«ادامزاتتىڭ ءبارiن ءسۇي»…
سەيسەنبى, 17 شىلدە 2012 7:19
مەن ونى تاني الماي قالدىم. ەكى جاعى سۋالىپ, قوس جانارى ۇڭىرەيىپ, جۇدەپ كەتىپتى. «اعا, تانىماي تۇرسىز با, تانىمايسىز… مەن ءولىپ-ءتىرىلدىم عوي», دەدى ول داۋىسى دىرىلدەپ.
ءمان-جايعا كەيىن قانىقتىم. شىنىندا دا, اياق-قولى بالعاداي, تەپسە تەمىر ۇزەتىن ازامات ءبىر ولىمنەن قالعان ەكەن. ەندىگى اڭگىمەنى ونىڭ ءوز اۋزىنان ەستيىك.
سەيسەنبى, 17 شىلدە 2012 7:19
مەن ونى تاني الماي قالدىم. ەكى جاعى سۋالىپ, قوس جانارى ۇڭىرەيىپ, جۇدەپ كەتىپتى. «اعا, تانىماي تۇرسىز با, تانىمايسىز… مەن ءولىپ-ءتىرىلدىم عوي», دەدى ول داۋىسى دىرىلدەپ.
ءمان-جايعا كەيىن قانىقتىم. شىنىندا دا, اياق-قولى بالعاداي, تەپسە تەمىر ۇزەتىن ازامات ءبىر ولىمنەن قالعان ەكەن. ەندىگى اڭگىمەنى ونىڭ ءوز اۋزىنان ەستيىك.
– «اۋرۋ ايتىپ كەلمەيدى», دەيدى عوي. وسىدان جەتى-سەگىز ايداي بۇرىن ويلاماعان جەردەن دەنەم اۋىرلاپ, مازام كەتە باستادى. كوپ سوزباي دارىگەرگە باردىم. قارادى. ءدارىسىن جازىپ بەردى. ايتقانىن بۇلجىتپاي ورىندادىم. بىراق ودان جاعدايىم جاقسارا قويعان جوق. قايدا بارامىن؟ تاعى دا ەمحاناعا كەلدىم. بۇل جولى قابىلداۋدا باسقا دارىگەر وتىر ەكەن, «الاڭداماڭىز, ءدارىحانادان مىنا مايدى الىپ ارقاڭىزعا جاعىڭىز, قۇلان-تازا ءتاۋىر بولاسىز», دەدى. جازعان قۇلدا جازىق بار ما, ول كىسىنىڭ دە ايتقانىن ەكى ەتپەي ورىندادىم. بۇرىنعى بۇرىنعى ما, ەندى بەلىمدى جازا الماي, بۇكتەلىپ قالدىم. وسىلاي ءبىر دارىگەردەن ەكىنشى دارىگەرگە جۇگىرىندى بولىپ ءجۇرىپ, ەكى ايداي ۋاقىتتى وتكىزىپ الدىم. بايقايمىن, مەنىڭ جاعدايىمنىڭ كۇننەن-كۇنگە تومەندەپ بارا جاتقانى دارىگەرلەرىمە باتا قويمايتىن سياقتى. مەرتىك-شورتىق, ىڭقىل-سىڭقىلى كوپ ادامداردى كۇندە قابىلداي بەرگەن سوڭ, ەتتەرى ءۇيرەنىپ كەتتى مە ەكەن, كىم ءبىلسىن: «مىنا بايعۇس ءولىپ قالادى-اۋ دەپ», ەلەڭدەپ جاتقان ءبىرى جوق.
