وڭىرلەردە سۋارمالى جەرلەردى پايدالانۋ سالاسىنداعى احۋالمەن جانە وزەكتى ماسەلەلەرمەن ءجىتى تانىسۋدى ماقسات ەتكەن دەپۋتاتتار الدىمەن كوكساراي سۋ رەتتەگىشىنىڭ قورەكتەندىرگىش كانالى ەسەبىنەن اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وندىرەتىن شارۋاشىلىق سۋبەكتىلەرىنىڭ ينفراقۇرىلىمىمەن تانىستى. اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى سۋ رەسۋرستارى كوميتەتى توراعاسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى بولات ماليموۆ جاڭا سۋارمالى جەرلەردى ىسكە قوسۋ بويىنشا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستاردى باياندادى.
بۇگىندە ەلىمىزدە سۋارمالى جەرلەردى قالپىنا كەلتىرۋ بويىنشا 2017-2021 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاما جۇزەگە اسىرىلۋدا. باعدارلاما بويىنشا ەلىمىزدە 600 مىڭ گەكتار جەر قالپىنا كەلتىرىلۋى ءتيىس بولسا, ونىڭ 95 مىڭ گەكتارى تۇركىستان وبلىسىنا تيەسىلى. ودان بولەك, 2028 جىلعا دەيىن 1,5 ميلليون گەكتار بولاتىن سۋارمالى جەر ىسكە قوسىلۋى ءتيىس. تۇركىستان وبلىسىنا قاتىستى جاڭادان قوسىلاتىن 253 مىڭ گەكتار جەردىڭ 70 مىڭى سىرداريا وزەنىنىڭ جاعالاۋى, 94 مىڭ گەكتارى كەلەس ماسسيۆىندە ورنالاسقان. قىزىلقۇم ماگيسترالدى كانالىنىڭ 3-4-ءشى كەزەڭدەرىندە 60 مىڭ گەكتار, قوجاتوعاي ماسسيۆىندە 25 مىڭ گەكتار يگەرىلمەك. بولات ءماليموۆتىڭ ايتۋىنشا, جالپى قۇنى 135 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن بۇل جۇمىستارعا دايىندىق شارالارى باستالعان. ال سىيىمدىلىعى 3 ملرد تەكشە مەتردى قۇرايتىن كوكساراي سۋ رەتتەگىشىنە بۇگىنگى تاڭدا شاردارا سۋ قويماسىنان سەكۋندىنا 1000 تەكشە مەتر سۋ كەلۋدە. ونىڭ 600 تەكشە مەترى سىرداريا ارقىلى قىزىلورداعا جىبەرىلۋدە.
ودان بولەك داريادان 1300 تەكشە مەتر سۋ قوسىلۋدا. سونداي-اق دەپۋتاتتار قىزىلقۇم ماگيسترالدى كانالىن, سىرداريا وزەنىنىڭ وڭ جاعالاۋىن, كەلەس جانە قوجاتوعاي القاپتارىن ارالادى. بوگەن سۋ قويماسىندا بولىپ, كەنتاۋ قالاسى مەن ورداباسى اۋدانىنداعى سۋ شارۋاشىلىعى قۇرىلىستارىنىڭ جوبالارىمەن تانىستى. ورداباسى اۋدانىنداعى «الەكساندروۆسكي ساد» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىندەگى تامشىلاتىپ سۋارۋ ادىسىمەن سۋارىلاتىن قارقىندى باۋ شارۋاشىلىعىندا بولدى. شارۋاشىلىق باسشىسى ب.تاعاەۆ دەپۋتاتتارعا بولاشاقتا سىيىمدىلىعى 1600 توننا بولاتىن جەمىستى ساقتاۋ جانە قايتا وڭدەۋ قويماسىن سالۋدى جوسپارلاپ وتىرعانىن جەتكىزدى.
دەپۋتاتتار ساپارىنىڭ قورىتىندىسى رەتىندە تۇركىستاندا كوميتەتتىڭ وتىرىسى ءوتتى. وعان اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-مينيسترى ەرلان نىسانباەۆ, مينيسترلىكتىڭ سۋ رەسۋرستارى جانە جەر رەسۋرستارىن باسقارۋ كوميتەتىنىڭ, الماتى, جامبىل جانە قىزىلوردا وبلىستارى اكىمدىكتەرىنىڭ, «قازسۋشار» رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك كاسىپورنىنىڭ جانە كوممۋنالدىق مەملەكەتتىك كاسىپورىندار مەن مەكەمەلەردىڭ, سونداي-اق قىزمەتى سۋارمالى جەرلەردى پايدالانۋمەن بايلانىستى اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن ءوندىرۋشىلەردىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
وتىرىستا سۋارمالى جەردى ۇلعايتۋ جوبالارى مەن جەردى ءتيىمدى پايدالانۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى تالقىلاندى. تۇركىستان ايماعىنداعى 63,3 مىڭ گەكتار سۋارمالى جەردى قامتاماسىز ەتەتىن جالعىز سۋ نىسانى «بوگەن» سۋ قويماسى ارقىلى جەتكىزىلەتىن, ۇزىندىعى 145 شاقىرىم بولاتىن تۇركىستان ماگيسترالدى كانالىنىڭ جاعدايى دا نازاردان تىس قالعان جوق. سىيىمدىلىعى 16 ملن تەكشە مەتر بولاتىن «كەڭساي-قوسقورعان 2» سۋ قويماسىن سالۋ ۇسىنىلدى. ەگىستىك القاپتاردى سۋمەن قامتۋ ماسەلەسىنىڭ بولاشاقتا ۇلكەن پروبلەماعا اينالاتىنى ايتىلدى. «سۋدىڭ تاپشىلىعى تەك قازاقستاندا عانا ەمەس, بۇكىل دۇنيە ءجۇزىندە پروبلەماعا اينالىپ كەلەدى. دەمەك, باستى ماقسات – سۋدى ۇنەمدەۋ», دەدى ۆيتسە-مينيستر ەرلان نىسانباەۆ.
ايتا كەتەلىك, سۋ كوزدەرىن ءتيىمدى پايدالانۋ ماقساتىندا وبلىس ورتالىعىندا ناتيجەلى جۇمىستار اتقارىلۋدا. مىسالى, جارامسىز بولىپ قالعان 145 تىك ۇڭعىمالاردى قايتا قالپىنا كەلتىرۋ ارقىلى تۇركىستان قالاسى 34,7 ملن تەكشە مەتر اعىن سۋمەن قامتاماسىز ەتىلەتىن بولادى.
تۇركىستان وبلىسى
