19 قاڭتار, 2012

قاسىم اقىن تۇرعان ۇيگە ەسكەرتكىش تاقتا قويىلدى

440 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

قاسىم اقىن تۇرعان ۇيگە ەسكەرتكىش تاقتا قويىلدى

بەيسەنبى, 19 قاڭتار 2012 7:02

يگىلىكتىڭ ەرتە-كەشى جوق دەي­دى حالقىمىز. وتكەن جىلى ءجۇز جىلدىعى كەڭىنەن اتالىپ وتكەن ارقالى اقىن قاسىم امانجو­لوۆقا ورال قالاسىندا تۇرعان ۇيىنە ەسكەرتكىش تاقتا قويى­لۋى وسى ءبىر حالىق نا­قىلىن ەسكە سالعانداي ەدى. بۇل يگى شاراعا ورال ءوڭى­رىندەگى زيالى قاۋىم وكىلدەرى, ستۋدەنتتەر مەن جاستار قاتىستى.
قاسىم امانجولوۆ­تىڭ تۋعان جەرى قا­را­عاندى وبلىسىنىڭ قار­قارالى ءوڭىرى بول­عا­نىمەن, پوەزيا ءپىرى­نىڭ جالىندى جاستىق شاعى ورال قالاسىندا وتكەنى بەلگىلى. ول مۇن­دا «ورتكە تيگەن داۋىلداي» جىرلارىن جاز­دى. جاستىقتىڭ قىزۋى مەن ولەڭىنىڭ وتى, «ماحابباتتىڭ ىستىق لەبى» اقىن شابىتىنىڭ شوعىن ودان ءارى قوزداتقانى انىق ەدى.

بەيسەنبى, 19 قاڭتار 2012 7:02

يگىلىكتىڭ ەرتە-كەشى جوق دەي­دى حالقىمىز. وتكەن جىلى ءجۇز جىلدىعى كەڭىنەن اتالىپ وتكەن ارقالى اقىن قاسىم امانجو­لوۆقا ورال قالاسىندا تۇرعان ۇيىنە ەسكەرتكىش تاقتا قويى­لۋى وسى ءبىر حالىق نا­قىلىن ەسكە سالعانداي ەدى. بۇل يگى شاراعا ورال ءوڭى­رىندەگى زيالى قاۋىم وكىلدەرى, ستۋدەنتتەر مەن جاستار قاتىستى.
قاسىم امانجولوۆ­تىڭ تۋعان جەرى قا­را­عاندى وبلىسىنىڭ قار­قارالى ءوڭىرى بول­عا­نىمەن, پوەزيا ءپىرى­نىڭ جالىندى جاستىق شاعى ورال قالاسىندا وتكەنى بەلگىلى. ول مۇن­دا «ورتكە تيگەن داۋىلداي» جىرلارىن جاز­دى. جاستىقتىڭ قىزۋى مەن ولەڭىنىڭ وتى, «ماحابباتتىڭ ىستىق لەبى» اقىن شابىتىنىڭ شوعىن ودان ءارى قوزداتقانى انىق ەدى.