– بار بىتىرەتىندەرى ۋىس-ۋىس ءدارى جازىپ بەرەدى. بىرەۋى «بەلىڭ اۋىرادى» دەسە, ەندى بىرەۋى «ءجۇرەكتە ءبىر گاپ بار» دەپ زارەمدى الادى. ءتىپتى اۋرۋحانادان شىقپايتىن بولدىم. اقىرى ءبىر كۇنى ۋدز-عا ءتۇسىردى. قابىلداۋشى ءدارىگەر جاس جىگىت ەكەن, سالعان جەردەن: «ءسىزدى مۇندا كىم جىبەردى؟» دەدى. داۋىسىندا قوبالجۋ بار. «كىم جىبەرۋشى ەدى, ۋچاسكەلىك دارىگەر». وسىدان كەيىن الگى جىگىت كابينەتتەن شىعىپ كەتتى دە, ءسالدەن سوڭ تاعى ەكى-ءۇش دارىگەردى ەرتىپ كەلدى. «مىنا كىسىنى تەزىرەك اۋرۋحاناعا جەتكىزۋ كەرەك, اسقازانىنىڭ جاراسى اشىلىپ كەتىپتى», دەدى ول. الگىلەردىڭ بىرەۋى حيرۋرگ ەكەن, «ماعان ەرىڭىز» دەپ باسقا كابينەتكە الىپ كەلدى. سوسىن بۇعان دەيىن تالاي كىسىنىڭ قولىنان وتكەن قاعازدارىمدى ءارلى-بەرلى اقتارىستىرىپ وتىردى دا: «قازىر ءدارى جازىپ بەرەمىن, سونى ىشسەڭىز جازىلىپ كەتەسىز», دەدى. دارىحاناعا كەلىپ حيرۋرگتىڭ قاعازىن ۇسىنىپ ەدىم, ورتا جاستاعى ايەل: «ءدارىنى كىمگە الاسىز؟» دەپ سۇرادى. «وزىمە, اسقازانىم اۋىرادى». «مىنا ءدارىنىڭ بىرەۋى اسقازاندىكى, بىرەۋى مۇلدە باسقا اۋرۋعا قولدانىلادى». بۇل قالاي بولدى دەپ حيرۋرگكە تەلەفون شالدىم. ول ار جاقتان: «كەشىرىڭىز, قاتە جازىپ قويىپپىن», دەپ باسقا ءدارىنى اتادى…
ۇزىن ءسوزدىڭ قىسقاسى – تانىسىم سول ءتۇندى كىرپىك ىلمەي وتكىزىپتى. امالى تاۋسىلعاننان كەيىن, تاڭ اتا جەدەل جاردەم شاقىرتادى. اقىرى, دارىگەرلەر وتا جاساپ, اسقازانىنىڭ تورتتەن ءۇش بولىگىن الىپ تاستاۋعا ءماجبۇر بولادى. ەسىن جيىپ, وزىنە ءوزى كەلە باستاعاننان كەيىن, ەمدەۋشى دارىگەر: «اعاسى-اۋ, وسىعان دەيىن قايدا جۇرگەنسىز, اۋرۋىڭىزدى تىم اسقىندىرىپ الىپسىز عوي, ەندى ءسال كەشىككەندە ومىرمەن قوشتاسادى ەكەنسىز», دەيدى.
– سەرگەلدەڭگە تۇسكەنىڭىزدى ايتپادىڭىز با؟
– بولار ءىس بولعاننان كەيىن ايتتى نە, ايتپادى نە؟! قاتتى ءتۇڭىلدىم. استانادا تۇراتىن, وقىعان, قىزمەت ىستەپ جۇرگەن ماعان ىستەگەندەرى وسى بولسا, اۋىلدا تۇرىپ جاتقان, بولماسا وسىندا جۇمىس ىستەپ بەلى قايىسىپ ءجۇرگەندەردىڭ كۇنى نەشىك دەپ ويلادىم. شىنىم سول, كوزىم جەتتى, شىبىن قۇرلى كورمەيدى! بەزبۇيرەك ەكەن, جۇرەكسىز ەكەن!!! قۇداي بىلەدى, تالايلار وسىلاردىڭ الەگىنەن انا جاققا كۇنىنەن بۇرىن كەتكەن دە شىعار-اۋ؟!.
