كورشىڭىز كىم؟
سەيسەنبى, 5 اقپان 2013 7:19
ءبىز ونى جەنيا دەيمىز. اۋلامىزداعى ەڭ اقكوڭىل ادام دا, ءسىرا, وسى ۇزىن بويلى اقسارى جىگىت اعاسى شىعار. قاراتورعايدىڭ ۇياسىنداي كەۋدەڭدى قىسقان پاتەردەن باس ساۋعالاپ, ەسىكتىڭ الدىنداعى ورىندىققا وتىرسام, اۆتوتۇراققا كولىگىن «قاڭتارىپ» كەلە جاتقان ول اناداي جەردەن قول بۇلعاپ, اڭقىلداي امانداسادى.
كىسىلەر, ادەتتە, امانداسقان سوڭ كوپ ايالداماي ءوتىپ كەتەدى عوي, ال ول قول الىسىپ, حال-جاعداي سۇراسپايىنشا كوڭىلى كونشىمەيدى. جانە وزىمسىنگەندەي قاسىڭا جالپ ەتىپ وتىرا كەتىپ, ەرتەلى بەرى قايدا بارعانىن, نە ىستەگەنىن تاپتىشتەي باستايدى.
سەيسەنبى, 5 اقپان 2013 7:19
ءبىز ونى جەنيا دەيمىز. اۋلامىزداعى ەڭ اقكوڭىل ادام دا, ءسىرا, وسى ۇزىن بويلى اقسارى جىگىت اعاسى شىعار. قاراتورعايدىڭ ۇياسىنداي كەۋدەڭدى قىسقان پاتەردەن باس ساۋعالاپ, ەسىكتىڭ الدىنداعى ورىندىققا وتىرسام, اۆتوتۇراققا كولىگىن «قاڭتارىپ» كەلە جاتقان ول اناداي جەردەن قول بۇلعاپ, اڭقىلداي امانداسادى.
كىسىلەر, ادەتتە, امانداسقان سوڭ كوپ ايالداماي ءوتىپ كەتەدى عوي, ال ول قول الىسىپ, حال-جاعداي سۇراسپايىنشا كوڭىلى كونشىمەيدى. جانە وزىمسىنگەندەي قاسىڭا جالپ ەتىپ وتىرا كەتىپ, ەرتەلى بەرى قايدا بارعانىن, نە ىستەگەنىن تاپتىشتەي باستايدى.
ءبىراز بولدى, ءبىزدىڭ جەكەڭ شاعىن دۇكەن اشۋدىڭ شارۋاسىمەن اۋرە بولىپ ءجۇر. «اۋرە بولىپ» دەگەندە, توڭمويىن شەنەۋنىكتەردىڭ كەدەرگىلەرىنە تاپ بولىپ, قينالىپ جۇرگەن جوق, جەكە يگىلىكتىڭ ىسىمەن دە شارشاۋدىڭ ءبىر راحاتى بار ەمەس پە, ونىكى – سول.
جاقىن جەردەگى كوپ قاباتتى تۇرعىن ءۇيدىڭ ءبىرىنشى قاباتىنان پاتەر ساتىپ الىپ, سونى ايەلى ەكەۋى بالالار كيىمىن ساتاتىن ءدۇكەنگە اينالدىردى. جەنيانىڭ وتباسىنىڭ كوپ كۇنى سونى ءجوندەپ, ارلەۋدىڭ سارساڭىمەن ءوتتى. الماتىداعى اۆتوسالوننان سۋ جاڭا «دجيپ» ماشيناسىن ساتىپ الىپ كەلگەن كۇنگى قۋانىشىن تاپتىشتەمەسەك, ەندى, مىنە, سول بالالار كيىمدەرىنە ارنالعان ءدۇكەنىنىڭ جۇمىسىن تياناقتاپ, العاشقى ساۋدا-ساتتىقتارىنا دا كىرىسىپ كەتتى.
وقىرماندار ويلاپ وتىرعان شىعار, جەنيا دەپ «جەلپىلدەتىپ» وتىرعانى, ءبىر دوكەي كاسىپكەردىڭ ەركەسى شىعار دەپ. جوق, قايداعى, جەكەڭنىڭ ماماندىعى كادىمگى ءدانەكەرلەۋشى. توقسانىنشى جىلداردىڭ سوڭىنا قاراي قىرعىزداردىڭ كيروۆ سۋ قويماسىنىڭ جاعاسىنان سالىنعان جاعاجايدا قۇرىلىسشى دانەكەرلەۋشى بولىپ جۇمىس ىستەپ جۇرەتىن. ودان كەيىن حيميا زاۋىتىنا اۋىستى.
جەنيامەن اڭگىمەلەسۋ كورشىلەرگە دە ۇنايدى. ونىڭ اۋزىن اشسا جۇرەگى كورىنەتىن اق كوڭىلدىلىگىن بىلەتىن ءبىر كورشى:
– جەكە, سانكت-پەتەربۋرگتەگى قىزىڭا ايتشى, ءبىز جاقىندا سول جاققا بارعالى وتىرمىز. ەرميتاجدى ارالاتىپ, قىسقى سارايدى كورسەتسىن. نەۆا بويىن جاعالاتسىن. ايتپەسە, كىم بىلەدى, بوتەن قالا, تانىمايتىن ادامدار, – دەيدى جورتا كۇمىلجىپ.
جەنيانىڭ اسپان تۇستەس كوزى ك ۇلىمدەپ, ەكى ەزۋى ەكى جاعىنا جايىلا تۇسەدى.
