ەكولوگيالىق تازا پاكەتتەر
وركەنيەتتى ەلدەردە ەكونوميكانىڭ باسىم بولىگىن شاعىن جانە ورتا بيزنەس قۇرايدى. سوڭعى جىلدارى ءبىزدىڭ ەلىمىزدە دە كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا بايلانىستى «سىباعا», «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» سياقتى ءتۇرلى مەملەكەتتىك باعدارلامالار قابىلدانىپ, تۇراقتى قولداۋ كورسەتىلىپ كەلەدى. ءوز ءىسىڭدى اش تا, ۇتىرىن تاۋىپ, جۇمىس ءىستەي بىلسەڭ بولعانى, شارۋاڭ جۇرەدى. وزىڭە دە, وزگەلەرگە دە پايدالى. «دامۋ» كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورى» اق-تىڭ قارجىلاي جانە ينفراقۇرىلىمدىق قولداۋىنىڭ ءناتيجەسىندە ءوز ءىسىن تياناقتى جۇرگىزىپ وتىرعان «پوليۆەست» جشس قازاقستاننىڭ باتىس ءوڭىرىندەگى پوليەتيلەن پاكەتتەرىن شىعارۋمەن اينالىساتىن بىردەن-ءبىر ءوندىرىس ورنى. بۇل كاسىپورىن تابيعي ورتادا بيولوگيالىق جولمەن ىدىرايتىن, ياعني شىرىندىگە اينالىپ كەتەتىن پاكەتتەر شىعاراتىن ساناۋلى ءوندىرىس ورىندارىنىڭ ءبىرى. ءتورت جىلدان بەرى جەتى ءتۇرلى پوليەتيلەن پاكەتتەرىن شىعارۋمەن اينالىساتىن كاسىپورىن نەگىزىنەن اقتوبەدەگى «دينا», «ولجا», «انۆار» سەكىلدى سۋپەرماركەتتەردىڭ, اتىراۋ, باتىس قازاقستان وبلىستارىنداعى ءىرى ساۋدا ورىندارىنىڭ, جەكە تۇتىنۋشىلاردىڭ تاپسىرىستارى بويىنشا جۇمىس ىستەيدى.
ەكولوگيالىق تازا پاكەتتەر
وركەنيەتتى ەلدەردە ەكونوميكانىڭ باسىم بولىگىن شاعىن جانە ورتا بيزنەس قۇرايدى. سوڭعى جىلدارى ءبىزدىڭ ەلىمىزدە دە كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا بايلانىستى «سىباعا», «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» سياقتى ءتۇرلى مەملەكەتتىك باعدارلامالار قابىلدانىپ, تۇراقتى قولداۋ كورسەتىلىپ كەلەدى. ءوز ءىسىڭدى اش تا, ۇتىرىن تاۋىپ, جۇمىس ءىستەي بىلسەڭ بولعانى, شارۋاڭ جۇرەدى. وزىڭە دە, وزگەلەرگە دە پايدالى. «دامۋ» كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورى» اق-تىڭ قارجىلاي جانە ينفراقۇرىلىمدىق قولداۋىنىڭ ءناتيجەسىندە ءوز ءىسىن تياناقتى جۇرگىزىپ وتىرعان «پوليۆەست» جشس قازاقستاننىڭ باتىس ءوڭىرىندەگى پوليەتيلەن پاكەتتەرىن شىعارۋمەن اينالىساتىن بىردەن-ءبىر ءوندىرىس ورنى. بۇل كاسىپورىن تابيعي ورتادا بيولوگيالىق جولمەن ىدىرايتىن, ياعني شىرىندىگە اينالىپ كەتەتىن پاكەتتەر شىعاراتىن ساناۋلى ءوندىرىس ورىندارىنىڭ ءبىرى. ءتورت جىلدان بەرى جەتى ءتۇرلى پوليەتيلەن پاكەتتەرىن شىعارۋمەن اينالىساتىن كاسىپورىن نەگىزىنەن اقتوبەدەگى «دينا», «ولجا», «انۆار» سەكىلدى سۋپەرماركەتتەردىڭ, اتىراۋ, باتىس قازاقستان وبلىستارىنداعى ءىرى ساۋدا ورىندارىنىڭ, جەكە تۇتىنۋشىلاردىڭ تاپسىرىستارى بويىنشا جۇمىس ىستەيدى.
