«ماڭداي تەردىڭ ءتاتتىسى-اي!..»
جۇما, 8 اقپان 2013 7:23
وتكەن عاسىردىڭ 50-جىلدارى بولسا كەرەك. تەڭىز جاعالاۋىنداعى وسى ءبىر قارادوڭ دەگەن جەردە ەڭبەك قازانى كۇنى-ءتۇنى قايناپ جاتىپتى. ويتكەنى, ول توعىز جولدىڭ تورابى ءارى وندىرىستىك ءونىمدى مول بەرەتىن بەرەكەتتى ايلاق ەدى. ءبىر جاعى كول, ءبىر جاعى سىرداريا. وسى ءۇش سۋ تورابى ءبىر-ءبىرىمەن جالعاسىپ تولقىندارى اق كوبىك شاشاتىن-دى.
جۇما, 8 اقپان 2013 7:23
وتكەن عاسىردىڭ 50-جىلدارى بولسا كەرەك. تەڭىز جاعالاۋىنداعى وسى ءبىر قارادوڭ دەگەن جەردە ەڭبەك قازانى كۇنى-ءتۇنى قايناپ جاتىپتى. ويتكەنى, ول توعىز جولدىڭ تورابى ءارى وندىرىستىك ءونىمدى مول بەرەتىن بەرەكەتتى ايلاق ەدى. ءبىر جاعى كول, ءبىر جاعى سىرداريا. وسى ءۇش سۋ تورابى ءبىر-ءبىرىمەن جالعاسىپ تولقىندارى اق كوبىك شاشاتىن-دى.
ول كەزدە ارال تەڭىزىنىڭ سۋى كەمەرىنەن اسىپ توگىلگەلى تۇرعان كەز. ۇلكەن-ۇلكەن موتورلى كەمەلەر دە مۇندا ءجيى كەلىپ توقتايدى. كەيبىرى تۇششى سۋ الادى. ال اۋلانعان بالىقتى تيەپ كەتەتىندەرى قانشاما!
اسىرەسە, كوكتەم-كۇز ايلارىندا بالىقشى قاۋىمى وسى ماڭعا شوعىرلانادى. قاتىناس كوبەيەدى. ولارعا نە كەرەكتىڭ ءبارى جەتكىزىلەدى. ازىق-ت ۇلىك, اۋ-قۇرال, كيىم-كەشەك, دالا قوسىنا قاجەتتى باسقا دا بۇيىمدار دامىلسىز اكەلىنەدى. مۇنىڭ ءبارىن ءتۇسىرىپ-تيەۋگە كەمە كومانداسى مۇشەلەرىنىڭ كۇش-قۋاتى جەتپەيدى. سول سەبەپتى دە جەرگىلىكتى حالىقتىڭ كومەگىنە ءزارۋ. مۇنداعىلار دا بىلەگىن سىبانىپ كۇتىپ تۇرادى. كۇتىپ تۇراتىنى – ەڭبەكاقىلارىن كۇنبە-كۇن, قولما-قول تولەيدى. ەل وسىعان ابدەن ۇيرەنىپ, داندەپ العان.
قارادوڭدە بايمەن ەسىمدى شال بولدى. تەمىر ۇستاسى. كورىك باسادى. الگى كەمەدەگىلەردىڭ وزدەرى كەلىپ جالىنعاسىن, ارا-تۇرا ول-پۇل بولشەكتەرىن دانەكەرلەپ تە بەرەدى. بىراق نەگىزگى شارۋاسى ول ەمەس. نەگىزگىسى – بىلەزىك, ساقينا, سىرعا, توگىلدىرىپ شاشپاۋ سوعۋ. جانە قانداي شەبەر! ايتەۋىر سۇرانىس كوپ. ادام اياعى ارىلمايدى. تابىسى دا جامان ەمەس. ال ءۇش قىزىنىڭ ورتاسىنداعى ۇلى تەمىربەك ناعىز جاتىپىشەر جالقاۋدىڭ ءوزى. جەتىجىلدىق ءبىلىم العاننان كەيىن ءارى-بەرى سەندەلىپ ءجۇردى دە قويدى. زىڭگىتتەي جىگىت. ايتسە دە, قول جۇمىسقا قۇلقى جوق. ەندى وسى بالاسىنا بايمەن شال ءبىر كۇنى شۇيلىگەدى عوي:
– بالام-اۋ, كوزگە شىققان سۇيەلدەي بوپ, بۇل نە ءجۇرىس؟ بار, ەڭبەككە قوسىل! – دەيدى.
