۇتقان قالالارىمىزدىڭ ورنىنداعى كومبەلەردەن تابىلعان كورنەكىلىكتەر دە كوپ نارسەنى اڭعارتادى. وزدەرىن بارلىق وركەنيەتتىڭ باستاۋىندا تۇرعانداي سەزىنەتىن باتىستاعىلار جاياۋ-جالپىلاپ جۇرگەندە جىلقىنى جۇگەندەپ, قولعا ۇيرەتكەن, ايگىلى كوپەرنيكتەن الدەقايدا بۇرىن اي قاراپ, جۇلدىز سانار وبسەرۆاتوريا سالعان, اس ىشەر اياعىن, ۇستىنە كيەر كيىمىن التىنمەن اپتاپ, كۇمىسپەن كۇپتەگەن اتالارىمىزدىڭ داڭقى سانامىزدى سىلكىنتىپ, رۋحىمىزدى اسقاقتاتۋعا ءتيىس.
اۋماعى ات شاپتىرىمداي مۋزەي الاڭدارىنا قويىلعان ارتەفاكتىلەر تاريحتىڭ تالاي سىرىن اقتارادى. ەستە جوق ەسكى داۋىرلەردىڭ كۋاسىندەي تاستان ىستەلگەن ەڭبەك قۇرالدارى, ورتا عاسىرلارداعى قارۋ-جاراق, زەرگەرلىك بۇيىمدار, تۇرمىستىق زاتتار, تاعىسىن تاعىلار كورمەگە كەلۋشى كوپشىلىكتىڭ تانىم كەڭىستىگىن كەڭەيتە تۇسەرى تالاسسىز.
ال «اسىل مۇرا» اياسىنداعى ءارتۇرلى جادىگەرلەر «ۇلتتىق مۋزەيگە سىي تارتۋ» اكتسياسى بارىسىندا جەر-جەردەن جينالعان م ۇلىك-مۇكامالدار قويىلىپتى. كورنەكتى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرىنىڭ, ۇلى وتان سوعىسى باتىرلارىنىڭ ۇرپاقتارى, سونداي-اق جەكە كوللەكتسيونەرلەر ۇسىنعان دۇنيەلەر كوپشىلىك كوزايىمىنا اينالعانى قانداي عانيبەت. وسى ورايدا ەسىمى ەلگە تانىمال ي.تاسماعامبەتوۆ سەكىلدى ازاماتتىڭ تاڭداپ, تالعاپ جيناعان زەرگەرلىك اشەكەيلەرى, ايەلدەر مەن ەرلەردىڭ بەلدىكتەرى, ات ابزەلدەرى ايرىقشا توقتالۋعا لايىق.
«مۋزەي ءتۇنى» اياسىندا بۇلاردان بولەك, تاريحي قۇندىلىقتاردى قۇرمەت تۇتاتىنداردى ەلىكتىرىپ-جەلىكتىرەتىن باسقا دا قىزىقتار ءوتىپ جاتتى. مۋزەيدىڭ قاق تورىندە قازاقستان جازۋشىلار وداعى نۇر-سۇلتان قالالىق فيليالىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن وتكەن «اقشامداعى اقىندار جىرى» اتتى پوەزيا كەشى دە ەرەكشە سيپات الدى. رەسپۋبليكانىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن جينالعان قىرىققا جۋىق اقىن عاجايىپ تۇندە مۇراجايعا كەلۋشىلەرگە جىردان شاشۋ شاشتى.
ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ۇلتتىق رۋحاني بايلىعىمىزدى ۇلىقتاۋ – ۇلى بورىش دەگىمىز كەلەدى.
ءجۇز ءتۇپ اعاش – جۋرناليستەردەن سىيلىق
«Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ مەرەيتويى اياسىندا ءوتىپ جاتقان ءار ءىس-شارا وتە ماڭىزدى. بۇگىن نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ تورىندە ءبىز ءجۇز كوشەت وتىرعىزۋعا جينالدىق. وسى يگى شارا قۇتتى بولسىن! «بابالار ەككەن شىناردى بالالار سايالايدى» دەيدى عوي, سوندىقتان دا بۇگىن وتىرعىزىلعان اعاشتارىمىز ۇلكەن ساياباققا اينالسىن. ءوسىپ كەلە جاتقان ۇرپاق بۇل ساياباقتى بىزدەر «Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ قۇرمەتىنە ەككەنىمىزدى ءبىلىپ ءجۇرسىن. ەلىمىز, نۇر-سۇلتان قالامىز, «Egemen Qazaqstan» گازەتىمىز وركەندەي بەرسىن, گۇلدەي بەرسىن!», دەدى مينيستر داۋرەن اباەۆ.
سونىمەن قاتار يگى ىسكە گازەتتىڭ بۇرىنعى باسشىلارى, ارداگەر جۋرناليستەر قاتىسىپ, بىرقاتارى ءسوز سويلەدى. «جىل باسىنان بەرى «ءجۇز جىلدىق جىلناما» دەپ گازەتتىڭ ماڭدايىنا جارقىراتىپ جازىپ, گازەت وسى ۇلى بەلەستى جاقسى اتاپ كەلە جاتىر. الداعى ۋاقىتتا بۇل ساياباق گازەتتىڭ 100 جىلدىعىن ءبىزدىڭ ەسىمىزگە سالىپ تۇراتىن بولسىن. جاقسى كۇندەرىمىز كوپ بولسىن, باسىلىمنىڭ ابىرويى ارتا بەرسىن!», دەدى ءماجىلىس دەپۋتاتى ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ.
تالعات باتىرحان,
ميراس اسان,
«Egemen Qazaqstan»