سەرىكتەستىك جىلىنا شامامەن 60 تونناداي پاكەت شىعارادى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, اقتوبەدە جىل سايىن 150-200 تونناداي پوليەتيلەن پاكەتتەرى پايدالانىلادى. بۇل كاسىپورىن شىعاراتىن ءونىمدەر جەرگىلىكتى رىنوكتىڭ تەك 15-20 پايىزىن عانا جابادى دەگەن ءسوز. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, بۇل ونىمگە ازىرگە سۇرانىس بار. قالعانى قىتايدان اكەلىنەتىن كورىنەدى. راس, بۇلاردىڭ ساپاسى بىردەي. بىراق قىتايلىقتار پاكەتتەرگە تابيعي ورتادا تەز ىدىراتاتىن قوسپا قوسپايدى. سەبەبى, بۇل وتە قىمبات تۇراتىن تەحنولوگيا. سوعان قاراماستان سەرىكتەستىك بىرىڭعاي پايدا تابۋدى عانا ماقسات تۇتپاي, ەكولوگيالىق تازالىقتى ساقتاۋعا دا ءمان بەرىپ وتىر. سەرىكتەستىك ديرەكتورى باۋىرجان ءجۇسىپوۆ مۇنى ارىپتەستەرى اراسىنداعى وزدەرىنىڭ ارتىقشىلىعى رەتىندە العا تارتا سويلەدى. شىنىندا دا, پوليەتيلەن پاكەتتەردىڭ جىلدار بويى ىدىراماي اۋاعا زياندى زاتتار شىعاراتىنى باتىستا الدەقاشان اڭگىمە وزەگىنە اينالىپ ءجۇر. ءبىزدى كاسىپكەردىڭ بىردەن وسى ەكولوگياعا ءمان بەرگەنى ءسۇيسىنتتى.
مۇندا پاكەت جاسايتىن شيكىزات نەگىزىنەن رەسەي, كورەيا, ساۋد ارابياسىنان, ال ولاردى تەز ىدىراتاتىن قوسپا انگليادان, شۆەتسيادان جەتكىزىلەدى. الداعى جىلى اتىراۋدا پوليەتيلەن شىعاراتىن ءوندىرىس ورنى پايدالانۋعا بەرىلەدى دەپ كۇتىلۋدە. بۇل دا سەرىكتەستىكتىڭ بولاشاعىن ءۇمىتتى ەتە تۇسەدى. سەبەبى, شيكىزاتتى جاقىن جەردەن الۋ ءونىمنىڭ وزىندىك قۇنىن ارزانداتپاق. باۋىرجان ءجۇسىپوۆتىڭ مالىمدەۋىنشە, جالپى, پوليەتيلەن الەمدىك رىنوكتا بيرجالىق تاۋار بولىپ ەسەپتەلەتىن كورىنەدى. ياعني بۇل ونىمگە ءالى دە سۇرانىس بولادى دەگەن ءسوز.
– راس, الماتى, اقتاۋ, تاعى كەيبىر قالالاردا سۋپەرماركەتتەردە پاكەتتەردى تەگىن بەرەدى. بۇل ءبىر جاعىنان تۇتىنۋشىلاردى تارتۋدىڭ ءبىر جولى بولعانىمەن, دۇرىس ەمەس دەپ ويلايمىن. ەكولوگيالىق تۇرعىدان قاراعاندا پاكەتتەردى ساتۋ كەرەك. ساتىپ العان نارسەنىڭ قۇنى بولادى, ونى ادام ءار جەرگە لاقتىرا بەرمەيدى. تەگىن السا, تەككە تاستاي بەرەدى. كەي ەلدەردە مۇنداي پوليەتيلەن پاكەتتەر ءوندىرىسىنە تىيىم سالدى. بىزدە دە سونداي ۇسىنىستار بولدى. بۇدان ءبىز بازارداعى بۇل ءونىمنىڭ ورنىن قىتايدان كەلەتىن زياندى پاكەتتەرگە بوساتىپ بەرگەننەن باسقا ەشتەڭە ۇتپايمىز. كەرىسىنشە, بۇل پاكەتتەردى تابيعي ورتادا تەز ىدىراتاتىن قوسپا قوسۋ ارقىلى وندىرۋگە, وسىنداي ءوندىرىستەردى قولداۋعا بار كۇشتى سالۋ كەرەك. ءبىز ونىمدەرىمىزدى انگلياعا جىبەرىپ, ارنايى ساراپتامادان وتكىزىپ, سەرتيفيكات الدىق. ءبىزدىڭ ونىمدەر ءبىر جىلدىڭ ىشىندە ءشىرىپ كەتەدى, – دەيدى ب.ءجۇسىپوۆ.