– وسى ءبىر شاعىن ۇيدە ءومى­رىنىڭ ەڭ ءبىر قىزىقتى دا, الاڭ­سىز شاعىن وتكىزىپ, ولمەيتىن, وشپەيتىن جىرلار جازىپ كەت­كەنىن ۇمىتپاۋ ءۇشىن دە ەسكەرت­كىش تاقتا قويىلعانى قانداي جاقسى بولدى. بۇل بىرىنشىدەن, ۇلتىمىزدىڭ كەلەشەگى – جاستار­عا قاجەت. ويتكەنى, پوەزيامىز­دىڭ قادىر-قاسيەتىن ۇلگى ەتۋ ارقىلى ءبىز ولاردىڭ بويىندا وتاندى ءسۇيۋ, ادەبيەتىمىزدى قۇر­مەتتەۋ جانە ۇلت اقىنىڭ قاس­تەرلەۋ سەزىمدەرىن وياتا الامىز, – دەدى اتالعان راسىمدە اقىن اقۇشتاپ باقتىگەرەەۆا.
ءدال وسى ماسەلەگە قاتىستى ەكىنشى ءبىر ءجايتتى دە ايتا كە­تۋدىڭ رەتى كەلىپ تۇرعانداي. سو­عىسقا دەيىن قاسىم امانجولوۆ تۇرعان كارەۆ كوشەسى №37 ءۇيدى سەكسەنىنشى جىلداردىڭ باس كە­زىندە وزىمىزبەن ارالاسىپ-قۇر­الا­سىپ تۇراتىن ازامات, تالانتتى اكتەر قابدىلماجيت يمانوۆ­تىڭ اكە­سى, ۇلى وتان سوعىسى­نىڭ ار­دا­گەرى سۇندەت يمانوۆ اقساقال ساتىپ الىپ كىرگەنى بىزگە بەلگىلى بولاتىن. ودان كەيىنگى جاعداي, ءاري­نە, بەلگىلى ەمەس پە؟ ول ۇيگە بارىپ تۇراتىنبىز. كەيىننەن اكەلى-بالالى سۇندەت جانە قابدىل­ماجيت يمانوۆتار ابدەن ەسكىرىپ, كۇيى قاشقان ۇيگە كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزگەنىنە دە كۋا بولعانبىز. بۇگىندە سۇندەت اعا ومىردەن وز­عان. مايدانگەردىڭ ۇلى قاب­دىل­ماجيت يمانوۆ قىزمەت بابىمەن قونىس اۋدارىپ, قوستاناي وبلىس­تىق قازاق دراما تەاترىنا اۋىسىپ كەتتى. بۇل ۇيدە قازىر ونىڭ قارىنداسى تۇرىپ جاتىر. اقىن رۋحىنا تاعزىم ەتە وتىرىپ, قا­سىم تۇرعان ءۇيدى قايتادان جاڭ­عىرت­قانى ءۇشىن اكەلى-بالالى يما­نوۆتار ريزاشىلىق سەزىمىنە ابدەن لايىقتى دەپ بىلەمىز. ءتىپتى مەيلى بۇل ءىس وزدەرى ءۇشىن جا­سالعان بولسا دا.
ءدال وسى كۇنى قازاقستاننىڭ كونە دە جاڭا قالاسى ورالدا تاعى ءبىر ەسكەرتكىش تاقتا اشىلدى. مۇنىڭ دا قاسىم اقىنعا تىكەلەي قاتىسى بار. سوناۋ وتىزىنشى جىلداردىڭ باس كەزىندە بۇگىنگى وبلىستىق ورال ءوڭىرى سول كەز­دەگى «ەكپىندى قۇرىلىس» گازە­تىنىڭ رەداكتسياسىندا اقىندار قاسىم امانجولوۆ پەن ابدوللا جۇما­عا­ليەۆ تىزە قوسىپ قىزمەت اتقار­عان. وسى عيمارات – قازىرگى عۇمار قاراش كوشەسىندەگى №14 ءۇي وبلىس ورتالىعىنداعى تاريحي ورىن­­داردىڭ ءبىرى. ءدال وسى ۇيدە پوەزيانىڭ قوس بىردەي قاھار­مانىنا تاعزىم رەتىندە ەسكەرت­كىش تاقتا اشىلدى. كەيىننەن قاسىم ابدوللا جۇماعا­ليەۆ جونىندە «اقىن ءولى­مى تۋرالى اڭىز» دەگەن اس­قاق پوەما جاز­عانى قا­زاق ادەبيەتىنىڭ تاريحىنان ءمالىم. بۇل راسىمدە اقىن قايرات جۇماعاليەۆ ءوز وي-ءتۇيىنىن بىلايشا جەتكىزدى.
– قادىرمەندى قاۋىم, ءبۇ­گىن­گى بىتكەن ءىستى تەك باتىس قازاق­ستان اۋماعىمەن شەكتەي سالۋعا بولمايدى. بۇل يگى شارا تۇتاس ەلى­مىزدىڭ ادەبي-رۋحاني ومىرىنە ور­تاق دەپ بىلەمىز. ابدوللا اعا­مىز «ەي, قازاقتىڭ بالاسى كو­تەرشى ءبىر باسىڭدى» دەپ بۇكىل الەمگە جار سالعان رۋحى بيىك ءور تۇلعا. وسىنداي سۋرەتكەرمەن تاع­دى­رىمنىڭ توعىسقان جەرى دە بار. مەن العاش رەت الماتىعا بار­عان­نان كەيىن ابدوللا جۇ­ما­­­عا­ليەۆ تۇرعان الماتى قالا­سىن­داعى قا­زىرگى قوناەۆ كوشەسى №29 ۇيگە كىردىم, كەيىن «جازۋشى» باسپاسىندا قىزمەت ىستە­دىم. ا.جۇما­عاليەۆ تە وسىندا ەڭبەك ەتىپتى. ول كەزدە بۇل ورىن قا­زاقتىڭ مەم­لەكەتتىك كوركەم ادە­بيەت باسپاسى دەپ اتالاتىن. بۇل ماقتان تۇتۋعا تۇرارلىق اڭگىمە دەپ سانايمىن. ابدوللا اقىن رۋحى حالقىمەن ماڭگى جاساي بەرسىن.
تەمىر قۇسايىن.
ورال.

سوڭعى جاڭالىقتار