پىشاققا ءتۇسۋ وڭاي ما, تىم السىرەپ قالعان ەكەن, اياعىن باسىپ, كوشە بويلاپ كەتىپ بارادى. مەن بولسام, قاققان قازىقتاي سول ورنىمدا تۇرىپ قالدىم. ءبىر ءزىل باتپان سالماق يىعىمنان باسىپ, ەڭسەمدى ەزىپ كەتتى. راسىندا دا, ءبىر ولىمنەن قالعان ەكەن. حالقىنا ادال قىزمەت ەتۋگە انت بەرەدى, اۋىرىپ-سىرقاساق, اراشا تۇسەدى دەپ جۇرگەن اق حالاتتى ابزال جاندارىمىزدىڭ مۇنىسى نە؟!. اڭگىمەنىڭ توركىنىنە قاراعاندا, كەزدەيسوق وقيعا ەمەس…
تاۋەلسىزدىك العاننان بەرى ەلىمىزدە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋ باعىتىندا ۇلان-عايىر ءىستەر اتقارىلۋدا. ەلباسىنىڭ تىكەلەي نۇسقاۋىمەن استانانىڭ ءوزىندە بىرنەشە زاماناۋي ورتالىق سالىندى. ولاردىڭ ءبارى شەتەلدىك وزىق تەحنولوگيامەن جابدىقتالعان. تاياۋدا عانا «ەگەمەن» استانا قالاسىنداعى ۇلتتىق كارديوحيرۋرگيالىق عىلىمي ورتالىقتا ەلىمىزدىڭ باس كارديوحيرۋرگى دوكتور يۋري ۆلاديميروۆيچ پيانىڭ گەرمانيالىق ءارىپتەستەرىمەن بىرگە پوستكەڭەستىك كەڭىستىكتە بۇرىن-سوڭدى جاسالماعان وتانى جۇزەگە اسىرىپ, دونور جۇرەگىنە مۇقتاج سىرقاتقا جاساندى جۇرەكتى يمپلانتاتسيالاعانى تۋرالى جازدى. بۇعان دەيىن مۇنداي وتا گەرمانيا مەن اقش-تا عانا جاسالعان ەكەن. ەندى, مىنە, ءۇشىنشى وتا ءبىزدىڭ ەلىمىزدە جۇزەگە اسىرىلىپ وتىر. بۇل, ارينە, وتاندىق مەديتسينانىڭ ءبۇگىنگى دەڭگەيىن, جىلدان جىلعا ءوسىپ-وركەندەپ كەلە جاتقانىن ايعاقتايتىن ءۇلكەن جەتىستىك, زور ماقتانىش! ايماقتاردا دا وڭ وزگەرىستەر از ەمەس. سوڭعى جىلدارى وبلىس ورتالىقتارىن بىلاي قويعاندا, اۋدانداردىڭ وزدەرىندە قانشاما اۋرۋحانالار سالىنىپ ىسكە قوسىلدى. ولاردا دا نەبىر كۇردەلى وتالار جاسالىپ, حالىقتىڭ ساپالى قىزمەتكە قولجەتىمدىلىگى ارتتى. وسىنىڭ بارىنە قۋانامىز, تاۋەلسىزدىكتىڭ جەمىسى دەپ شاتتانامىز. اتتەگەن-ايى, مىناداي سوراقىلىقتان كەيىن سونىڭ ءبارى زايا كەتكەندەي كورىنەدى ەكەن.
بۇل ارادا ءبىز ءتۇيمەدەيدى تۇيەدەي قىلايىق دەگەن نيەتتەن اۋلاقپىز. دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا ەڭبەك ەتىپ جاتقان مىڭداعان ادامداردىڭ اراسىندا جۇرەگىنىڭ جىلۋى مول, ءوز ءىسىنىڭ شىن مانىندەگى شەبەرلەرى كوپ ەكەنىن دە جاقسى بىلەمىز. ولاردىڭ الدىندا ارقاشان باس يەمىز. دەسەك تە, مىنا جاي جۇرەگىمىزگە ينە بولىپ قادالعانىن قالاي جاسىرايىق. قارىن ىشىندەگى ءبىر قۇمالاقتىڭ بار جاقسىلىقتى دالاعا كەتىرىپ تۇرعانى جانعا باتادى. سايىپ كەلگەندە, مۇنىڭ ءوزى ۇجىمداعى احۋالدى جاقسارتۋ, ۇمىت بولعان ءتالىمگەرلىكتى جانداندىرۋ, جاستاردى مەيىرىمدىلىككە تاربيەلەۋ سياقتى قاي ماماندىقتىڭ بولماسىن, التىن قىرىن جارقىراتا تۇسەتىن سان-سالالى جۇمىستاردى دا ۇمىتپاۋ قاجەتتىگىن ەسكەرتىپ تۇرعانداي. وسىندايدا ۇلى ابايدىڭ: «ادامزاتتىڭ ءبارiن ءسۇي – باۋىرىم دەپ», دەگەن دانا ءسوزدەرى ويعا ورالادى. بۇل ۇلاعاتتى, اسىرەسە, ابىرويىنا داق ءتۇسپەۋىن ويلاعان اق حالاتتى ابزال جانداردىڭ ەستە ۇستاعانى ءجون.
جاراسباي سۇلەيمەنوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان».
استانا.