اتالعان سەرىكتەستىك بۇل جەتىستىككە «دامۋ» قورىنىڭ قارجىلاندىرۋ باعدارلامالارى ۇسىنىپ وتىرعان جەڭىلدىكتەر ارقىلى جەتىپ وتىر. 2008 جىلى جشس سول ۋاقىتتا ستاندارتتى بولىپ ەسەپتەلگەن جىلدىق سىياقى مولشەرلەمەسى 23 پايىزبەن نەسيەگە پوليەتيلەن پاكەتتەرى ءوندىرىسى جەلىسىن ساتىپ الىپ, ورناتتى. كاسىپورىن 2010 جىلى «دامۋ» قورىنىڭ ليزينگتىك ءمامىلەلەردى قارجىلاندىرۋ باعدارلاماسىنىڭ ارقاسىندا «تەمىرليزينگ» اق ارقىلى تاعى دا پوليەتيلەن پاكەتتەر تەحنولوگياسىن ساتىپ الىپ, ءوندىرىس جەلىسىن كەڭەيتتى, ءونىم ءوندىرۋ كولەمىن ارتتىردى. ليزينگ سوماسى – جىلدىق سىياقى ءمولشەرلەمەسى 8 پايىزبەن 73 ملن. تەڭگە. قازىرگى ۋاقىتتا نەسيەنى سۋبسيديالاۋعا قول جەتىپ وتىر, ياعني نەسيەنىڭ 7 پايىزىن مەملەكەت سۋبسيديالايتىن بولسا, 1 پايىزىن كاسىپكەردىڭ ءوزى تولەيدى.
كەلەسى كەزەڭ – قولدانىلعان پاكەتتەردىڭ قالدىعىن قايتا وڭدەۋ. ول ءۇشىن سەرىكتەستىك باسشىلىعى قالادا پوليەتيلەن پاكەتتەرى ءۇشىن ارنايى قوقىس سالاتىن جاشىكتەر قويۋدى ويلاستىرۋدا. بۇل دا «دامۋ» قورىنىڭ قولداۋى ارقاسىندا جۇزەگە اسپاق. جىلىنا 200 توننا پاكەت قولدانىلاتىن بولسا, 200 توننا پاكەت قالدىعى شىعادى. سوندىقتان سەرىكتەستىك تۇتىنۋشىلاردان پاكەتتىڭ 1 كەلىسىن 30-35 تەڭگەدەن ساتىپ الامىز دەپ الاقانىنا تۇكىرىپ وتىر. وسىلايشا, پايدالانىلعان پاكەتتەر اينالانى لاستاپ, كەز كەلگەن جەردە جاتپايدى, ەكىنشىدەن, كاسىپورىن ءۇشىن قايتالاما شيكىزات بولادى.
«پوليۆەست» جشس-ءنىڭ پوليەتيلەن پاكەتتەرىن شىعاراتىن وندىرىستىك جەلىسىندە 2008 جىلى نەبارى ون ءتورت ادام جۇمىس ىستەسە, قازىر قىرىققا جۋىق ادام ەڭبەك ەتەدى. ەڭبەكاقىلارى دا ءتاۋىر, مۇندا ەڭبەك ەتۋگە قولايلى جاعداي دا تۋعىزىلعان. سوندىقتان دا جۇمىسقا ءبىر كىرگەن ادام ەكىنشى جەرگە اۋىسۋعا ق ۇلىقتى دا ەمەس.
ساتىبالدى ءساۋىرباي,
«ەگەمەن قازاقستان».
اقتوبە وبلىسى.