ول سەلتەيىپ, الگى كەمەلەردەن جۇك ءتۇسىرىپ, جۇك تيەپ جاتقانداردىڭ قاسىنا بارادى. بارعانىنان نە پايدا؟ قالتاسىنا قولىن سالىپ, شىرەنىپ تۇرىپ تەمەكى تارتۋمەن كۇندى باتىرادى.
– ق ۇلىنىم-اۋ, – دەيدى اقسۇلۋ اناسى, – اكەڭنىڭ قولىنا باساتىن از-ماز دا بولسا پۇل اكەلدىڭ بە؟
– جو-ق ءا, بۇگىن كوڭىل-كۇيىم بولمادى…
– ەندەشە, مىنا ءبىر سومدى اكەڭە اپارىپ بەر. بۇگىنگى تابىسىم دە.
اپارادى. اكەسى ءبىر سومدىقتى قولىنا ۇستاپ وتىرىپ, بالاسىنا سىناي قارايدى. سىناي قارايدى دا الگى اقشانى كورىكتىڭ استىنداعى جانىپ جاتقان وتقا تاستاپ جىبەرەدى…
ەكىنشى كۇنى دە بالاسى قۇرقول كەلەدى. اناسى جانە ءبىر سومدىق اقشا بەرەدى. اكەسى ۇلىنىڭ بەت-جۇزىنە بارلاي قاراپ الىپ, ونى تاعى دا قىزىل شوققا تاستاي سالادى…
– تىلەۋىڭدى بەرگىر-اي! – دەيدى اناسى بايعۇس شىر-پىرى شىعىپ. – ول اقشانى ءوز ەڭبەگىڭمەن تاپپاعانىڭدى اكەڭ ءبىلىپ وتىر. ەرتەڭ قالايدا تەرىڭدى توك, وزگەلەردەن كەمسىڭ بە؟ ءبىز دە ۇل تۋدىق دەپ قالجا جەگەنبىز.
ءسىرا, انا ءسوزى شىمبايىنا باتسا كەرەك, ەرتەڭىنە ول ءۇش سوم تابىس تاۋىپ اكەلىپ, اكەسىنىڭ قولىنا بەرەدى-اۋ…
بايمەن ۇستا اقشانى ۋماجداپ-ۋماجداپ وتقا تاستاي بەرگەندە, بالاسى قولىنان شاپ بەرىپ:
– اكەجان-اي, اكەجان! – دەپ كوز جاسىن توگىپ جىبەرىپتى.
– مىنە, مىنە!.. ادال تەر, ادال ەڭبەك دەگەن وسىلاي بولادى. ماڭداي تەر قاشاندا ءتاتتى, – دەپ اق باتاسىن بەرىپتى, ۇستا ۇلىنا.
سول تەمىربەگى كەيىن وزاتتار قاتارىنا قوسىلىپ, ستاحانوۆشى اتاندى. جاقسى, ۇلگىلى كولحوزشى بولدى.
ءيا… دەنى ساۋ ءار ازامات الدەبىرەۋلەرگە تەلمىرمەي, ءوزىنىڭ قولىنان كەلەتىن شارۋانى ءوزى تىندىرسا قۇبا-قۇپ-اۋ. بۇگىنگى جاستار سونى قۇلاققا ىلسە, كانە؟!
شاكىرات دارماعامبەت ۇلى,
ەڭبەك ارداگەرى.
ارال.