– جوق, ول جاقتا ەشكىم ءتيىسپەيدى. مەن جاقىندا بارىپ قايتتىم. كوشەدە كەلە جاتسام, الدىمدا «العا, قازاقستان!» دەگەن جازۋى بار فۋتبولكا كيگەن ءبىر قازاق جىگىتى كەتىپ بارا جاتىر. «قايدانسىڭ؟» دەسەم, «الماتىدانمىن» دەيدى. سىزدەر قاشان باراسىزدار؟
– قۇداي قالاسا, كەلەسى جىلى دەپ وتىرمىز.
– وندا ۋاقىت بار ەكەن. ءبىلەسىز بە, سانكت-پەتەربۋرگتە جامبىلدىڭ كوشەسى مەن ەسكەرتكىشى بار. مەن قاسىنا سۋرەتكە ءتۇستىم.
جەنيا قازاقستانعا كەزىندە التاي وڭىرىنەن كوشىپ كەلگەن. رەسەيدىڭ كەمەروۆ وبلىسىن ءجيى ەسىنە الادى. قازاقتان شىققان گۋبەرناتور امان تولەەۆتى قاتتى قۇرمەتتەيتىندەردىڭ ءبىرى.
بىردە جەنيا جۇرگىزۋشىلىك كۋالىگىن كورسەتىپ, جەلپىنىپ وتىرعاندا, ونىڭ اتا-تەگىنىڭ «شكەدوۆ» ەكەنىن بايقاپ قالدىم:
– وۋ, جەكە, مىناۋ ورىسشا فاميلياعا ۇقسامايدى عوي.
– دۇرىس ايتاسىز. مۇنداي اتى-جوندەر پولياكتاردا كەزدەسەدى. ەرتەرەكتە قۋعىن-سۇرگىن كورگەن پولياكتاردىڭ ءبىر پاراسى التاي بارىپ تۇراقتاسا كەرەك.
وسىدان بەس-التى جىل بۇرىن بولار, مەنى جەكەڭنىڭ قاتتى «قورقىتقانى» دا بار. ادەتتەگىدەي اۋلاداعى ورىندىقتا ءاڭگىمە-دۇكەن قۇرىپ وتىرعانبىز.
– التايعا كوشەم-اۋ دەيمىن, – دەيدى جەكەڭ اي-شاي جوق.
تۇرىنە قاراسام, كۇيكى ءتىرلىكتەن ابدەن قاجىعان ادام. قازاققا ءتان قالپى بار, جايدارى جەنيانىڭ ول جاقتا كورشىلەرىن ساعىنىپ كوڭىلى بۇدان دا جامان قۇلازيتىنىن ويلاپ:
– قوي, ولاي دەمە. بۇل جاقتا كىمنەن جاماندىق كورىپ وتىرسىڭ؟ – دەگەنمىن.
– ءجا, مىنا ونبەيتىن تىرلىك شارشاتىپ جىبەردى.
شىنىندا ول ءبىر جەنيانىڭ جۇمىسى جۇرمەي, تابىسى ونبەي, كەيدە «سىلتەڭكىرەپ» تە قوياتىن كەزى ەدى. سوندىقتان سابىرعا شاقىرۋعا تۋرا كەلدى.
– ول جاقتاعىلار جەتىسىپ ءجۇر دەيسىڭ بە؟ انە, كەزىندە گەرمانياعا, رەسەيگە كوشىپ كەتكەندەر قايتا ورالىپ جاتىر. ءتىپتى, كورشىلەرىمەن جىلاپ كورىسۋدە. سەن دە سولار قۇساپ ارى-بەرى ساندالماي تۇرعانىڭدا ءوزىڭدى ءوزىڭ قولعا ال, شارۋاڭدى تۇزە.
ەۆگەني ۇندەگەن جوق. ەندى, مىنە, سول جەنيا-جەكەڭ كورشىلەرى مىنبەگەن «تەمىر تۇلپاردى» ءمىنىپ, كورشىلەرىنىڭ تۇسىنە كىرمەگەن شاعىن دۇكەننىڭ قوجايىنى بولىپ شىعا كەلدى.
بىردە تەلەديداردان ەلباسىنىڭ: «مەن حالقىمنىڭ قولىندا ءۇش كىلتى – پاتەرىنىڭ, ماشينەسىنىڭ جانە جەكە مەنشىك كاسىپورنىنىڭ كىلتى بولعانىن ارماندايمىن», دەگەن ءسوزىن ەستىپ ەدىم. ءبىزدىڭ جەكەڭ ەلباسىنىڭ سول ارمانىنا قول جەتكىزگەن قازاقستاندىقتاردىڭ ءبىرى. ەلدەگى اۋىزبىرلىكتىڭ, تاتۋلىقتىڭ, تىنىشتىق پەن بەيمارال تىرشىلىكتىڭ جانە اق-ادال ەڭبەگىنىڭ ارقاسى, ارينە.
ءبىر قىزىعى, دۇنيە بىتسە دە ەۆگەنيدىڭ مىنەزى سول قالپى. كولىگىن «قاڭتارا» سالادى دا كورشىلەرگە سالەمدەسىپ, قايدا بارعانىن, نە ىستەگەنىن ەجەلگى ادەتىمەن تاپتىشتەي باستايدى.
ءوز باسىم ءالى كۇنگە دەيىن مۇنداي ەلگەزەك, مۇنداي اقجارقىن كورشىنى كەزدەستىرمەپپىن. شىركىن, قازاقستاندىقتاردىڭ ءبارى ءبىزدىڭ جەنيا-جەكەڭدەي بولسا عوي.
ايتپاقشى, ءسىزدىڭ كورشىڭىز كىم؟
كوسەمالى ساتتىباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان».
تاراز.
